منبع: روزنامه وال استریت ژورنال (The Wall Street Journal)
تاریخ: ۱۷–۱۸ ژانویه ۲۰۲۶
در ادامه، ترجمه گزارشهای اختصاصی روزنامه وال استریت ژورنال ارائه میشود که به بررسی ابعاد بیسابقه ناآرامیهای اخیر در ایران میپردازد. این گزارشها شامل جزئیاتی از تحریمهای جدید ایالات متحده علیه مقامات ارشد، تحلیل آماری مرگبارترین سرکوب سیاسی در تاریخ معاصر ایران، بنبست راهبردی پیش روی رهبر جمهوری اسلامی در مواجهه با بحرانهای اقتصادی و معیشتی است. این مجموعه، تصویری کلی از کشوری ارائه میدهد که به گفته تحلیلگران، در یکی از حساسترین برهههای تاریخی خود قرار گرفته است. شایان ذکر است نظرات بیانشده صرفاً مربوط به نویسندگان است و سایت کوردستانمیدیا مسئولیتی در قبال آن ندارد.
تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران
مجازاتها رهبران سرکوب مرگبار و شرکتهای پشتیبان تجارت غیرقانونی نفت را هدف قرار میدهند.
نوشته: عمر البنائی، دوبی
در حالی که تصمیم برای اقدام نظامی متوقف شده است، ایالات متحده با اعمال تحریمهای جدید علیه مقاماتی که آنها را مسئول سرکوب خونین اعتراضات میداند، فشار اقتصادی خود را افزایش داده است. در صدر فهرست جدید وزارت خزانهداری، نام علی لاریجانی، رئیس شورای امنیت ملی ایران و فرد نزدیک به علی خامنهای قرار دارد. وزارت خزانهداری، لاریجانی را به هماهنگی سرکوب متهم کرده است که گروههای حقوق بشری تخمین میزنند منجر به کشته شدن هزاران نفر شده باشد.
این تحریمها شامل فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و چندین مقام ارشد پلیس میشود که دسترسی آنها به سیستم مالی ایالات متحده را قطع میکند. همچنین شرکتهایی در امارات متحده عربی که به عنوان جبههای برای پولشویی و حمایت از فروش نفت ایران عمل میکردند، هدف قرار گرفتهاند.
دونالد ترامپ اعلام کرد که فعلاً از حمله نظامی منصرف شده است، زیرا ایران ۸۰۰ اعدام برنامهریزی شده را لغو کرده است.
سرکوب فعلی؛ یکی از مرگبارترینها در تاریخ
نوشته: فلیکس سولومون
تلاش برای تعیین آمار دقیق کشتهشدگان به دلیل انسداد اینترنت توسط رژیم با دشواری روبهروست، اما حتی محافظهکارانهترین برآوردها، این سرکوب را فراتر از وحشیانهترین سرکوبهای سیاسی در تاریخ مدرن ایران نشان میدهد.
گروههای حقوق بشری میگویند این مرگبارترین اپیزود سرکوب سیاسی کشور از دهه ۱۹۸۰ است، زمانی که هزاران زندانی سیاسی اعدام شدند. کشتارها از غروب ۸ ژانویه و همزمان با قطع سراسری اینترنت توسط رژیم شتاب گرفت.
سازمان حقوق بشر ایران (IHR NGO) و مانیتور حقوق بشر ایران اعلام کردند که آمار تلفات از ۳,۰۰۰ نفر گذشته است. تحلیلی توسط «ایران اینترنشنال» به نقل از منابع دولتی و امنیتی، تعداد کشتهشدگان را حداقل ۱۲,۰۰۰ نفر برآورد کرده است. این آمار از تعداد تلفات میدان تیانآنمن چین در سال ۱۹۸۹ و سرکوب قاهره در سال ۲۰۱۳ پیشی گرفته است. تعداد بازداشتشدگان نیز بیش از ۱۹,۰۰۰ نفر برآورد میشود.
رهبر جمهوری اسلامی در آستانهٔ بنبست
نویسنده: سون انگل راسموسن
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و طولانیترین رهبر حاکم در خاورمیانه، اگر بخواهد هم قدرت خود و هم نظام دینیای را که نزدیک به پنج دهه بر ایران حکومت کرده حفظ کند، با انتخابی سرنوشتساز روبهروست.
خامنهای طی دههها فشار سنگین خارجی بر اقتصاد ایران و موجهای پیاپی اعتراضات مردمی را پشت سر گذاشته و همزمان بر «حق» رژیم برای غنیسازی اورانیوم و توسعهٔ موشکهای پیشرفته پافشاری کرده است. اما اکنون، حتی اگر نیروهای امنیتی او بتوانند آخرین موج اعتراضات را سرکوب کنند، فضای مانور سیاسیاش بهشدت محدود شده است.
نورمن رول، مقام ارشد پیشین اطلاعاتی آمریکا و کارشناس امور ایران، میگوید: «بدون سازش، رهبر ایران با آیندهای همراه با اعتراضات اجتنابناپذیر سراسری و احتمال جدی تغییر رژیم مواجه خواهد بود، چه در نتیجهٔ نارضایتی مردمی و چه بر اثر اقدام خارجی. این وضعیت مانند فنری است که با هر رویداد تحریککننده فشردهتر میشود.»
