ماه ژانویه ۲۰۲۶ برای ملت کورد، مردم ایران، زنان کورد و آزادیخواهان، ماهی آکنده از سرکوب و خشونت سیستماتیک بود.
این دوره همزمان بود با گسترش اعتراضات مدنی در شرق کوردستان و شهرهای مختلف ایران؛ اعتراضاتی که در آن شهروندان خواستار حقوق بنیادین خود شدند.
اما حاکمیت جمهوری اسلامی در پاسخ به این مطالبات مدنی، به سرکوب امنیتی، بازداشتهای گسترده، استفاده از نیروی مرگبار و قطع سیستماتیک اینترنت روی آورد تا صدای مردم را خاموش کرده و واقعیتها را پنهان کند.
بر اساس گزارش آماری کمیته حقوق بشر اتحادیە زنان، در پی موج گسترده بازداشتها در شهرهای مختلف کوردستان، طی یک ماه گذشته ۳۴ زن توسط نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بازداشت شدهاند.
اکثر این بازداشتها بدون حکم قضایی و بدون هرگونه مستند قانونی و صرفاً با هدف ارعاب و ایجاد فضای رعب انجام شده که نقض آشکار حقوق آزادی، امنیت فردی و دادرسی عادلانه به شمار میرود.
آمار بازداشتها به تفکیک شهرها:
ایلام: ۷ مورد
سنندج: ۴ مورد
کرماشان: ۴ مورد
سُنقر و کلیایی: ۶ مورد
کنگاور: ۳ مورد
دالاهو: ۲ مورد
سایر شهرها از جمله کرج، گیلان، اشنویه، ارومیه، شیروان و ایذه: در مجموع ۶ مورد
کشتهشدگان و جانباختگان (قتل حکومتی)
در ماه ژانویه ۲۰۲۶، ۲۰ زن کورد قربانی قتل حکومتی شدهاند.
این جانباختگان یا بر اثر شلیک مستقیم نیروهای امنیتی و یا به دلیل سهلانگاری و عدم دسترسی به خدمات درمانی در شهرهای تهران، کرماشان، سرپلذهاب، جوانرود، خراسان، البرز، اصفهان و قزوین جان خود را از دست دادهاند.
این نوع قتلها نقض آشکار حق حیات، قوانین بینالمللی حقوق بشر و اصول حفاظت از شهروندان محسوب میشود.
در میان قربانیان، کودکان زیر ۱۸ سال، دانشآموزان، دانشجویان، پرستاران و مادران خانواده دیده میشوند که نشاندهنده فقدان هرگونه تفکیک در سرکوب است.
اسامی قربانیان قتل حکومتی:
۱. روبینا امینیان، ۲۴ ساله، اهل نودشه، دانشجو در تهران
۲. گلاله محمودی آذر، اهل مهاباد، دانشجو در تهران
۳. زهرا مرادی، اهل بوکان
۴. میلینا اسدی، ۷ ساله
۵. الهام زینلی، اهل کرماشان
۶. طیبه رضایی، اهل کرماشان
۷. موهنا دوشکانی، ۱۸ ساله، اهل کرماشان
۸. نازنین زهرا صالحی، ۱۳ ساله، اهل کرماشان
۹. پروین عزیزی، ۵۶ ساله، اهل سرپلذهاب، ساکن تهران
۱۰. ملیکا دستیاب، ۲۱ ساله، اهل کرند (دالاهو)، استان کرماشان
۱۱. مهسا دزفولیان، دندانپزشک، اهل کرماشان، ساکن تهران
۱۲. شهلا کاکایی، اهل جوانرود
۱۳. لیلا شکری، ۴۳ ساله، اهل همدان، مادر سه فرزند، ساکن قرچک
۱۴. رضوان عبدی، ۲۴ ساله، اهل تازهآباد دیواندره، ساکن تهران
۱۵. فاطمه سلطانی، شهروند کورد، اهل اسفراین، استان خراسان
۱۶. اسرا تاوسینیا، اهل روستای داشتی بولاغ، بخش سنقر، که بر اثر شلیک نیروهای جمهوری اسلامی در کرماشان زخمی شد و پس از چند هفته به دلیل عدم رسیدگی پزشکی در بیمارستان جان باخت
۱۷. شیلان صالحی، دانشجو، اهل بانه، ساکن تهران
۱۸. پروین عزیزی، ۵۱ ساله، پرستار، اهل قصر شیرین، ساکن البرز
۱۹. سنا توسنگی، ۱۲ ساله، دانشآموز و از پیروان آیین یارسان، اهل هشتگرد
۲۰. نازنین زهرا اسمیخانی، شهروند کورد، اهل قزوین
نمونه بارز قتل حکومتی
اسرا طاوسینیا پس از مجروح شدن با شلیک مستقیم، بهطور عامدانه از دریافت خدمات پزشکی محروم شد و نهایتاً در بیمارستان جان باخت. این اقدام میتواند مصداق قتل غیرمستقیم و رفتار غیرانسانی تلقی شود.
