مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه سفر خاورمیانهای خود را آغاز کرد تا به نگرانی متحدان آمریکا در خلیج فارس درباره توافق اخیر واشنگتن و تهران پاسخ دهد؛ توافقی که برخی از این کشورها آن را بیش از حد سخاوتمندانه در قبال ایران میدانند، از جمله به دلیل پیشنهاد ایجاد صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی این کشور.
روبیو اواخر سهشنبه وارد ابوظبی شد و سفر سهروزه خود را آغاز کرد. این نخستین مأموریت دیپلماتیک سطح بالای او پس از توافقی است که هفته گذشته برای پایان دادن به جنگ چهارماهه آمریکا و اسرائیل علیه ایران حاصل شد.
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره نگرانی متحدان منطقهای از این توافق گفت: «بدون تردید این موضوع در گفتوگوهای ما مطرح خواهد شد.» او افزود که مسائل دیگری نیز فراتر از مفاد تفاهمنامه میان آمریکا و ایران در این دیدارها بررسی خواهد شد.
روبیو در هفتههای اخیر نقش پررنگی در مذاکرات مربوط به ایران نداشت و این جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، بود که دور اخیر گفتوگوها با مقامهای ایرانی را در سوئیس هدایت کرد.
اظهارات روبیو در این سفر با دقت دنبال خواهد شد؛ زیرا او پیشتر از منتقدان سرسخت جمهوری اسلامی ایران محسوب میشد و اکنون باید از توافقی دفاع کند که بسیاری از جمهوریخواهان در کنگره آمریکا آن را نوعی عقبنشینی در برابر تهران میدانند.
روبیو و ونس، که هر دو پیشتر سناتور بودهاند، در محافل جمهوریخواه از گزینههای احتمالی جانشینی دونالد ترامپ در آینده به شمار میروند و برخی نظرسنجیهای اولیه نیز رقابت احتمالی میان آنها را برجسته کردهاند.
یکی از مهمترین نگرانیهای متحدان آمریکا در منطقه این است که ایران بتواند از منابع مالی پیشبینیشده در صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی و تقویت توان نظامی خود استفاده کند.
همچنین توافق اخیر هیچ محدودیتی برای برنامه موشکهای بالستیک ایران در نظر نگرفته است؛ موضوعی که برای کشورهای خلیج فارس اهمیت ویژهای دارد، زیرا همه آنها در جریان جنگ هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتند.
ایران نیز یادآور شده است که کشورهای خلیج فارس در طول جنگ تسهیلات و حمایتهای لجستیکی در اختیار آمریکا قرار دادهاند و میزبان پایگاههای نظامی آمریکا بودهاند که نقش مهمی در عملیات علیه ایران ایفا کردهاند.
امارات متحده عربی و کویت از جمله کشورهایی هستند که روبیو در این سفر از آنها دیدار خواهد کرد. هر دو کشور میزبان پایگاههای راهبردی آمریکا هستند و در جریان جنگ نیز هدف حملات موشکی ایران قرار گرفتند که در پی آن تعدادی غیرنظامی کشته شدند.
امارات متحده عربی علاوه بر نگرانیهای امنیتی، با پیامدهای اقتصادی جنگ نیز مواجه شده است. به نوشته رویترز، در جریان درگیریها هزاران نیروی کار خارجی که بخش مهمی از اقتصاد غیرنفتی این کشور را تشکیل میدهند، امارات را ترک کردند و این موضوع پرسشهایی را درباره آینده این مرکز مالی بینالمللی برانگیخته است.
رویترز هفته گذشته گزارش داد که ایران هستههای مخفی جدیدی را در عراق برای انجام حملات علیه کشورهای خلیج فارس، از جمله کویت و امارات متحده عربی، ایجاد کرده است. بر اساس این گزارش، این گروهها در ماههای آوریل و مه دستکم هفت حمله پهپادی علیه اهدافی در کویت، امارات و عربستان سعودی انجام دادهاند.
