کوردستانمیدیا: در هفتم مه ۲۰۲۶، اسپیس با عنوان «اپوزیسیون ایرانی و حقوق ملتهای غیر فارس» در پلتفرم X با حضور جمعی از فعالان سیاسی، اعضای احزاب و تحلیلگران مسائل ملتهای تحت ستم ایران برگزار شد.
در این نشست، دکتر آسو حسنزاده، مسئول هیئت حزب دموکرات کوردستان ایران در کنگره آزادی ایران، حافظ فاضلی عضو دفتر سیاسی حزب تضامن دموکراتیک اهواز، یونس شاملی عضو اجرایی حزب دمکرات آذربایجان و رحیم بندویی عضو دفتر سیاسی حزب مردم بلوچستان، به بررسی جایگاه حقوق ملتهای غیر فارس در ساختار آینده ایران پرداختند. همچنین موضوعاتی از جمله نسبت حق تعیین سرنوشت با تمامیت ارضی، تمرکز قدرت، زبان مادری، ساختارهای فدرال و چالشهای ائتلافسازی در اپوزیسیون مورد بحث قرار گرفت.
مهمانان با اشاره به تجربه تاریخی دولت مدرن در ایران، تأکید کردند که تمرکزگرایی سیاسی و فرهنگی در دهههای گذشته به تعمیق شکاف میان دولت مرکزی و ملتهای غیر فارس انجامیده است و بدون بازنگری در ساختار توزیع قدرت، دستیابی به یک نظم دموکراتیک پایدار با دشواریهای جدی مواجه خواهد بود.
در بخش دیگری از این گفتوگو، ظرفیت اپوزیسیون ایرانی در مواجهه با مطالبات ملتهای غیر فارس بررسی شد. بخشی از مباحث بر این محور متمرکز بود که آیا جریانهای اصلی اپوزیسیون توانستهاند این مسئله را بهعنوان یک موضوع ساختاری درک کنند یا همچنان آن را در سطح هویتی و فرهنگی محدود میبینند.
همچنین دلایل شکلنگرفتن یک اپوزیسیون فراگیر، نقش بیاعتمادی تاریخی میان جریانهای سیاسی و تأثیر فضای رسانهای و تبلیغات سیاسی بر روابط میان گروههای مخالف جمهوری اسلامی مورد بررسی قرار گرفت. در این زمینه، بر ضرورت گفتوگوی مستقیم، شفاف و مبتنی بر پذیرش متقابل تأکید شد.
در ادامه، تجربه کشورهایی مانند سوئیس، بلژیک و کانادا بهعنوان نمونههایی از مدیریت تنوع ملی و زبانی مطرح شد و امکان تطبیق الگوهای تقسیم قدرت در چارچوب آینده سیاسی ایران مورد بحث قرار گرفت.
در بخش پایانی این نشست تأکید شد که بدون بهرسمیت شناختن تنوع ملی، زبانی و فرهنگی و بدون ایجاد سازوکارهای حقوقی برای مشارکت برابر همه ملتها در ساختار قدرت، دستیابی به ثبات سیاسی و دموکراسی پایدار با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود.
شایان ذکر است که این برنامه با ابتکار تیم سوشیالمدیای خارج از کشور حزب دموکرات کوردستان ایران و با مشارکت فعالان سیاسی، پژوهشگران و کاربران فضای مجازی برگزار شده است.
