لوسی ویلیامسون، خبرنگار خاورمیانه بیبیسی، در تحلیلی مینویسد توافق آتشبس میان آمریکا و ایران، بنیامین نتانیاهو را با یکی از دشوارترین چالشهای سیاسی دوران زمامداریاش مواجه کرده و سه ستون اصلی روایت سیاسی او را به چالش کشیده است.
به نوشته بیبیسی، نتانیاهو سالها خود را سیاستمداری معرفی کرده بود که از نفوذ ویژهای در واشنگتن برخوردار است، مقابله با ایران را در مرکز راهبرد امنیتی اسرائیل قرار داده و تصویر خود را بهعنوان «آقای امنیت» در سیاست اسرائیل تثبیت کرده است. اما توافق اخیر میان آمریکا و ایران هر سه محور را زیر سؤال برده است.
در این تحلیل آمده است که انتقاد علنی دونالد ترامپ از تصمیم اسرائیل برای حمله به بیروت در آستانه توافق، این پرسش را مطرح کرده که چگونه نتانیاهو که همواره بر روابط نزدیک خود با رؤسای جمهوری آمریکا تأکید میکرد، اکنون تا این اندازه از روند مذاکرات کنار گذاشته شده و حتی با انتقادهای علنی متحد اصلی خود روبهرو شده است.
بیبیسی همچنین مینویسد پایان جنگ با ایران در شرایطی رقم خورده که تهران، برخلاف انتظار بسیاری از مقامهای اسرائیلی، نهتنها سقوط نکرده بلکه از نگاه برخی ناظران در موقعیتی باثباتتر از گذشته قرار گرفته است. این موضوع میتواند برای سیاستی که مقابله با ایران را محور اصلی امنیت ملی اسرائیل میدانست، یک شکست راهبردی تلقی شود.
در داخل اسرائیل نیز این تحلیل با واکنشهای انتقادی گستردهای روبهرو شده است. یائیر لاپید، رهبر مخالفان، وضعیت کنونی را انتخابی میان «تقابل مستقیم با مهمترین متحد اسرائیل» یا «عقبنشینی در برابر توافقی که منافع اسرائیل را نادیده میگیرد» توصیف کرده است.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز اعلام کرده که اسرائیل طرف این توافق نیست و توافق آمریکا و ایران برای تلآویو الزامآور نخواهد بود. او تأکید کرده است که اسرائیل به اقدامات خود برای دفاع از امنیتش ادامه خواهد داد.
برخی مقامهای حزب لیکود و چهرههای نزدیک به دولت نیز نسبت به مفاد توافق ابراز نگرانی کردهاند. بهویژه آنکه در چارچوب توافق، توقف عملیات نظامی در لبنان نیز مطرح شده و این مسئله با سیاستهای امنیتی دولت نتانیاهو در تضاد دیده میشود.
سیما شاین، از مقامهای پیشین موساد و کارشناس امور ایران، به بیبیسی گفته است پذیرش نقش ایران در تعیین آینده لبنان برای بسیاری از محافل امنیتی و سیاسی اسرائیل قابل درک نیست و نگرانیهایی درباره تداوم نفوذ حزبالله در ساختار سیاسی لبنان ایجاد کرده است.
در مقابل، نتانیاهو در نخستین واکنش رسمی خود تلاش کرد از عملکردش دفاع کند. او گفت هدف اصلیاش در تمام سالهای فعالیت سیاسی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بوده و این هدف همچنان تغییر نکرده است.
نخستوزیر اسرائیل همچنین اذعان کرد که او و ترامپ در برخی مسائل اختلاف نظر دارند، اما تأکید کرد اسرائیل منافع امنیتی خود را دنبال خواهد کرد. به گفته او، اسرائیل در مناطق امنیتی جنوب لبنان باقی خواهد ماند و در برابر هرگونه تهدید یا حمله احتمالی واکنش نشان خواهد داد.
این تحلیل در ادامه مینویسد راهبرد امنیتی جدید نتانیاهو که پس از حملات هفتم اکتبر شکل گرفت، بر پیشگیری از تهدیدها پیش از وقوع آنها استوار بود. اما این سیاست اکنون اسرائیل را درگیر حضور نظامی گسترده در غزه، لبنان و سوریه کرده؛ حضوری که هزینههای نظامی و سیاسی قابل توجهی به همراه داشته و هنوز راهحل دیپلماتیک روشنی برای پایان آن دیده نمیشود.
به نوشته این تحلیل، در حالی که اسرائیل امیدوار بود فشارهای نظامی موجب تضعیف اساسی دشمنانش شود، نتیجه نهایی به گونهای رقم خورده که ایران همچنان بازیگری تأثیرگذار در منطقه باقی مانده و حتی توانسته از اهرمهایی مانند تنگه هرمز برای افزایش نفوذ خود بهره ببرد.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد مسائل ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، معتقد است تلآویو اکنون ناچار است در راهبرد خود در قبال ایران بازنگری کند و اهدافی واقعبینانهتر و محدودتر در پیش بگیرد.
بیبیسی در جمعبندی این تحلیل مینویسد نتانیاهو سالها رأیدهندگان اسرائیلی را با این استدلال قانع میکرد که تجربه سیاسی و مهارتهای دیپلماتیک او بهترین تضمین برای امنیت کشور است. اما تحولات اخیر باعث شده این روایت بیش از هر زمان دیگری با تردید مواجه شود و نخستوزیر اسرائیل اکنون در برابر انتخابی دشوار میان حفظ روابط با آمریکا و پیگیری سیاستهای امنیتی مورد نظر خود قرار گیرد.
★ این تحلیل الزاماً بیانگر دیدگاههای کوردستان میدیا نیست و صرفاً با هدف اطلاعرسانی بازنشر شده است.
