مقامهای ایرانی و آمریکایی اعلام کردند که دو کشور بر سر یک چارچوب اولیه برای توقف جنگ و بازگشایی تنگه هرمز به توافق رسیدهاند؛ توافقی که به گفته طرفین میتواند زمینه را برای مذاکرات گستردهتر درباره اختلافات باقیمانده، از جمله برنامه هستهای ایران، فراهم کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون تکمیل شده است.» او همچنین اعلام کرد که تنگه هرمز پس از امضای رسمی توافق بازگشایی خواهد شد و محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران پایان مییابد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، که کشورش نقش میانجی در مذاکرات را بر عهده داشته، نیز از دستیابی به توافق خبر داد و گفت دو طرف با «پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان» موافقت کردهاند. به گفته او، مراسم رسمی امضای تفاهمنامه روز جمعه در سوئیس برگزار خواهد شد.
بر اساس این چارچوب، آتشبسی ۶۰ روزه برقرار میشود تا در این مدت مذاکرات درباره مسائل حلنشده، از جمله رفع تحریمها، برنامه هستهای ایران و سازوکار نظارت بر اجرای توافق ادامه یابد.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد گفتوگوهای تکمیلی پس از امضای توافق آغاز خواهد شد و متن کامل توافق نیز پس از مراسم رسمی منتشر میشود.
با وجود اعلام توافق، جزئیات کامل آن هنوز منتشر نشده است. موضوعاتی مانند سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، نحوه رفع تحریمها و سازوکار اجرای تعهدات طرفین از جمله مواردی هستند که قرار است در مذاکرات آتی بررسی شوند.
اعلام این توافق واکنش فوری بازارهای جهانی را در پی داشت. قیمت نفت در معاملات اولیه روز دوشنبه کاهش یافت و بازارهای سهام در آسیا با رشد همراه شدند؛ موضوعی که تحلیلگران آن را ناشی از امید به بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تنش در یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان میدانند.
این توافق در حالی اعلام شده است که جنگ میان ایران و آمریکا از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه، هزاران کشته برجای گذاشته و موجب اختلال در بازارهای انرژی و افزایش تنشهای منطقهای شده است.
با این حال، مشخص نیست مذاکرات پیشرو بتواند به یک توافق جامع و پایدار منجر شود. برخی تحلیلگران معتقدند توافق فعلی بیش از آنکه یک توافق نهایی صلح باشد، چارچوبی برای آغاز مرحلهای جدید از مذاکرات با هدف پایان دادن به جنگ و حل اختلافات راهبردی میان تهران و واشنگتن است.
