مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سفری به منطقه با مأموریت دشواری برای تشریح و دفاع از توافق صلح واشنگتن با ایران روبهرو است؛ توافقی که برخی متحدان عرب خلیج فارس آن را عامل تقویت تهران و تغییر موازنه امنیتی و جریان انرژی در منطقه میدانند.
روبیو روز سهشنبه در امارات متحده عربی با مقامهای این کشور دیدار میکند و سپس به کویت و بحرین سفر خواهد کرد؛ جایی که قرار است با مقامهای شورای همکاری خلیج فارس — شامل عربستان سعودی، قطر، عمان، کویت، امارات و بحرین — گفتوگو کند.
به گفته منابع دیپلماتیک و تحلیلگران، برخی مفاد پیشنویس توافق از جمله نبود محدودیت بر برنامه موشکی بالستیک ایران، طرح ایجاد صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی و احتمال گسترش نقش منطقهای تهران، موجب نگرانی جدی کشورهای عربی شده است.
این کشورها که همگی متحدان راهبردی آمریکا محسوب میشوند و میزبان پایگاههای نظامی ایالات متحده هستند، در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران نیز بهطور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر حملات ایران قرار گرفتهاند.
با این حال، به گفته منابع آگاه، برخی مقامهای منطقهای از جزئیات توافق موقت غافلگیر شدهاند. از جمله نگرانیها، حذف کامل موضوع موشکهای بالستیک از متن توافق است؛ موضوعی که در جریان جنگ، یکی از اهداف اصلی اعلامی واشنگتن عنوان شده بود و همزمان با نگرانیهای امنیتی کشورهای خلیج فارس نیز همراستا است.
همچنین طرح ایجاد یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران، از نگاه برخی دولتهای عربی میتواند به تقویت توان نظامی تهران و افزایش حمایت آن از گروههای نیابتی در منطقه منجر شود.
در همین حال، برخی تحلیلگران میگویند احتمال نقشآفرینی ایران در ترتیبات مربوط به تنگه هرمز نیز از دیگر دغدغههای کشورهای صادرکننده نفت و گاز در خلیج فارس است.
با وجود این نگرانیها، مقامهای آمریکایی تلاش دارند این توافق را بهعنوان یک مسیر دیپلماتیک برای کاهش تنشها و جلوگیری از درگیریهای بیشتر معرفی کنند؛ در حالی که به گفته ناظران، روبیو باید میان حفظ حمایت متحدان منطقهای و عدم تضعیف توافق دولت ترامپ با ایران توازن برقرار کند.
این سفر در شرایطی انجام میشود که اختلافنظرها درباره جزئیات توافق ایران، حتی در داخل آمریکا و میان برخی جمهوریخواهان نیز ادامه دارد و نگرانیها درباره پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن در منطقه رو به افزایش است.
