رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت که با نزدیک شدن به پایان جنگ، جمهوری اسلامی ایران با چالشهای داخلی فزایندهای روبهرو شده است؛ چالشهایی که از یک سو به مطالبات اقتصادی و معیشتی جامعه و از سوی دیگر به انتظارات جریانهای تندرو حاکم مربوط میشود.
به نوشته رویترز، تندروهای جمهوری اسلامی معتقدند ایران از رویارویی چندماهه با آمریکا و اسرائیل سربلند بیرون آمده و اکنون باید در مذاکرات با واشنگتن موضعی سختگیرانه اتخاذ کند و بازسازی توان نظامی را در اولویت قرار دهد. در مقابل، بخش بزرگی از جامعه ایران که سالها تحت فشار تحریمها، تورم و رکود اقتصادی قرار داشته، انتظار دارد هرگونه گشایش مالی ناشی از توافق به بهبود شرایط زندگی و بازسازی اقتصاد اختصاص یابد.
رویترز به نقل از چند مقام ایرانی و یک مقام پیشین جمهوری اسلامی گزارش داد که انتظارات عمومی از حکومت برای بهبود وضعیت اقتصادی افزایش یافته و بسیاری از شهروندان انتظار دارند منابع مالی حاصل از کاهش تحریمها یا آزادسازی داراییهای مسدودشده صرف تقویت اقتصاد و بهبود معیشت مردم شود.
یکی از مقامهای ارشد ایرانی به رویترز گفته است که منابع مالی احتمالی در درجه نخست به بازسازی زیرساختها، تقویت نظام بانکی و حمایت از اقتصاد اختصاص خواهد یافت. با این حال، مقامهای ایرانی همچنین نسبت به خطر ازسرگیری اعتراضات مردمی در صورت ناکامی حکومت در بهبود شرایط زندگی هشدار دادهاند.
به نوشته رویترز، اقتصاد ایران هماکنون با تورم بالا، کاهش ارزش پول ملی، بیکاری گسترده و خسارتهای سنگین ناشی از جنگ روبهرو است و بازسازی این خسارتها هزینههای هنگفتی در پی خواهد داشت.
در همین حال، جریانهای تندرو که سالها خواستار اتخاذ مواضع سختتر در برابر غرب بودهاند، خود را پیروز این رویارویی میدانند و انتظار دارند نقش و نفوذ بیشتری در ساختار قدرت به دست آورند. برخی از آنان از پذیرش مذاکرات با آمریکا ناراضی هستند و معتقدند تهران پس از تحمل هزینههای سنگین جنگ نباید به گفتوگو با واشنگتن تن میداد.
رویترز مینویسد که یکی از دشوارترین چالشهای پیش روی حاکمیت ایران، ایجاد توازن میان مطالبات اقتصادی جامعه و انتظارات جریانهای تندرو خواهد بود؛ دو مطالبهای که در بسیاری موارد با یکدیگر در تعارض قرار دارند.
این گزارش همچنین میافزاید که با مرگ علی خامنهای و انتقال قدرت به مجتبی خامنهای، نفوذ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران بیش از گذشته افزایش یافته است. به گفته تحلیلگران، حکومت ممکن است در عین حفظ برخی آزادیهای اجتماعی محدود، از جمله در موضوع حجاب، در برابر هرگونه چالش سیاسی یا امنیتی رویکردی سختگیرانه در پیش بگیرد.
رویترز در پایان نتیجه میگیرد که اگرچه توافق با آمریکا میتواند فرصتی برای کاهش فشارهای اقتصادی فراهم کند، اما پایان جنگ لزوماً به معنای پایان مشکلات جمهوری اسلامی نیست و چهبسا چالشهای اصلی حکومت تازه آغاز شده باشد.
