کارشناسان حوزه عدم اشاعه سلاحهای هستهای به دولت ترامپ هشدار دادهاند که هرگونه توافق جدید با ایران باید علاوه بر محدودیتهای مرتبط با اورانیوم، مسیر احتمالی تولید پلوتونیوم برای ساخت سلاح هستهای را نیز بهطور کامل مسدود کند.
در گزارشی به نقل از فاکس نیوز، برخی تحلیلگران مدعی شدهاند ایران ممکن است از طریق سوخت مصرفشده نیروگاه بوشهر یا فعالیتهای مرتبط با رآکتور آب سنگین اراک به ظرفیت تولید پلوتونیوم دست یابد و این موضوع میتواند به یک «نقطهضعف» در توافقهای احتمالی تبدیل شود.
جیسون برادسکی، از مدیران «اتحاد علیه ایران هستهای»، گفته است هر توافقی باید بهصراحت مسیر پلوتونیوم را نیز در بر بگیرد و بر ضرورت جلوگیری از بازسازی و توسعه تأسیسات مرتبط تأکید کرده است.
هنری سوکولسکی، کارشناس منع گسترش سلاحهای هستهای، نیز خواستار نظارت مستمر بر سوخت مصرفشده نیروگاه بوشهر شده و احتمال انحراف مواد هستهای را مطرح کرده است. او گفته است این نظارت میتواند بدون نیاز به اقدام نظامی و از طریق ابزارهای فنی و بازرسی انجام شود.
در مقابل، برخی کارشناسان دیگر از جمله دیوید آلبرایت این سناریو را از نظر فنی دشوار و کماحتمال دانسته و تأکید کردهاند که ایران تاکنون تمرکز اصلی خود را بر مسیر اورانیوم قرار داده است.
مقامهای آمریکایی در این گزارش تأکید کردهاند که ایران باید به تعهدات خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای پایبند بماند و هر توافق آینده نیز باید شامل سازوکارهای سختگیرانه نظارتی بر تمامی مسیرهای بالقوه تسلیحاتی باشد.
