گروههای مسلح در عراق نشانههایی از آغاز روند فاصلهگیری از چارچوب «حشد الشعبی» و حرکت به سمت قرار دادن تسلیحات تحت کنترل دولت این کشور نشان دادهاند؛ اقدامی که همزمان با افزایش فشارهای ایالات متحده بر بغداد برای انحصار سلاح در دست دولت مطرح شده است.
این گروهها پس از ظهور داعش در سال ۲۰۱۴ شکل گرفتند و بعداً در قالب «حشد الشعبی» سازماندهی شده و به ساختار امنیتی رسمی عراق پیوستند. برخی از این گروهها از جمله کتائب حزبالله و عصائب اهل الحق از سوی ایالات متحده در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دارند.
بر اساس گزارشها، شماری از این گروهها در روزهای اخیر اعلام کردهاند که روندهایی را برای بازنگری در وضعیت سازمانی خود در چارچوب حشد الشعبی آغاز کردهاند؛ اقدامی که میتواند به تغییر در وضعیت تسلیحاتی آنها نیز منجر شود.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که ایالات متحده از دولت عراق خواسته است مانع از انجام حملات از خاک این کشور علیه اهداف خارجی شود و کنترل خود بر گروههای مسلح را افزایش دهد.
در همین چارچوب، گزارشهایی از رسانههای عراقی و منطقهای حاکی از آن است که برخی گروهها از جمله کتائب امام علی و عصائب اهل الحق اقداماتی را برای جدایی اداری از حشد الشعبی و انتقال تسلیحات به کنترل دولت آغاز کردهاند.
با این حال، هنوز روشن نیست که این روند به خلع سلاح واقعی منجر خواهد شد یا صرفاً به تغییرات اداری در ساختار این گروهها محدود میشود.
در مقابل، برخی گروههای دیگر از جمله جنبش حزبالله النجباء با این روند مخالفت کردهاند.
تحلیلگران سیاسی در عراق میگویند اجرای کامل چنین طرحی با چالشهای جدی روبهرو است و مشخص نیست دولت تا چه اندازه قادر خواهد بود کنترل کامل بر تسلیحات این گروهها اعمال کند یا اینکه اختلافات داخلی مانع پیشبرد آن خواهد شد.