پزشکان و کارکنان سردخانهها از احتمال دفنهای دستهجمعی و ناپدیدشدن اجساد شماری از معترضان جانباخته در ایران خبر دادهاند. همزمان، برآوردهای غیررسمی و گزارشهای نهادهای حقوق بشری از ابعاد گستردهتری از تلفات انسانی حکایت دارد.
بر اساس گزارشی از روزنامه بریتانیایی گاردین، شهادتهای متعدد پزشکان، کارکنان پزشکی قانونی و مسئولان گورستانها، تصویری نگرانکننده از ابعاد واقعی سرکوب اعتراضات مردمی در ایران ارائه میدهد؛ تصویری که به گفته این منابع، فاصلهای چشمگیر با آمارهای اعلامشده از سوی نهادهای رسمی جمهوری اسلامی دارد.
در حالی که مرکز آمار وابسته به رژیم ایران از چند هزار کشته سخن گفته است، کادر درمان و نهادهای حقوق بشری نسبت به احتمال جانباختن دهها هزار نفر در جریان سرکوب اعتراضات هشدار دادهاند.
به گفته یکی از پزشکان داخل ایران که به دلایل امنیتی و حفاظتی هویتش محفوظ مانده است، در روزهای نخست اعتراضات، اغلب مجروحان با جراحات سطحی به مراکز درمانی مراجعه میکردند، اما بهتدریج نوع و شدت آسیبها تغییر یافت.
این پزشک اظهار کرده است: «بهطور ناگهانی با مجروحانی مواجه شدیم که آثار شلیک مستقیم گلوله یا جراحات عمیق داشتند. بسیاری از آنان جان خود را از دست دادند.»
به گفته این منبع، ترس از شناسایی، بازداشت و پیگرد امنیتی موجب شد شمار قابل توجهی از مجروحان هرگز به بیمارستانهای دولتی مراجعه نکنند.
پزشکان همچنین تأکید میکنند که در شرایط قطعی گسترده اینترنت، دستیابی به تصویری جامع از میزان واقعی تلفات تقریباً ناممکن بوده است. در همین راستا، گروهی از کادر درمان در چندین استان تلاش کردهاند دادهها و مشاهدات خود را بهصورت غیررسمی با یکدیگر به اشتراک بگذارند.
بنابر این گزارشها، یکی از اعضای این شبکه غیررسمی پزشکی گفته است: «هرچه دادهها را کنار هم میگذاشتیم، روشنتر میشد که آمارهای رسمی تنها بخش کوچکی از واقعیت را بازتاب میدهند.»
همزمان، روایتهایی از سردخانهها و گورستانها منتشر شده که از تلاش سازمانیافته برای پنهانسازی ابعاد واقعی کشتار حکایت دارد. کارکنان پزشکی قانونی در چندین شهر گزارش دادهاند که با انتقال حجم بالایی از اجساد مواجه بودهاند؛ بهگونهای که ظرفیت سردخانهها پاسخگوی آن نبوده است.
به گفته یکی از کارکنان: «کامیونهایی حامل پیکرها وارد میشدند و سپس برخی از اجساد، بدون ثبت رسمی، به مکانهای نامعلوم منتقل میشدند.»