
د. رحیم سورخی
رسانههای عربیِ شوونیست، با بهرهبرداری ابزاری از اسلام در خدمت آرمان «عروبه»، از طریق قدسیسازی فرامین حکومتی با استناد به آیات قرآن و بهکارگیری روایات و منابع دینی، تلاش کردهاند به نسلکشی کوردها مشروعیت ببخشند. آنان این رویکرد را با تجربههای فردی، اجتماعی و فرهنگیِ جهان عرب درهم آمیخته و بدینسان، کار را برای ما بهمراتب دشوارتر کردهاند. در هر تقابل و رویارویی، شناخت هویت طرف مقابل، جهانبینی و پرنسیپهای او اهمیتی اساسی دارد؛ چرا که دستکم میتوان حدود و الگوی رفتارهای او را پیشبینی کرد.
امیدوارم آتشبس ۱۵ روزه بدون درگیری ادامه یابد و تمدید شود؛ بهویژه در صورت رویارویی احتمالی میان آمریکا و ایران، ضروری است که «روژاوا» (کوردستان سوریه) و حکومت جدید سوریه در وضعیت آتشبس باقی بمانند. احتمال بالایی وجود دارد که در صورت آغاز جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل، دولت عربی سوریه و ترکیه به روژاوا یورش ببرند. در چنین شرایطی، توجه افکار عمومی جهانی از روژاوا منحرف خواهد شد، رسانههای بینالمللی پوشش اخبار کوردستان را به حاشیه میرانند و صدای کوردها آنگونه که باید، به گوش جهانیان نخواهد رسید.
سخنان «محمد احمد»، نماینده خارجی دولت عربی سوریه، با آن لحن، شیوه بیان و انگشتنشاندادنهای تهدیدآمیز، هیچ روزنهای باقی نمیگذارد و موجودیتی به نام «کیانِ کوردی» را برنمیتابد. هرچند پیشتر، حکومت خودگردان روژاوا با برگزیدن عنوان «شمال شرق سوریه»، عملاً این هویت را از کوردها سلب کرده بود، اما تفاوت در اینجاست که این بار حتی پسوند «دموکراتیک» نیز — که تضمینکننده بقای نیروهای ههسهده (SDF)، حتی در سطح فردی، به شمار میرفت — حذف میشود و بنا بر گفته این مقام سوری، تنها «سوریه» باقی میماند و بس.
پس از فجایع حلب، اکنون بنا به اظهارات خانم «الهام احمد»، نیروهای حکومت جدید سوریه — که تروریستهای دیروز، امروز و فردا هستند — صدها تن از مبارزان ههسهده را که در دیرالزور، طبقه و رقه اسیر شده بودند، بلافاصله به شهادت رساندهاند. آنان حتی خانوادههای کورد، از پیر و جوان، را نیز از تیغ کشتار در امان نگذاشته و دست به قتلعام زدهاند. این رفتارهای ددمنشانه، افق هرگونه راهکار سیاسی را — حتی بر پایه منشور ۱۳ مادهای «احمد الشرع» (جولانی) — تیره و مبهم میسازد.
در برابر پاکسازی نژادی کوردها، تنها یک نیروی خارجی میتواند نقش بازدارنده ایفا کند؛ چرا که نیروی بدوی و لجامگسیختهی جولانی، با ۱۵ سال سابقه کشتار و خشونت، مهارشدنی نیست. ادغام انفرادی نیروهای ههسهده در میان آن گروهها نیز به هیچوجه مانع رفتارهای غیراخلاقی و وحشیانه آنان نخواهد شد؛ و تردیدی نیست که نخستین قربانیان این روند تصفیه، خودِ نیروهای ادغامشده خواهند بود. ویدئوهایی که این نیروها از جنایات خویش — از جمله بریدن گیسوان، بریدن گوش و سربریدن — منتشر میکنند، آکنده از نوعی لذت و سرمستیِ سادیستی است که برای هر انسان متعارفی، هولناک و تکاندهنده مینماید.
تداوم اعتراضات در کوردستان و خارج از کشور، پر کردن فضای مجازی و رسانههای جهانی از مستندات مربوط به کارنامه اقدامات ضدبشری نیروهای دولت عربی سوریه، و ثبت و ارائه این اسناد به نهادهای بینالمللی حقوق بشر، میتواند بر رویکرد سیاسی دولت آمریکا اثرگذار باشد. افزون بر این، لازم است مردم باکور (کوردستان ترکیه)، حزب «دَم پارتی»، شخصیتها و عالمان دینی، مردم را در استانبول و دیگر شهرها به خیابانها بیاورند و اجازه ندهند ترکیه در فضای احتمالیِ جنگ میان ایران و آمریکا، در آرامش، نقشههای خود برای به زانو درآوردن روژاوا را به اجرا بگذارد.