مذاکرات آمریکا و ایران روز یکشنبه در سوئیس آغاز شد، اما اظهارات تهدیدآمیز دونالد ترامپ علیه تهران بر فضای گفتوگوها سایه انداخت. این مذاکرات در حالی برگزار میشود که ایران اعلام کرده تنگه هرمز را بار دیگر بسته است؛ اقدامی که تهران آن را واکنشی به ادامه حملات اسرائیل در لبنان و عمل نکردن واشینگتن به تعهدات خود میداند.
به گزارش رویترز، این نخستین دور مذاکرات پس از امضای یادداشت تفاهم میان تهران و واشینگتن است؛ توافقی که بر بازگشایی تنگه هرمز، توقف درگیریها از جمله در لبنان و آغاز گفتوگوهای ۶۰ روزه درباره پرونده هستهای ایران و رفع تحریمها تأکید دارد.
ترامپ همزمان با برگزاری مذاکرات هشدار داد که اگر ایران نیروهای نیابتی خود در لبنان، بهویژه حزبالله، را مهار نکند، آمریکا بار دیگر «بسیار سختتر از گذشته» به ایران حمله خواهد کرد. رسانههای آمریکایی همچنین گزارش دادهاند که او در گفتوگویی جداگانه تهدید کرده است در صورت بسته ماندن تنگه هرمز، واشینگتن ممکن است کنترل این آبراه راهبردی را در دست بگیرد.
در مقابل، جِیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و رئیس هیأت مذاکرهکننده این کشور، کوشید از اهمیت تنشهای جاری بکاهد و گفت با وجود دشواریها، در مسیر پایان دادن به درگیریها در لبنان پیشرفتهایی حاصل شده است. او همچنین تأکید کرد که ترامپ خواهان گشودن «فصل تازهای» در روابط با مردم ایران است.
با این حال، مقامهای ایرانی اعلام کردند تا زمانی که جنگ در لبنان متوقف نشود و تهران از مزایای اقتصادی وعدهدادهشده در توافق بهرهمند نگردد، مذاکرات وارد مرحله اصلی، از جمله گفتوگو درباره برنامه هستهای ایران، نخواهد شد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته است نشست سوئیس صرفاً به بررسی اجرای مفاد یادداشت تفاهم اختصاص دارد.
ایران همچنین تأکید کرده است که بسته شدن تنگه هرمز نتیجه ناتوانی آمریکا در تضمین آتشبس در لبنان است. با وجود آنکه مقامهای آمریکایی ادعای مسدود شدن این آبراه را رد کردهاند، دادههای کشتیرانی نشان میدهد عبور و مرور نفتکشها پس از اعلام تهران بهطور محسوسی کاهش یافته است.
در جریان مذاکرات، عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف ریاست هیأت ایرانی را بر عهده دارند و نمایندگان قطر و پاکستان نیز به عنوان میانجی حضور یافتهاند.
در همین حال، فضای میدانی لبنان نسبت به روزهای گذشته آرامتر گزارش شده است. پس از دو روز درگیری شدید، روز یکشنبه خبر مهمی از حملات گسترده منتشر نشد و شماری از ساکنان مناطق جنوبی لبنان به خانههای خود بازگشتند. با این وجود، مقامهای لبنانی اعلام کردهاند حملات اسرائیل در روز شنبه دستکم ۲۰ کشته بر جای گذاشته است.
این مذاکرات در شرایطی دنبال میشود که سرنوشت تنگه هرمز، روند آتشبس در لبنان و آینده برنامه هستهای ایران همچنان از مهمترین نقاط اختلاف میان دو طرف به شمار میروند.