اعتراضات اخیر که در اواخر دسامبر بار دیگر شعلهور شد، یکی از جدیترین تهدیدها علیه بقای نزدیک به پنجدههای جمهوری اسلامی است. هرچند سرکوب خشونتباری که هزاران کشته بر جای گذاشت، سایهای سنگین بر شهرهای ایران افکنده، اما تحلیلگران معتقدند ناآرامیها ناگزیر بار دیگر سر برخواهند آورد.
ایران تنها در صورتی میتواند مشکلات اقتصادی ریشهای و خشم عمومی را مهار کند که از فشار تحریمهای بینالمللی رهایی یابد؛ امری که مستلزم سازش خامنهای، بهویژه در موضوع برنامهٔ هستهای است.
پیمان جعفری، کارشناس جنبشهای اجتماعی ایران، میگوید: «شکاف میان مردم و حکومت بدون سازشهای بزرگ، غیرقابل ترمیم شده است. من نمیتوانم تصور کنم که بدون تغییرات اساسی، این نظام قدیمی بتواند دوام بیاورد.»
دولت ایران بهندرت به اعتراضات با تغییر سیاستها پاسخ میدهد. با این حال، پس از تظاهرات سراسری سال ۲۰۲۲، مقامهای ایرانی در موارد متعددی چشم خود را بر نقض قوانین پوشش در تهران بستند و برخی محدودیتهای اجتماعی را کاهش دادند، از جمله اجازه اجرای موسیقی زنده و رقص در پایتخت. با این همه، چنین اقدامات محدودی به نارضایتیهای بنیادین پاسخ نمیدهد.
علیرغم منابع نفتی فراوان، وخامت فزاینده اقتصاد ایران پس از سالها فشار تحریمهای بینالمللی، محرک اصلی اعتراضات بوده است. با قطع دسترسی به ارز خارجی، تجارت و سرمایهگذاری، دولت قادر به مهار تورم و توقف سقوط ارزش ریال نیست.
اواخر سال گذشته، اقتصاد ایران وارد سقوط آزاد شد و فشار شدیدی بر زندگی روزمره مردم وارد شد؛ فشاری که در نهایت به انفجار نارضایتیها انجامید. پایتخت با بحران آبی شدیدی روبهروست و ایران دیگر قادر به تأمین برق ۲۴ساعته برای شهروندان خود نیست؛ در ساعات بعدازظهر برق بهطور ناگهانی قطع میشود، حتی در محلههای پرجمعیت شهرهای بزرگ.
پزشکیان در نوامبر ۲۰۲۵ هشدار داد که تهران، پایتخت ایران، ممکن است در صورت ادامه بحران آب و نبود بارش، مجبور بە تخلیه ساکنان شود.
خامنهای اکنون ۸۷ سال دارد و جایگزینی او ساده نیست؛ او چهرهای مذهبی با جایگاهی شبیه پاپ است و خود را رهبر میلیونها مسلمان شیعه در سراسر جهان میداند. جمهوری اسلامی موجودیت خود را بر اقتدار شخصی او بنا کرده و خامنهای طی دههها هر روحانیای که میتوانست رقیبش شود، از صحنه خارج کرده است.
با وجود جایگاه مذهبی، خامنهای بیش از پیش به لحاظ سیاسی آسیبپذیر شده است. تحلیلگران میگویند او جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در ماه ژوئن را از داخل پناهگاه امن دنبال کرد و سخن گفتن با مردم را به سیاستمداران و فرماندهان نظامی سپرد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نهادی که برای حفاظت از جمهوری اسلامی تأسیس شد، امروز قدرتمندترین نیروی سیاسی و اقتصادی کشور است.
الکس واتانکا، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ خاورمیانه، میگوید: «اگر خامنهای حاضر به سازش برای نجات نظام نباشد، وفاداران تندرو جمهوری اسلامی ممکن است او را کنار بگذارند یا به حاشیه برانند. باید فرض را بر این گذاشت که اکثریت نیروهای درون نظام ترجیح میدهند بعد از خامنهای هم به زندگی خود ادامه دهند. این نظام دچار شکست شده و جایگزین تغییر در رأس، خشونت گسترده، احتمال جنگ داخلی و حتی تجزیهٔ ایران است.»
رهبر ایران در پایان راه است
نوشته: سمیه برزگر
علی خامنهای، با سابقهترین رهبر در خاورمیانه، برای حفظ بقای حکومت خود با انتخابی وجودی روبهروست. بدون سازش، او با آیندهای شامل اعتراضات اجتنابناپذیر و احتمال بالای تغییر رژیم مواجه خواهد شد.
اعتراضات که از اواخر دسامبر آغاز شد، یکی از جدیترین تهدیدها برای حکومت پنج دههای جمهوری اسلامی است. شکاف بین مردم و دولت بدون سازشهای بزرگ، عبورناپذیر شده است.
ایران علیرغم منابع نفتی فراوان، دیگر قادر نیست برق شهروندان خود را ۲۴ ساعته تأمین کند و در بعدازظهرها برق حتی در شهرهای شلوغ قطع میشود. بحران آب در پایتخت چنان وخیم است که رئیسجمهور مسعود پزشکیان هشدار داده که ممکن است شهر نیاز به تخلیه داشته باشد.
خامنهای در آوریل ۸۷ ساله میشود و جایگزینی او ساده نخواهد بود، اما تشکیلات پیرامون او در حال آماده شدن برای آیندهای بدون او هستند.
