جک گلدستون، استاد علوم سیاسی دانشگاه جرج میسون آمریکا، در گفتوگو با یورونیوز فارسی تأکید کرده است که موج تازه اعتراضات در ایران، با دفعات پیشین متفاوت است و احتمال تغییر حکومت بیش از همیشه محتمل شده است.
گلدستون با اشاره به تجربه موجهای قبلی اعتراض در ایران گفت: «در گذشته اعتراضات عمدتاً محدود به گروههای مشخصی بود؛ مانند دانشجویان یا زنان یا یک منطقه خاص. اما انقلابها نیازمند ائتلاف گستردهای از گروههای مختلف جامعه هستند: دانشجویان، کارگران، بازاریان، جمعیت شهری و روستایی، نخبگان و شهروندان عادی.»
او تأکید کرد که در موج کنونی اعتراضات «نشانههای شکلگیری چنین ائتلاف گستردهای دیده میشود»، چرا که اعتراضات در تهران بازتاب یافته و در دهها شهر دیگر ایران تشدید شده است. هرچند هنوز شاهد جدایی نخبگان یا امتناع نیروهای امنیتی از سرکوب معترضان نیستیم، اما مشکلات اقتصادی و از دست رفتن اعتماد به نظام روحانیت این بار بیش از هر زمان دیگری فراگیر شده است.
گلدستون درباره نقش طبقه متوسط در موفقیت اعتراضات گفت: «اعتراضات بدون مشارکت طبقه متوسط نمیتوانند به سرنگونی رژیم منجر شوند، اما این طبقه هم دلایل کافی برای اعتراض دارد، چرا که درآمدهای آنها به شدت تحت تأثیر تورم قرار گرفته است.»
او افزود: «تا زمانی که نیروهای امنیتی و نخبگان جدا نشدهاند، روشن نیست که کل رژیم تغییر کند، اما به محض شکلگیری چنین شرایطی، تغییر بهطور ناگهانی ممکن است رخ دهد. دقیقا چه رویدادی این تحول را رقم میزند، قابل پیشبینی نیست.»
گلدستون درباره شکافهای میان مخالفان جمهوری اسلامی گفت: «این شکافها میتوانند آینده پس از تغییر رژیم را نامشخص کنند و باعث شوند همه گروهها حول یک رهبر واحد متحد نشوند. با این حال، حتی اگر اپوزیسیون فاقد رهبر غالب باشد، تغییر ممکن است رخ دهد، هرچند شکل آن میتواند متفاوت باشد.»
درخصوص نقش نیروهای نظامی، گلدستون گفت: «سپاه پاسداران قدرت زیادی دارد، اما مشروعیت و حمایت مذهبی که رژیم روحانیت فراهم میکند برای تثبیت موقعیتشان حیاتی است. اگر دفاع از رژیم به منافع آنها آسیب برساند، ممکن است رهبران سپاه به کنار کشیدن یا حمایت از تغییر فکر کنند.»
گلدستون در پایان نتیجهگیری کرد: «مردم ایران و نخبگان میتوانند نقش اصلی را در شکل دادن به مسیر آینده ایفا کنند. آنچه اهمیت دارد، اتحاد نیروهای داخلی و حضور فعال جامعه در تعیین سرنوشت کشور است.»
