دکتر قادر وریا
با آغاز جنگ میان ایالات متحده و اسرائیل با رژیم ترویستی و سرکوبگر حاکم بر ایران، و به ویژه در پی کشته شدن خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بحران بزرگی نه تنها ایران بلکه سراسر خاورمیانه را فرا گرفته است. در چنین شرایطی، احزاب سراسری و همچنین احزاب منطقهای و ملیگرای ایران باید خود را برای انواع تحولات و سناریوهای پیشرو آماده سازند. در این میان، وحدت و همکاری احزاب مترقی و آزادیخواه یکی از ارکان اصلی دستیابی به اهداف انقلابی آنان خواهد بود.
احزاب کوردستانی از همان آغاز استقرار حکومت اسلامی در ایران، با این حاکمیت ارتجاعی و قانون اساسی آن مخالفت کرده و "نه" بزرگی به آن گفتهاند. این احزاب در طول نزدیک به پنج دهه پس از انقلاب بهمن ۵۷، برای دستیابی به آزادی، دموکراسی و حکومتی غیرمتمرکز که نه تنها پاسخگوی حقوق شهروندی، بلکه تأمینکننده حقوق ملی ملتهای تحت ستم ایران باشد، مبارزه کرده و در این راه قربانیان بسیاری دادهاند.
احزاب کوردستانی، و بهویژه حزب دمکرات کوردستان ایران، در مبارزه با جمهوری اسلامی ایران از هر دو شیوهی مسالمتآمیز و قهرآمیز بهره گرفتهاند. با این حال، تمرکز اصلی آنان همواره بر پیشبرد مبارزه مدنی و سیاسی بوده است. حکومت اسلامی و نهادهای سرکوبگر آن، از آغاز تاکنون، در پاسخ به مطالبات صلحطلبانه این احزاب، دست به ترور رهبران، کادرها و اعضای آنان زدهاند و از ابزارهای غیرانسانی مختلف، از کشتار جمعی مردم و دستگیری و اعدام گرفته تا تحریف واقعیتهای جنبش ملی کورد و ایجاد اختلاف میان ملتهای کورد و آذربایجانی، استفاده کردهاند.
جمهوری اسلامی همواره کوشیده است مبارزه احزاب کوردستانی را "تروریستی" جلوه دهد و با ایجاد رعب و وحشت در میان تُرکهای آذربایجان که از دیرباز همسایه و دوست کوردها و دیگر ملتهای ایران بودهاند، بذر بیاعتمادی بپاشد. آنان تلاش کردهاند مبارزه احزاب کوردستانی برای حق تعیین سرنوشت ملت کورد و حضور پیشمرگان کورد در سرزمین اجدادی و در میان مردمی که از میان آنان برخاستهاند را عاملی خطرناک برای امنیت ترکهای آذربایجان معرفی کنند. این در حالی است که کوردها و آذربایجانیها در طول تاریخ، همسایه و همراه مبارزاتی یکدیگر بوده و کارنامهای مشترک و درخشان، بهویژه در دوران تأسیس حکومت ملی آذربایجان و جمهوری کوردستان در سالهای ۱۳۲۴–۱۳۲۵ و بعد از آن، از خود بر جای گذاشتهاند.
در این مقطع حساس تاریخی که ایران، بهویژه در مناطق مهمی چون آذربایجان و کوردستان، بیش از هر زمان دیگری نیازمند اتحاد و مبارزه مشترک کوردها و آذربایجانیهاست، متأسفانه افرادی هستند که آگاهانه یا ناآگاهانه بر طبل اختلاف و تفرقه میکوبند و وجود احزاب کوردستانی را خطری برای امنیت مردم آذربایجان جلوه میدهند. این رویکرد نهتنها به سود هیچ یک از این دو ملت نیست، بلکه در نهایت به زیان هر دوی آنان تمام شده و زمینه بهرهبرداری دشمنان مشترک را فراهم میکند.
متأسفانه برخی سایتها و رسانههای آذربایجانی نیز به اشکال مختلف به این اختلافات دامن میزنند. شایسته است تلاشگران آذربایجانی و احزاب ملیگرای آنان ــ که همواره دوست و همپیمان احزاب کوردستانی بودهاند ــ در مخالفت با چنین رویکردهایی پیشگام شوند و برای حفظ همبستگی تاریخی و منافع مشترک دو ملت گام بردارند.
برای آن دسته از فعالان تُرک که ظاهراً در راستای پابرجا ماندن برادری کورد و تُرک به کوردها اندرزها و هشدارهایی میدهند، یادآوری چند نکته لازم است:
١) کوردها بیش از چهار دهه است که در راستای دفاع از حقوق ملی مشروع خود و دیگر ملل تحت ستم ایران، پیشاهنگ مقاومت و مبارزه علیه رژیم تروریست و ضدبشری جمهوری اسلامی و بانی یک جنبش ملی و آزادیخواه نیرومند بوده و هستند؛ اینکه کشورها و قدرتهای جهانی و منطقهای در محاسبات کنونی خود نتوانند این واقعیت را انکار کنند، دلیلی بر اصالت آنهاست، نه لزوماً وابستگی به قدرتهای خارجی.
٢) کوردها هرگز با هیچ دولت داخلی و خارجی علیه تُرکها و دیگر ملل ایران وارد هیچ اتحاد و همکاری نشدهاند و نخواهند شد. بنابراین حضور مبارزان کورد و نیروی پیشمرگ کوردستان در شهرها و مناطقی که زادگاه و بخشی از سرزمین تاریخی و اجدادی آنهاست، نهتنها تهدیدی علیه تُرکهای همجوار یا هیچ بخشی از مردم این سامان نیست، بلکه حق طبیعی و غیرقابلانکار آنها و اقدامی در راستای تأمین امنیت مردم و ممانعت از هرج و مرج و حوادث ناخواسته و ناگوار است.
٣) سرزمینی که در تقسیمات کشوری ایران نام "آذربایجان غربی" بر آن گذاشته شده است، سرزمین مشترک همه گروههای ملی، زبانی، دینی و مذهبی است که از دیرباز در آن ساکن بودهاند. هیچکدام از آنها مهمان یا بیگانه نیستند. هر تفکر و نگاهی که با کوردها یا تُرکها و دیگر ساکنان این دیار بهمثابه مهمان ناخوانده برخورد کند، بانی و باعث تنشها و بحرانهای زیانبار خواهد بود.
٤) بهعنوان یک کنشگر کورد، با در نظر داشتن تجربههای تلخ گذشته و با توجه به تعصبات، بدبینیها و ذهنیتهای غلط موجود، از همه تلاشگران تُرک و کورد میخواهم از ایجاد حساسیتهای نابجا و دامن زدن به تحریکات نژادی و اتنیکی پرهیز کنند. باشد که با مساعی مسئولانه و مشترک، از هماکنون آیندهای مالامال از تفاهم، احترام متقابل و همزیستی مسالمتآمیز را رقم بزنیم.
