نوشته: سوزانا جورج / واشینگتنپست ۲۲ مارس ۲۰۲۶
اشاره: این مطالب صرفاً با هدف اطلاع از تحلیلهای رسانههای جهانی منتشر میشوند و بازتاب نظرات کوردستانمیدیا نیستند.
در حالی که نبرد در ایران وارد هفته چهارم خود شده و عملیات ایالات متحده بهطور فزایندهای بر شاهرگهای انرژی جهان متمرکز است، مقامات منطقهای از امتناع تهران برای پذیرش راهکارهای دیپلماتیک خبر میدهند. بر اساس این گزارش، ریشه اصلی سرسختی رژیم در برابر حملات سنگین آمریکا و اسرائیل، در اهرم فشاری نهفته است که بر تنگه هرمز اعمال میکند؛ آبراهی حیاتی که عبور نزدیک به یکپنجم سوخت جهان را بر عهده دارد و اکنون انسداد آن توسط تهران، بازارهای جهانی انرژی را به شدت آشفته کرده است.
دیپلماتهای مستقر در منطقه معتقدند تهران با تشدید حملات تلافیجویانه به زیرساختهای انرژی همسایگان خود، قمار بزرگی را آغاز کرده است. آنها بر این باورند که میتوانند «درد اقتصادی جهانی» ناشی از افزایش قیمت نفت و گاز را سریعتر از آنکه ماشین نظامی ترامپ زیرساختهای ایران را فلج کند، به سطح غیرقابل تحملی برسانند. در مقابل، دونالد ترامپ با تعیین ضربالاجل ۴۸ ساعته برای بازگشایی این مسیر، تهدید کرده است که در صورت نافرمانی، نیروگاههای استراتژیک ایران را به کلی منهدم خواهد کرد.
در جبهه دیپلماتیک، کشته شدن پیاپی مقامات ارشد، از جمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، و اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، عملاً انگیزه مذاکره را در تهران از بین برده است. لاریجانی که پیش از کشته شدنش بهعنوان مهرهای کلیدی برای گفتگو با غرب و بررسی راههای آتشبس از طریق مسکو شناخته میشد، اکنون حذف شده و این امر فضای تعامل را مسدود کرده است. رژیم اعلام کرده که برخلاف درگیریهای کوتاه سال گذشته، این بار تنها در صورتی حاضر به توقف حملات است که واشینگتن تضمینهای قطعی «عدم تجاوز» و «پرداخت غرامت مالی» برای خسارات جنگ را بپذیرد.
همزمان با این بنبست نظامی و سیاسی، گزارشها از وضعیت بحرانی در داخل ایران حکایت دارد. انهدام بیش از ۱۵ هزار هدف نظامی و دولتی در کنار کشته شدن بیش از ۱۲۰۰ غیرنظامی، فشار مضاعفی را بر بدنه حکمرانی وارد کرده است. با این حال، رژیم با تشدید اعدامهای داخلی، از جمله اعدام صالح محمدی، کشتیگیر ۱۹ ساله، تلاش میکند با ایجاد فضای رعب، از بروز ناآرامیهای مردمی در میانه بحران جلوگیری کند. اگرچه تهران کنترل بر هرمز را یک پیروزی کوتاهمدت میدانند، اما تحلیلگران هشدار میدهند که در یک جنگ فرسایشی، انهدام گسترده زیرساختها در نهایت دولت را در برابر نارضایتیهای داخلی ناتوان کرده و کشور را به سمت فروپاشی هدایت خواهد کرد.