سنای آمریکا روز سهشنبه با تصویب قطعنامهای از رئیسجمهور دونالد ترامپ خواست عملیات نظامی ایالات متحده علیه ایران را متوقف کند؛ اقدامی که تازهترین توبیخ رئیسجمهور جمهوریخواه از سوی کنگرهای فزاینده ناراضی تلقی میشود.
این قطعنامه با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف تصویب شد و پیشتر نیز از سوی مجلس نمایندگان به تصویب رسیده بود. این رأیگیری بازتاب نگرانی روبهافزایش حتی در میان برخی جمهوریخواهان درباره جنگی است که از ۲۸ فوریه آغاز شده و در داخل آمریکا نیز با مخالفتهای گسترده روبهرو است.
این نخستینبار است که هر دو مجلس کنگره قطعنامهای را تصویب میکنند که از رئیسجمهور میخواهد نیروهای مسلح آمریکا را از درگیریها خارج کند؛ اقدامی که در چارچوب «قانون اختیارات جنگی» مصوب ۱۹۷۳ انجام میشود.
با این حال، مقامهای کنگره و کارشناسان حقوقی تأکید میکنند که این قطعنامه احتمالاً جنبهای نمادین دارد و در عین حال یک عقبنشینی سیاسی برای ترامپ محسوب میشود؛ رئیسجمهوری که تا پیش از این از حمایت گسترده جمهوریخواهان در کنگره برخوردار بود. در حال حاضر جمهوریخواهان اکثریت شکنندهای در هر دو مجلس دارند.
رأی سنا تقریباً بر اساس خطوط حزبی بود؛ چهار سناتور جمهوریخواه به همراه تقریباً همه دموکراتها به آن رأی مثبت دادند، در حالی که تنها یک سناتور دموکرات مخالفت کرد و دو سناتور جمهوریخواه در رأیگیری شرکت نکردند.
هنوز مشخص نیست این مصوبه چه تأثیری بر روند درگیری خواهد داشت، در حالی که دولت ترامپ در تلاش برای مذاکره جهت دستیابی به توافق صلح با ایران است.
بر اساس «قانون اختیارات جنگی» مصوب ۱۹۷۳، این نوع قطعنامهها نیازی به امضای رئیسجمهور ندارند و از نظر حقوقی الزامآور محسوب نمیشوند. با این حال، کاخ سفید این اقدام را غیرقانونی و فاقد اثر اجرایی دانسته است.
کارشناسان میگویند این موضوع همچنان یک اختلاف حقوقی باز است که احتمالاً در نهایت در دادگاهها تعیین تکلیف خواهد شد. به گفته اسکات اندرسون، پژوهشگر ارشد مؤسسه بروکینگز و سردبیر نشریه حقوقی Lawfare، «دستگاه اجرایی احتمالاً آن را به دلایل قانون اساسی نادیده خواهد گرفت و مشخص نیست چه کسی اساساً صلاحیت طرح دعوا برای اجرای آن را دارد.»
این قطعنامه پیشتر با رأی نزدیک و با حمایت محدود جمهوریخواهان در مجلس نمایندگان نیز تصویب شده بود؛ جایی که ۲۱۵ نماینده در برابر ۲۰۸ نماینده به آن رأی دادند.