همچنین کودکان زیر ۱۸ سال از جمله:
میلینا اسدی (۷ ساله)
نازنین زهرا صالحی (۱۳ ساله)
سنا توسنگی (۱۲ ساله)
از قربانیان قتل حکومتی جمهوری اسلامی ایران بودهاند.
نهادهای امنیتی همچنین برای تحویل پیکر قربانیان، از خانوادهها مبالغ هنگفتی مطالبه کرده و مانع برگزاری مراسم سوگواری شدهاند که نقض آشکار کرامت انسانی و حقوق خانوادههاست.
مجروحان و محرومیت از درمان
بر اساس اطلاعات تأییدشده کمیته حقوق بشر اتحادیە زنان، در ماه ژانویه ۲۰۲۶ دستکم ۳ زن در شهرهای کرماشان و ایلام مجروح شدهاند.
با این حال، به دلیل قطع سیستماتیک اینترنت، فضای شدید امنیتی، فشار و تهدید علیه مجروحان و خانوادههایشان و نیز بازداشت برخی از آنان توسط نیروهای امنیتی، آمار و جزئیات کامل همچنان در دسترس نیست.
شواهد نشان میدهد نیروهای رژیم در جریان اعتراضات بهطور گسترده از سلاح گرم و جنگی، بهویژه کلاشینکف و سلاح ساچمهای استفاده کردهاند که باعث شده تعداد واقعی مجروحان بسیار بیشتر از آمار ثبتشده باشد.
در یکی از موارد، فایزه رشیدی، اهل شهر بدره، پس از مجروح شدن بازداشت و عمداً از دسترسی به خدمات درمانی محروم شد. این اقدام طبق قوانین و استانداردهای بینالمللی حقوق بشر، مصداق رفتار غیرانسانی و مجازات فراقضایی و نقض مستقیم حق حیات و سلامت است.
حمله به مراکز درمانی
در ماه گذشته، نیروهای امنیتی برای بازداشت مجروحان بارها به بیمارستانها یورش برده، مراکز درمانی را نظامی کرده و پزشکان و کادر درمان را تهدید کردهاند.
این اقدامات باعث شده بسیاری از مجروحان از ترس بازداشت، از مراجعه به بیمارستان خودداری کنند و جانشان بهطور مستقیم در معرض خطر قرار گیرد.
خودکشی
در ماه ژانویه ۲۰۲۶ تنها یک مورد خودکشی ثبت شده است.
هیرو شریفی، ۱۷ ساله، اهل شهر تکاب، بر اثر فشارهای اجتماعی و اقتصادی و ناامیدی از آینده، به زندگی خود پایان داد.
افزایش خودکشی در میان زنان و کودکان در کوردستان بازتاب مستقیم بحران معیشتی، فقر، سرکوب سیستماتیک و فشارهای روانی حاکم بر جامعه است و میتوان آن را پیامد غیرمستقیم سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی دانست.
آمار کلی اعتراضات سراسری
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری، تا بیستوچهارمین روز اعتراضات سراسری:
۵۹۹۳ نفر کشته شدهاند (از جمله ۱۱۳ کودک زیر ۱۸ سال)
۴۲۴۸۶ نفر بازداشت شدهاند (از جمله ۳۲۶ کودک)
۱۱۰۱۸ نفر با جراحات شدید و خطرناک مجروح شدهاند
در طول ۲۴ روز، دستکم ۶۵۸ تجمع و اعتراض در ۲۰۲ شهر و ۳۱ استان برگزار شده است.
این آمارها بیانگر سطح بالای استفاده از خشونت حکومتی، سلاحهای مرگبار و سرکوب فراگیر علیه شهروندان است.
قطع اینترنت و سرکوب دیجیتال
کمیته حقوق بشر اتحادیە زنان اعلام میکند، که قطع گسترده اینترنت در جریان اعتراضات، بخشی از برنامه سازمانیافته حکومت برای سرکوب، سانسور و پنهانسازی واقعیتها بوده است.
از این رو، آمار ارائهشده تنها مواردی است که تاکنون تأیید شده و بیتردید تعداد واقعی قربانیان بسیار بیشتر است.
کمیته حقوق بشر اتحادیە زنان دموکرات کوردستان ایران ضمن محکومکردن شدید این جنایات، از نهادهای حقوق بشری، سازمانهای بینالمللی و جامعه جهانی میخواهد تحقیقات مستقل و شفاف انجام دهند، به قتلها، بازداشتهای خودسرانه و مجازاتهای فراقضایی پایان دهند و از حقوق زنان و شهروندان دفاع کنند.
کمیته حقوق بشر اتحادیە زنان دموکرات کوردستان ایران
ژانویه ۲۰۲۶
