این گزارش تحلیلی نوشته کاتیا آدلر است که در بخش جهانی BBC منتشر شده و تلخیص و بازنشر میشود.
جنگ ایران و پیامدهای آن، برخلاف برآوردهای اولیه، بهطور غیرمستقیم موقعیت اوکراین را در معادلات جنگ با روسیه تقویت کرده و میتواند بر روند احتمالی مذاکرات صلح نیز اثرگذار باشد.
در آغاز، تشدید تنشها در خاورمیانه تهدیدی برای اوکراین تلقی میشد؛ بهویژه از این جهت که میتوانست توجه دونالد ترامپ را از پرونده اوکراین منحرف کند و همزمان با افزایش قیمت انرژی، منابع مالی بیشتری در اختیار روسیه قرار دهد. با این حال، کییف تلاش کرده این شرایط را به فرصتی سیاسی و نظامی تبدیل کند.
ولودیمیر زلنسکی در ماههای اخیر با تمرکز بر دیپلماسی فعال در کشورهای خلیج فارس، کوشیده است تجربههای میدانی اوکراین در جنگ، بهویژه در حوزه پهپادها، را بهعنوان یک مزیت راهبردی عرضه کند. اوکراین میگوید در این مسیر، همکاریهایی در حوزه فناوری دفاعی و پهپادی با برخی کشورهای منطقه شکل گرفته است.
همزمان، تجربه جنگ ایران اهمیت استفاده از فناوریهای کمهزینهتر در میدان نبرد را برجسته کرده است؛ از جمله سامانههایی برای مقابله با پهپادها که میتوانند با هزینهای بهمراتب کمتر از سامانههای سنتی عمل کنند.
در حوزه اقتصادی، افزایش قیمت جهانی نفت در پی بحران ایران بهطور موقت درآمدهای روسیه را بالا برد، اما حملات پهپادی اوکراین به زیرساختهای انرژی روسیه بخشی از این مزیت را خنثی کرده است.
تحولات اخیر همچنین بر فضای سیاسی اروپا تأثیر گذاشته است. تغییرات در برخی دولتها و افزایش نگرانیهای امنیتی، به تقویت حمایت مالی و نظامی از اوکراین انجامیده و اتحادیه اروپا بستههای جدیدی برای پشتیبانی از کییف در نظر گرفته است.
با این حال، چشمانداز آتشبس همچنان نامشخص است. اظهارات دونالد ترامپ درباره امکان دستیابی سریع به توافق، هنوز با ارائه طرحی مشخص همراه نشده و در عین حال، لحن متفاوت او نسبت به مسکو و کییف موجب نگرانی در میان متحدان اوکراین شده است.
در سطح میدانی نیز نشانهای از کاهش تنش دیده نمیشود. روسیه به حملات خود ادامه میدهد و در اروپا نگرانیهایی درباره پیامدهای بلندمدت این جنگ برای امنیت قاره وجود دارد.
در مجموع، اگرچه جنگ ایران بهطور غیرمنتظره برخی فرصتها را برای اوکراین ایجاد کرده، اما مسیر رسیدن به آتشبس با روسیه همچنان پیچیده و وابسته به تحولات گستردهتر ژئوپولیتیکی باقی مانده است.
