اشاره: محتوای این گزارش بازتابدهنده دیدگاه کوردستان میدیا نیست و صرفاً در چارچوب انعکاس دیدگاهها و تحلیلهای متنوع منتشر میشود.
به گزارش رویترز، توافق موقت میان آمریکا و ایران ممکن است بیش از آنکه راهبرد اسرائیل در قبال ایران را تضعیف کند، به اعتبار سیاسی بنیامین نتانیاهو آسیب بزند؛ سیاستمداری که دههها خود را بهعنوان رهبر اسرائیلی معرفی کرده بود که میتواند واشنگتن را در موضوع ایران با تلآویو همسو نگه دارد.
نتانیاهو بخش مهمی از هویت سیاسی خود را بر این ادعا بنا کرده بود که تنها او قادر است آمریکا و اسرائیل را در برابر ایران در یک مسیر راهبردی مشترک نگه دارد. او با تکیه بر حمایت جمهوریخواهان آمریکا، خود را تنها رهبر اسرائیلی معرفی میکرد که میتواند بر تصمیم رؤسای جمهور آمریکا تأثیر بگذارد و همواره بر ضرورت فشار نظامی مداوم بر تهران تأکید داشت.
دیپلماتها در اوج قدرت سیاسی نتانیاهو از او با عنوان «نجواگر آمریکایی» یاد میکردند؛ رهبری که میتوانست با یک تماس تلفنی محاسبات راهبردی واشنگتن را به سمت منافع اسرائیل سوق دهد.
اما به نوشته رویترز، توافق موقت اخیر میان آمریکا و ایران نشان میدهد این روایت اکنون وارونه شده است. بهجای آنکه نتانیاهو سیاست آمریکا در قبال ایران را شکل دهد، اکنون ناچار است با سیاستی کنار بیاید که دونالد ترامپ دنبال میکند؛ سیاستی که اعتراضها و ملاحظات اسرائیل را بیش از پیش بهعنوان مانعی بر سر راه توافق تلقی میکند.
گرفتار میان ترامپ و پایگاه سیاسی خود
دنیس راس، مقام پیشین آمریکایی، معتقد است نتانیاهو اکنون در داخل نیز در موقعیتی دشوار قرار گرفته است. از یک سو ترامپ خواهان پایان دادن به درگیریهاست و از سوی دیگر بخش مهمی از پایگاه سیاسی نتانیاهو با هرگونه عقبنشینی، بهویژه در لبنان، مخالفت میکند.
به باور تحلیلگران، جنگی که نتانیاهو امیدوار بود میراث سیاسی او را بهعنوان رهبر مقابلهکننده با ایران تثبیت کند، ممکن است به جنگی تبدیل شود که یکی از مهمترین منابع قدرت سیاسی او را از بین برد.
به نوشته رویترز، نتانیاهو در آغاز جنگ وعده «پیروزی نهایی» داده بود، اما نه به فروپاشی نظام ایران دست یافت، نه حزبالله لبنان را شکست داد و نه امنیت کامل را برای ساکنان شمال اسرائیل فراهم کرد.
«نهتنها جنگ را باخت، بلکه ترامپ را هم از دست داد»
آویو بوشینسکی، مشاور پیشین نتانیاهو، به رویترز گفت:
«توافق آمریکا و ایران ضربهای تعیینکننده به نتانیاهو است. او نهتنها جنگ با ایران را باخت، بلکه ترامپ را نیز بهعنوان دوست از دست داد. اکنون نهفقط در سطح بینالمللی منزوی شده، بلکه وارد اختلافی جدی با ترامپ شده است.»
دفتر نخستوزیری اسرائیل به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداده است. با این حال، نتانیاهو پیشتر گفته بود رابطه او و ترامپ رابطهای میان دو شریک است که «گاهی موافق و گاهی مخالف» هستند.
شکاف فزاینده میان اهداف آمریکا و اسرائیل
به نوشته رویترز، اختلاف میان ترامپ و نتانیاهو صرفاً شخصی نیست، بلکه از تفاوت فزاینده اهداف دو طرف ناشی میشود.
ترامپ به دنبال خروج آمریکا از یک جنگ دیگر در خاورمیانه است، در حالی که نتانیاهو ادامه فشار بر ایران و حزبالله را برای امنیت اسرائیل ضروری میداند.
در ماههای اخیر، واشنگتن مستقیماً با تهران مذاکره کرده، موضوع لبنان را در چارچوبی گستردهتر وارد مذاکرات کرده و سازوکارهایی برای مدیریت آتشبس ایجاد کرده است؛ اقداماتی که به گفته منابع دیپلماتیک منطقهای، نقش اسرائیل را در تصمیمگیریهای کلیدی کاهش دادهاند.
ترامپ نیز بارها بهصورت علنی از عملکرد نظامی اسرائیل در لبنان انتقاد کرده و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، هشدار داده است که مخالفان اسرائیلی توافق نباید «تنها متحد قدرتمند باقیمانده خود در جهان» را هدف حمله قرار دهند.
ترامپ همچنین در یک مصاحبه تلویزیونی گفته بود:
«اگر به نتانیاهو بگویم کاری انجام دهد، او انجام میدهد.»
از دست رفتن پشتوانه جمهوریخواهان
رویترز مینویسد یکی از مهمترین مشکلات نتانیاهو از دست دادن پشتوانه سنتی خود در حزب جمهوریخواه است.
او سالها از حمایت جمهوریخواهان بهعنوان اهرمی برای مقابله با دولتهای دموکرات استفاده میکرد و حتی در سال ۲۰۱۵ از تریبون کنگره آمریکا علیه توافق هستهای دولت باراک اوباما سخنرانی کرد.
اما تحلیلگران آمریکایی میگویند جمهوریخواهان حاضر نیستند برای حمایت از نتانیاهو در برابر ترامپ بایستند.
تضعیف چشمانداز عادیسازی با عربستان
به باور رویترز، توافق آمریکا و ایران همچنین دو هدف راهبردی اصلی نتانیاهو را با چالش روبهرو کرده است:
تضعیف یا سرنگونی حاکمیت ایران
عادیسازی روابط با عربستان سعودی از طریق گسترش توافقهای ابراهیم
هیچیک از این دو هدف محقق نشدهاند. رهبران ایران همچنان در قدرت باقی ماندهاند و عادیسازی روابط با عربستان نیز دور از دسترس به نظر میرسد.
به گفته منابع خلیج فارس، جنگ غزه، حلنشدن مسئله الحاق کرانه باختری و این تصور که دولت نتانیاهو ممکن است برای نظم منطقهای آینده بیشتر یک هزینه باشد تا یک فرصت، باعث شده بسیاری از کشورهای منطقه با احتیاط بیشتری به سمت اسرائیل حرکت کنند و همزمان کانالهای ارتباطی خود با تهران را گسترش دهند.
یک مقام ایرانی نیز به رویترز گفته است:
«این فقط یک پیروزی برای ایران نیست؛ یک شکست برای نتانیاهو است. جمهوری اسلامی نهتنها دوام آورده، بلکه به بازیگری تأثیرگذارتر در منطقه تبدیل شده است.»
