نوشته: جان لیسستر
Associated Press (AP / آسوشیتدپرس)
زمانی که قدرتهای بزرگ در سال ۱۹۷۵ در نزدیکی پاریس برای مدیریت بحران اقتصادی جهان گرد هم آمدند، چین از همان ابتدا در این جمع حضور نداشت. در آن زمان، تصور حضور رهبر چین، مائو تسهتونگ، در کنار رهبران غربی عملاً غیرقابل تصور بود.
چین در آن دوره درگیر بیثباتی داخلی بود و هنوز فاصله زیادی با جایگاه کنونی خود بهعنوان یک قدرت اقتصادی بزرگ داشت. در همان زمان، این کشور با حمایت از نیروهای کمونیست در جنگ ویتنام نیز نقش منطقهای فعالی ایفا میکرد.
اما اکنون و در شرایطی که رهبران گروه G7 بار دیگر در فرانسه گرد هم آمدهاند، این پرسش مطرح شده که آیا ادامه حذف چین از این ساختار غیررسمی، با توجه به نقش گسترده این کشور در اقتصاد و سیاست جهانی، همچنان قابل توجیه است یا نه.
اقتصاد جهانی بدون چین؟
از نظر اقتصادی، چین در حال حاضر از بسیاری از اعضای G7 از جمله آلمان، ژاپن، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و کانادا بزرگتر است و تنها ایالات متحده جایگاهی بالاتر یا نزدیک به آن دارد. همین موضوع باعث شده برخی تحلیلگران این ساختار را بدون حضور چین، ناکامل بدانند.
با این حال، یک کارشناس مسائل G7 میگوید چین از «یک کشور کوچک و حاشیهای» به «یک قدرت جهانی بزرگ» تبدیل شده است و این تغییر، پرسشهایی جدی درباره ساختار این گروه ایجاد کرده است.
اما G7 یک باشگاه سیاسی هم هست
در حالی که ترامپ در گذشته به امکان گسترش این گروه و حتی بررسی عضویت چین اشاره کرده بود، اصل نانوشته G7 این است که این گروه متشکل از دموکراسیهای لیبرال است.
چین در هر دو معیار سیاسی و حقوق مدنی، با تعریف G7 فاصله دارد و همین موضوع یکی از موانع اصلی عضویت آن محسوب میشود.
چین؛ موضوع اصلی نشست
با وجود عدم عضویت، چین عملاً یکی از محورهای اصلی بحث در نشستهای G7 است؛ از مازاد تجاری عظیم و کنترل بر زنجیره تأمین مواد معدنی گرفته تا رقابت فناوری و نگرانیهای امنیتی.
تحلیلگران میگویند حتی بدون حضور چین، این کشور در عمل «در اتاق حضور دارد» زیرا تصمیمات G7 بهشدت تحت تأثیر سیاستهای پکن است.
نگرانی از تضعیف انسجام G7
برخی کارشناسان معتقدند در صورت عضویت چین، اختلافات داخلی در G7 تشدید میشود، زیرا نظام سیاسی و منافع چین با بسیاری از اعضای این گروه همراستا نیست.
به گفته برخی تحلیلگران، حضور چین میتواند انسجام G7 را تضعیف کرده و رقابتهای درونی را افزایش دهد.
تجربه روسیه
گسترش G7 به روسیه در سال ۱۹۹۸ نیز در نهایت موفق نبود و این کشور پس از بحران اوکراین در ۲۰۱۴ از این جمع کنار گذاشته شد.
این تجربه باعث شده بسیاری از اعضا نسبت به گسترش بیشتر این گروه محتاطتر باشند.