نیویورک تایمز در گزارشی تحلیلی، جانشینی مجتبی خامنهای را پس از مرگ پدرش، به مثابهی تیر خلاصی بر ادعاهای پیشین نظام در خصوص «جمهوری بودن» توصیف کرده است. این مقاله تأکید میکند که با انتقال موروثی قدرت از پدر به پسر برای نخستین بار پس از سال ۱۹۷۹، نظام از «مشروعیت انقلابی» عبور کرده و به سمت یک «سلطنت مذهبی» چرخش کرده است؛ ساختاری که جمهوری اسلامی اساساً برای نفی آن شکل گرفته بود.
در این گزارش آمده است که روابط عمیق و چند دههای مجتبی با فرماندهان سپاه پاسداران، مسیر را برای این انتقال قدرت هموار کرده است. سپاه او را به عنوان چهرهای «عملگرا در جنگ» و ضامن تداوم قدرت در برابر تهدیدات خارجی میبیند. مجتبی که سالها به عنوان «دروازهبان بیت» بسیاری از امور اجرایی را در پشت پرده مدیریت میکرد، اکنون در حالی از سایه خارج شده که طبق این گزارش، فاقد درجه علمی «آیتاللهی» است و نظام برای دور زدن این مانع قانونی تلاش میکند.
این جانشینی در بحبوحه تنشهای شدید منطقهای رخ داده است. گزارش نیویورک تایمز خاطرنشان میکند که پیامهای اولیه منتسب به مجتبی بر «عدم سازش»، کنترل تنگه هرمز و ادامه سیاستهای سختگیرانه تأکید دارد که نشاندهنده تداوم مسیر گذشته در قالبی موروثی است.
