سیانان به نقل از پنج منبع آگاه از اطلاعات آمریکا گزارش داد که ایران در هفتههای اخیر اقدامات خود برای محافظت از ذخایر اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی را بهطور چشمگیری افزایش داده و با تخریب عمدی برخی تونلها و مینگذاری ورودیها، دسترسی به این مواد را دشوارتر کرده است.
به گفته این منابع، دسترسی به حدود نیم تُن اورانیوم با غنای بالا اکنون بسیار دشوارتر، خطرناکتر و زمانبرتر از یک ماه پیش شده است؛ زمانی که دونالد ترامپ بهطور علنی از احتمال صدور دستور برای تصرف این مواد توسط ارتش آمریکا سخن گفته بود.
این منابع میگویند استحکامات جدید ایران، اجرای طرح پیشنهادی دولت ترامپ برای خارج کردن و نابودی ذخایر اورانیوم ایران را پیچیدهتر کرده و این پرسش را مطرح ساخته است که چه طرفی مسئولیت این عملیات پرخطر را بر عهده خواهد گرفت.
ترامپ بارها تأکید کرده است که دستیابی به این مواد هستهای یکی از اولویتهای آمریکا در مذاکرات جاری برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز است. همچنین یک مقام ارشد دولت آمریکا به خبرنگاران گفته است واشنگتن و تهران به توافقی نزدیک شدهاند که بر اساس آن ایران باید اورانیوم غنیشده خود را به آمریکا تحویل دهد؛ موادی که در محل نابود شده و سپس از کشور خارج خواهند شد.
با این حال، مقامهای آمریکایی و ایرانی روایتهای متفاوتی از این توافق احتمالی ارائه کردهاند و جزئیات دقیق آن همچنان نامشخص است. منابع آگاه میگویند حتی برای خود ایران نیز خارج کردن این مواد اکنون دشوار و خطرناک شده و به تجهیزات سنگین حفاری و عملیات مینروبی نیاز خواهد داشت.
بر اساس این گزارش، جامعه بینالمللی معتقد است بخش عمده این ذخایر در تونلهای فروریخته مجتمع هستهای اصفهان در مرکز ایران نگهداری میشود و بخشی دیگر نیز در مکانهای دیگری قرار دارد.
سیانان پیشتر گزارش داده بود که ارتش آمریکا در اواسط ماه مه برای اجرای عملیات تصرف این مواد آماده شده بود، اما این طرح به دلیل خطرات بالا کنار گذاشته شد. منابع میگویند ایران از آن زمان تاکنون حفاظت از محلهای نگهداری اورانیوم غنیشده را بیش از پیش تقویت کرده است.
اسکات روکر، رئیس پیشین دفتر حذف مواد هستهای در اداره ملی امنیت هستهای آمریکا، گفته است اگر این گزارشها درست باشد، بازیابی اورانیوم با غنای بالا را بهطور قابل توجهی پیچیدهتر خواهد کرد. به گفته او، در صورت الزام ایران به انتقال کل ذخایر اورانیوم برای راستیآزمایی، تهران ممکن است مدعی شود بخشی از این مواد غیرقابل دسترسی است؛ موضوعی که میتواند اطمینان از عدم دسترسی آینده ایران به این ذخایر را کاهش دهد.
سیانان در پایان گزارش خود مینویسد که حتی در صورت امضای توافق میان تهران و واشنگتن در روزهای آینده، مذاکرات فنی بیشتری درباره آینده برنامه هستهای ایران لازم خواهد بود. به نوشته این شبکه، خارج کردن این مواد از ایران احتمالاً به استقرار یک واحد تخصصی سیار وابسته به اداره ملی امنیت هستهای آمریکا نیاز خواهد داشت و حتی متخصصان ارشد این حوزه نیز برای انجام این مأموریت به زمان قابل توجهی احتیاج خواهند داشت. ترامپ پیشتر گفته بود این فرآیند دستکم دو هفته زمان خواهد برد.
