گزارشهای رسانهای و اظهارات مقامهای آمریکایی نشان میدهد گفتوگوها میان ایالات متحده و ایران برای دستیابی به یک توافق دیپلماتیک در مرحلهای پیشرفته قرار دارد؛ توافقی که محور آن بازگشایی تنگه هرمز، کاهش تنشهای منطقهای و تعیین تکلیف پرونده هستهای ایران عنوان شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که توافق با ایران «تا حد زیادی مذاکره شده» و تنها جزئیات نهایی آن باقی مانده است. او گفته است این توافق در صورت نهایی شدن شامل بازگشایی تنگه هرمز خواهد بود، هرچند برخی مقامهای ایرانی این ادعا را رد کردهاند.
در همین حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفته است مواضع دو طرف در هفتههای اخیر به هم نزدیک شده، اما اختلافها همچنان پابرجاست و روند مذاکرات هنوز به توافق نهایی منجر نشده است.
بر اساس گزارشها، موضوعاتی از جمله وضعیت تنگه هرمز، برنامه هستهای ایران و ذخایر اورانیوم غنیشده همچنان در حال مذاکره است. مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند هر توافقی باید مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود.
در داخل ایالات متحده، واکنشها به روند مذاکرات متفاوت بوده است. شماری از قانونگذاران جمهوریخواه از جمله سناتورهای راجر ویکر، تد کروز و لیندسی گراهام نسبت به هرگونه توافق احتمالی هشدار دادهاند و آن را «خطرناک» یا «اشتباه فاجعهبار» توصیف کردهاند.
در مقابل، مقامهایی در دولت ترامپ از پیشرفت مذاکرات استقبال کردهاند و این روند را نشانهای از امکان دستیابی به توافق دیپلماتیک دانستهاند.
در سطح منطقهای نیز پاکستان نقش میانجی را ایفا کرده است. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، از تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها استقبال کرده و اعلام کرده است اسلامآباد آماده میزبانی دورهای بعدی مذاکرات است.
بر اساس گزارشها، پیشنویس توافق شامل بازگشایی تنگه هرمز، کاهش محدودیتهای اقتصادی و یک چارچوب ۶۰ روزه برای ادامه مذاکرات است. با این حال، برخی بخشهای کلیدی مانند جزئیات برنامه هستهای ایران و نحوه اجرای توافق همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
در همین حال، گزارشها از ادامه اختلافات جدی میان ایران و آمریکا درباره کنترل بر تنگه هرمز و سایر موضوعات امنیتی منطقهای حکایت دارد. ایران برخی ادعاهای مطرحشده درباره بازگشایی کامل این آبراه را رد کرده و تأکید دارد مدیریت آن باید در چارچوب حاکمیت ایران باقی بماند.
با وجود این اختلافها، هر دو طرف از «پیشرفت نسبی» در مذاکرات سخن گفتهاند، هرچند هنوز هیچ توافق نهایی اعلام نشده است.
