شبکه خبری فاکسنیوز در گزارشی تحلیلی که روز جمعە ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶ (٢٦ دی ۱۴۰۴) منتشر شد، به بررسی آخرین وضعیت اعتراضات سراسری در ایران پرداخت. این گزارش تأکید میکند که ملت کورد و دیگر ملتهای غیرفارس نقش کلیدی و تعیینکنندهای در این اعتراضات و شکلدهی به آینده سیاسی ایران دارند و بدون مشارکت فعال آنها، هیچ تحول واقعی و پایدار ممکن نیست.
۱. وضعیت کنونی اعتراضات
گزارش فاکسنیوز اشاره میکند که اعتراضات ضد رژیم در ایران ادامه دارد و بخشهایی از ایران که تحت فشار حاکمیت مرکزگرا هستند، بهعنوان مراکز اصلی مقاومت شناخته میشوند. تحلیلگران میگویند که حتی اگر روند اعتراضها به ظاهر کند شده باشد، نقش ملتهای غیرفارس، بهویژه ملت کورد، در تعیین مسیر تحولات ایران حیاتی است.
۲. نقش تاریخی ملتهای غیرفارس
کارشناسان تأکید میکنند که جمهوری اسلامی ایران از زمان تأسیس قدرت متمرکز خود، نقش ملتهای غیرفارس را نادیده گرفته است. به گفته شکریا برادوست، کارشناس مسائل سیاسی ایران:
«ملتهای غیرفارس از زمان تأسیس قانون اساسی اسلامی در سال ۱۹۷۹ از آن حمایت نکردهاند و طی ۴۷ سال گذشته برای حقوق خود مبارزه کردهاند.»
این نکته نشان میدهد که هیچ تحول سیاسی واقعی و پایدار در ایران بدون مشارکت فعال ملتهای غیرفارس امکانپذیر نیست.
۳. اهمیت نقش ملت کورد
بر اساس گزارش فاکسنیوز، ملت کورد تجربه طولانی در مقاومت علیه استبداد، پایبندی به ارزشهای دمکراتیک و مشارکت زنان دارد. سردار پاشایی، رئیس سازمان هیوا، تصریح میکند:
«نقش ملت کورد و دیگر ملتهای غیرفارس صرفاً نمادین نیست — بلکه در هر چالش واقعی علیه جمهوری اسلامی نقش ساختاری دارد.»
فعالان و تحلیلگران معتقدند که بدون مشارکت فعال ملت کورد، خطر جایگزینی یک شکل از استبداد با شکل دیگر همچنان باقی میماند.
۴. کوردستان؛ کانون قیام و الهامبخش دیگر مناطق
گزارش فاکسنیوز به این نکته اشاره دارد که در موجهای مختلف اعتراضات، مناطق کوردستان به مراکز اصلی قیام تبدیل شدهاند و روحیه مقاومت از این مناطق به دیگر نقاط ایران گسترش یافته است.
فعالان کورد میگویند تجربه اداره مناطق کوردی در شرایط بحرانی و سازماندهی مقاومت نشان میدهد که مدلهای خودگردانی دمکراتیک و مشارکتی میتوانند نقش مهمی در ثبات پس از فروپاشی نظامهای استبدادی ایفا کنند.
۵. نقش کلیدی کوردها در تغییرات سیاسی
کارشناسان تأکید دارند که ملت کورد، بهعنوان نیرویی با تجربه طولانی در مقاومت و آشنایی با ارزشهای دمکراتیک، میتواند نقش کلیدی در ایجاد تغییرات سیاسی واقعی و جلوگیری از تکرار استبداد داشته باشد.
فرهنگ سیاسی کوردها مبتنی بر دموکراسی، پلورالیسم و مشارکت زنان است.
تجربه تاریخی مقاومت در سوریه و عراق نشان داده که مناطق کوردستان پس از سقوط نظامهای استبدادی، از پایدارترین و سازمانیافتهترین مناطق بودهاند.
حضور فعال کوردها در سیاست و اعتراضات تضمین میکند که یک نوع استبداد جایگزین نوع دیگر نشود.
۶. چشمانداز آینده ایران
کارشناسان و فعالان سیاسی تأکید دارند که جمهوری اسلامی فاقد ظرفیت اصلاحات دمکراتیک از درون است و تنها راه برونرفت از بحران، مشارکت همه ملتها، بهویژه ملت کورد و دیگر ملتهای غیرفارس، برای ایجاد نظامی دمکراتیک، غیرمتمرکز و بر پایه برابری ملی است.
به گفته تحلیلگران، آینده ایران تنها با مشارکت همه ملتها میتواند پایدار و دمکراتیک باشد و نقش ملت کورد در این مسیر حیاتی است.
