خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت رفع ساختار گسترده و چندلایه تحریمهای آمریکا علیه ایران، حتی در صورت اجرای یک توافق موقت میان واشنگتن و تهران، روندی پیچیده، زمانبر و وابسته به ملاحظات حقوقی، سیاسی و تجاری خواهد بود.
بر اساس این گزارش، ایران ممکن است از یک دوره ۶۰ روزه تعلیق محدود تحریمها میلیاردها دلار درآمد کسب کند، اما تبدیل این وضعیت به یک لغو پایدار تحریمها مستلزم تغییرات گسترده در قوانین داخلی آمریکا، هماهنگی با کنگره و همراهی نهادهای بینالمللی است.
رویترز مینویسد تحریمهای ایران طی چهار دهه گذشته از سوی ایالات متحده، اتحادیه اروپا و سازمان ملل در حوزههای هستهای، حقوق بشری و منطقهای اعمال شده و ساختاری چندلایه و پیچیده ایجاد کرده است.
در این گزارش آمده است که بر اساس یک یادداشت تفاهم ۱۴ بندی میان ایران و آمریکا، واشنگتن باید در چارچوب یک توافق نهایی ۶۰ روزه، روند لغو تدریجی تحریمها را آغاز کند؛ دورهای که امکان تمدید آن نیز وجود دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز روز دوشنبه مجوزی موقت صادر کرده است که به ایران اجازه میدهد تا پایان ۲۱ اوت، صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی را با محدودیتهای کمتری انجام دهد.
با این حال، کارشناسان به رویترز گفتهاند اجرای کامل لغو تحریمها با موانع جدی روبهرو است. برخی از این محدودیتها تنها با تصمیم اجرایی رئیسجمهور قابل تغییر است، اما بخشهای مهمی از تحریمها نیازمند تصویب یا اصلاح در کنگره آمریکا هستند.
به گفته تحلیلگران، حتی در صورت تغییر قوانین، شرکتها و بانکها نیز به دلیل تجربه چند دهه تحریم، همچنان نسبت به بازگشت به بازار ایران محتاط خواهند بود.
یک مقام پیشین امنیت ملی آمریکا به رویترز گفته است: «شبکه تحریمها یک گره پیچیده است؛ نه فقط مجموعهای از دستورات اجرایی، بلکه مجموعهای از قوانین کنگره نیز در آن دخیل است.»
رویترز همچنین گزارش میدهد که کنگره آمریکا نسبت به این روند تردید دارد و از سال ۱۹۷۹ تاکنون مجموعهای از قوانین تحریمی علیه ایران تصویب کرده است. همچنین دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (اوفک) از سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از هزار فرد، کشتی و هواپیما را تحریم کرده است.
بر اساس این گزارش، حذف هزاران نام از فهرست تحریمها ممکن است دستکم یک سال زمان نیاز داشته باشد.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که برخی از تحریمها، از جمله موارد مرتبط با گروههایی مانند حماس و حزبالله، تنها با اقدام کنگره قابل لغو هستند.
رویترز همچنین به برآوردهایی اشاره میکند که ارزش مجوز فعلی صادرات نفت ایران را در مدت ۶۰ روز تا حدود ۳ میلیارد دلار ارزیابی کردهاند و در صورت دائمی شدن آن، این رقم میتواند به دهها میلیارد دلار افزایش یابد.
با این حال، کارشناسان هشدار دادهاند که شرکتهای بینالمللی به دلیل ریسکهای حقوقی و تحریمی، همچنان از ورود گسترده به بازار ایران خودداری خواهند کرد.
در پایان این گزارش آمده است که با وجود تغییرات احتمالی در سیاستهای واشنگتن، بازگشت گسترده شرکتها و بانکها به همکاری با ایران تنها در صورت ثبات سیاسی و کاهش ریسکهای حقوقی قابل انتظار خواهد بود.
