دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه اعلام کرد ایران در چارچوب توافقی برای پایان دادن به جنگ، با «بازرسیهای هستهای تا ابد» موافقت کرده است؛ اما تهران این ادعا را رد کرده و گفته چنین امتیازی در مذاکرات مطرح نشده است، موضوعی که تردیدهایی درباره پایداری این توافق شکننده ایجاد کرده است.
دو کشور که دور نخست گفتوگوهای خود را در سوئیس برگزار کردند و این گفتوگوها روز دوشنبه پایان یافت، درباره مشوقهای مالی برای ایران، کنترل تنگه هرمز و همچنین جنگ موازی اسرائیل در لبنان نیز روایتهای متفاوتی ارائه کردهاند؛ موضوعاتی که از عناصر اصلی چارچوب توافق برای پایان دادن به جنگ محسوب میشوند.
با وجود این اختلافات، ترامپ گفته است مذاکرات با ایران بهخوبی پیش میرود و در تجمعی در پنسیلوانیا اظهار داشت: «ما خیلی خوب با هم کنار میآییم.»
در همین حال، برای کاهش تنشها، آمریکا محدودیتهای سفر تیم فوتبال ایران برای حضور در جام جهانی را کاهش داده و اجازه داده است این تیم زودتر از موعد وارد سیاتل شود.
یک نظرسنجی رویترز/ایپسوس نیز نشان میدهد ۳۵ درصد آمریکاییها معتقدند ایالات متحده پس از جنگ در موقعیت ضعیفتری نسبت به قبل قرار گرفته است، در حالی که ۲۳ درصد آن را قویتر ارزیابی میکنند.
در همین حال، سنای تحت کنترل جمهوریخواهان نیز با اقدامی عمدتاً نمادین، به توقف جنگ رأی داد؛ اقدامی که شکافهای درون حزب ترامپ را برجسته کرده است.
اختلاف بر سر بازرسیهای هستهای و داراییهای بلوکهشده
اگرچه این توافق اولیه جریان عبور و مرور در تنگه هرمز را دوباره برقرار کرده و قیمت نفت را به پایینترین سطح از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه رسانده است، اما همچنان اختلافات جدی باقی مانده است.
ترامپ گفته ایران با «بازرسیهای بلندمدت و نامحدود» از سایتهای هستهای خود موافقت کرده است و در شبکه اجتماعی نوشت: «ایران با بالاترین سطح بازرسی هستهای برای همیشه موافقت کرده است.»
اما ایران اعلام کرده هیچ تعهد جدیدی درباره برنامه هستهای خود نداده و همچنین درباره بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به کشور توافقی صورت نگرفته است.
دو طرف همچنین درباره داراییهای بلوکهشده ایران اختلاف نظر دارند. ترامپ گفته منابع آزادشده باید برای خرید غذا و دارو از آمریکا استفاده شود، در حالی که نماینده ایران در سازمان ملل در ژنو تأکید کرده تهران خود درباره نحوه استفاده از این داراییها تصمیم خواهد گرفت.
بر اساس این چارچوب، آمریکا برای ۶۰ روز تحریمهای نفتی ایران را تعلیق کرده است.
اختلاف بر سر لبنان و نقش اسرائیل
یکی دیگر از نقاط اختلاف، جنگ اسرائیل و حزبالله در لبنان است. نماینده ایران گفته این توافق مستلزم خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان است، در حالی که اسرائیل اعلام کرده قصد دارد در «منطقه امنیتی» جنوب لبنان باقی بماند و به عملیات علیه تهدیدها ادامه دهد.
در همین حال، گزارشها حاکی از ادامه درگیریهای پراکنده در لبنان است و طرفها در واشنگتن نیز گفتوگوهای مرتبط با این موضوع را ادامه دادهاند.
