دو منبع در ارتش اسرائیل روز پنجشنبه در گفتوگو با روزنامه جروزالم پست، گزارشها درباره عقبنشینی اسرائیل از برخی مناطق حائل در جنوب لبنان که در جریان جنگ با حزبالله ایجاد شدهاند را تکذیب کردند.
پیشتر، یک مقام وزارت خارجه آمریکا مدعی شده بود که ارتش اسرائیل از بخشی از این مناطق حائل عقبنشینی کرده و اکنون نیروهای مسلح لبنان باید کنترل آن مناطق را در دست بگیرند.
همزمان، یک مقام ارشد امنیتی لبنان نیز اعلام کرد که از هرگونه عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از منطقه حائل در جنوب لبنان اطلاعی ندارد.
این مقام آمریکایی گفته بود: «اسرائیل با عقبنشینی از بخشی از منطقه حائل خود، گامی عملی برداشته است. این اقدام نشانه مهمی از حسن نیت در قبال دولت قانونی لبنان به شمار میرود.»
او افزود: «اکنون نیروهای مسلح لبنان باید وارد عمل شوند و بهطور قابل راستیآزمایی سلاحها و زیرساختهای تروریستی را از میان بردارند. این الگو در سراسر جنوب لبنان تکرار خواهد شد؛ امری که بازگشت امن خانوادههای آواره، بازسازی جنوب لبنان و احیای کامل حاکمیت لبنان را امکانپذیر میکند.»
طرح «آزمایشی» اسرائیل برای عقبنشینی
در جریان مذاکرات اخیر میان بیروت و اورشلیم، اسرائیل و ارتش این کشور پیشنهاد یک عقبنشینی محدود را مطرح کرده بودند؛ احتمالاً از مناطقی مانند تبنین و ارتفاعات علی طاهر که ارتش اسرائیل تنها هفته گذشته کنترل آنها را به دست گرفته بود.
بر اساس این طرح، ارتش اسرائیل از برخی مناطقی که بهتازگی تصرف کرده عقبنشینی میکند تا مشخص شود آیا ارتش لبنان قادر خواهد بود حزبالله را بهطور کامل از آن مناطق خارج کند یا خیر.
در نگاه ارتش اسرائیل، میان مناطقی که حزبالله از آنها امکان دید مستقیم و شلیک به شهرکهای شمال اسرائیل را دارد و مناطقی که چنین امکانی ندارند، تفاوت وجود دارد. برخی مقامهای اسرائیلی معتقدند عقبنشینی از دسته دوم میتواند آسانتر باشد.
با این حال، دولت لبنان و حزبالله ــ با وجود اختلافنظرهای متعدد در سایر مسائل ــ هر دو خواهان عقبنشینی سریعتر و گستردهتر نیروهای اسرائیلی هستند.
گزینههای مختلف برای عقبنشینی
چندین سناریو برای عقبنشینی ارتش اسرائیل مطرح شده است.
تا ۲۶ مه، نیروهای اسرائیلی از رود لیتانی یا منطقه وادی سلوقی عبور نکرده بودند و یکی از گزینهها بازگشت به همان خطوط پیشین است.
علاوه بر این، دستکم سه ردیف از روستاهای جنوب لبنان در کنترل ارتش اسرائیل قرار گرفتهاند و این نیروها میتوانند به هر یک از این خطوط عقبنشینی کنند.
برای مثال، بخش عمده نیروهای اسرائیلی در پاییز ۲۰۲۴ تنها تا نخستین ردیف روستاهای مرزی پیشروی کرده بودند. در نتیجه، عقبنشینی میتواند به معنای بازگشت از عمق ۱۰ کیلومتری یا بیشتر در خاک لبنان به فاصلهای حدود سه تا پنج کیلومتر از مرز باشد.
در مرحلهای بعد، ارتش اسرائیل ممکن است تنها در پنج پایگاه مرزی خود باقی بماند؛ مواضعی که چند صد متر داخل خاک لبنان قرار دارند و اسرائیل در فوریه ۲۰۲۵ نیز به آنها عقبنشینی کرده بود.
آزمون آتشبس و نقش ارتش لبنان
با توجه به اینکه در دور قبلی درگیریها، عقبنشینی ارتش اسرائیل چهار ماه به طول انجامید، انتظار میرود هرگونه عقبنشینی جدید ابتدا با هدف ارزیابی میزان پایبندی حزبالله به آتشبس و همچنین سنجش آمادگی ارتش لبنان برای مقابله با نیروها و زیرساختهای حزبالله در جنوب این کشور انجام شود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و اسرائیل کاتس، وزیر دفاع این کشور، در ماههای اخیر این تصور را ایجاد کردهاند که ارتش اسرائیل ممکن است برای ماهها یا حتی سالها در بخشهایی از جنوب لبنان باقی بماند تا حزبالله را برای خلع سلاح تحت فشار قرار دهد.
