نویسنده: اندرو انگلند
منبع: فایننشال تایمز
این مقاله با نگاهی ژرف به دگرگونیهای راهبردی تلآویو، به تشریح لایههای پنهان دکترین جدید بنیامین نتانیاهو میپردازد. این تحلیل تبیین میکند که چگونه واقعه هفتم اکتبر، نه تنها یک شکست امنیتی، بلکه نقطه پایانی بر استراتژی دهههای اخیر اسرائیل موسوم به «دیوار دفاعی» یا «پناهگاه» بود که بر پیشفرضِ بازدارندگی تکیه داشت. دکترین جدید که از آن با عنوان «نبرد پس از نبرد» یاد میشود، بر این باور استوار است که امنیت اسرائیل دیگر از طریق «مدیریت منازعه» یا آرامشهای موقت تأمین نمیشود، بلکه نیازمند یک وضعیت تهاجمی مستمر و تغییر بنیادین موازنه قدرت در منطقه است.
در هسته مرکزی این دکترین، مفهوم «پیروزی مطلق» جایگزین هرگونه توافق سیاسی شده است. نتانیاهو معتقد است که اسرائیل باید از پیگیری راهکارهای دیپلماتیک برای مسئله فلسطین دست بشوید و به جای آن، بر سلبِ کاملِ توانایی نظامی دشمن تمرکز کند. نویسنده اشاره میکند که این راهبرد مستلزم حضور نظامی طولانیمدت و مستقیم در غزه و بازتعریف آرایش دفاعی در مرزهای شمالی است تا اطمینان حاصل شود که هیچیک از گروههای مسلح پیرامونی، دیگر توان بازسازی زیرساختهای تهاجمی خود را نخواهند داشت. این به معنای پذیرش آگاهانه یک «جنگ بیپایان» است که در آن ارتش به جای واکنش به تهدیدات، در وضعیت عملیاتیِ مداوم برای درهمکوبیدنِ هرگونه تهدیدِ نوظهور باقی میماند.
یکی از کلیدیترین بخشهای این مقاله، واکاوی تغییر استراتژی اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی ایران است. فایننشال تایمز توضیح میدهد که در دکترین جدید، تمرکز از مبارزه با گروههای نیابتی به سمت تقابل مستقیم با مرکز فرماندهی یا همان «سرِ مار» جابهجا شده است. نتانیاهو بر این باور است که راهبرد ایران برای محصور کردن اسرائیل در یک «حلقه آتش»، تنها زمانی در هم میشکند که هزینه حمایت از این جبههها برای خودِ تهران غیرقابل تحمل شود. این تغییر رویکرد، نشاندهنده تمایل اسرائیل به پذیرش ریسکهای بزرگتر در سطح منطقهای برای خنثیسازی استراتژیهای بلندمدت ایران است.
در لایه سیاسی، اندرو انگلند به شکاف عمیق میان نتانیاهو و متحدان غربی، بهویژه ایالات متحده، میپردازد. دکترین جدید نتانیاهو صراحتاً با ایده تشکیل دولت فلسطینی مخالفت کرده و آن را پاداشی به تروریسم قلمداد میکند که امنیت وجودی اسرائیل را به خطر میاندازد. او بر ضرورت کنترل امنیتی کامل بر تمامی اراضی غرب رود اردن تأکید دارد، حتی اگر این موضوع به قیمت انزوای دیپلماتیک و تنش با دولت آمریکا تمام شود. از دیدگاه نتانیاهو، در نظم نوین و پرآشوب خاورمیانه، تنها «قدرت سخت» و برتری نظامی مطلق است که میتواند بقای کشور را تضمین کند، نه قراردادهای کاغذی یا تضمینهای بینالمللی.
در نهایت، مقاله به چالشها و پیامدهای سنگین این دکترین برای جامعه اسرائیل هشدار میدهد. نویسنده خاطرنشان میکند که استراتژی «نبردهای پیاپی» نیازمند یک اقتصاد جنگی پایدار، ارتشی همواره آماده و تابآوری اجتماعی فوقالعاده در برابر هزینههای انسانی و مالی یک درگیری دائمی است. منتقدان در این مقاله هشدار میدهند که تمرکز صرف بر راهکارهای نظامی و فقدان یک «افق سیاسی» روشن، ممکن است اسرائیل را در بنبستی گرفتار کند که در آن دستاوردهای میدان جنگ به دلیل نبود مشروعیت بینالمللی و فرسودگی داخلی، در درازمدت مستهلک شوند. این دکترین، در واقع قماری بزرگ بر سر آینده اسرائیل است که امنیت را تنها در گرو پیروزیهای نظامی پیدرپی میبیند.
