رویترز گزارش میدهد ایران و ایالات متحده در حال مذاکره برای تمدید آتشبس به منظور آغاز گفتوگوها درباره موضوعاتی از جمله برنامه هستهای ایران هستند؛ در حالی که واشینگتن تأکید دارد ایران نباید توانایی ساخت سلاح هستهای داشته باشد.
بر اساس این گزارش، بخش قابل توجهی از زیرساختهای غنیسازی ایران در حملات اسرائیل و آمریکا در ژوئن آسیب دیده یا تخریب شده است، اما بخش قابل توجهی از اورانیوم غنیشده ایران احتمالاً همچنان باقی مانده است و محل دقیق آن مشخص نیست.
دونالد ترامپ در یک پیام در شبکههای اجتماعی گفته است ایران باید بپذیرد اورانیوم غنیشدهای که پس از حملات در زیر زمین مدفون شده است، با هماهنگی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی کشف و نابود شود.
اورانیوم یکی از دو ماده شکافتپذیر (در کنار پلوتونیوم) برای ساخت سلاح هستهای است. پلوتونیوم معمولاً از سوخت مصرفشده راکتور بهدست میآید، در حالی که اورانیوم از طریق سانتریفیوژها غنیسازی میشود. دو مورد از سه سایت اصلی غنیسازی ایران که هنگام حملات فعال بودند زیرزمینی بودند و یک سایت سطحی بهطور کامل تخریب شد. اورانیوم زمانی «غنیشده بالا» محسوب میشود که به حدود ۲۰ درصد برسد و در سطح حدود ۹۰ درصد بهعنوان مواد تسلیحاتی شناخته میشود.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) برآورد کرده است که ایران پیش از حملات ۱۳ ژوئن دارای ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم تا غنای ۶۰ درصد، ۱۸۴.۱ کیلوگرم تا ۲۰ درصد، ۶٬۰۲۴.۴ کیلوگرم تا ۵ درصد و ۲٬۳۹۱.۱ کیلوگرم تا ۲ درصد بوده است. بر اساس معیار آژانس، مقدار ۶۰ درصد در صورت غنیسازی بیشتر میتواند برای چندین سلاح هستهای کافی باشد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفته است حدود «بیش از ۲۰۰ کیلوگرم» از اورانیوم ۶۰ درصد احتمالاً در یک مجتمع تونلی در اصفهان باقی مانده است که از حملات آسیب جدی ندیده است.
تمرکز اصلی آمریکا بر اورانیوم ۶۰ درصد است، زیرا این سطح سریعتر میتواند به سطح تسلیحاتی برسد. ایران هرگونه تلاش برای ساخت سلاح هستهای را رد میکند و تأکید دارد برنامه هستهایاش صلحآمیز است.
هرچه سطح غنیسازی بالاتر باشد، رسیدن به سطح تسلیحاتی آسانتر از سطوح پایینتر است. ترامپ در سال ۲۰۱۸ آمریکا را از توافق هستهای خارج کرد و پس از آن این توافق فروپاشید و ایران برنامه هستهای خود را گسترش داد.
بر اساس این گزارش، انتقال و جابهجایی این مواد امکانپذیر است و ایران پیشتر بخشی از ذخایر خود را تحت نظارت آژانس جابهجا کرده است. همچنین برخی منابع ایرانی گفتهاند رهبر ایران دستور داده اورانیوم ۶۰ درصد به خارج از کشور ارسال نشود، هرچند احتمال مبادله بخشی از آن با اورانیوم با غنای پایینتر مطرح شده است.
