ارتش ایالات متحده روز جمعه در واکنش به حمله ایران به یک کشتی تجاری در نزدیکی تنگه هرمز، چندین هدف نظامی ایران را در اطراف این آبراه راهبردی هدف قرار داد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «هواپیماهای آمریکایی محلهای نگهداری موشکها و پهپادهای ایران و همچنین سایتهای راداری ساحلی را هدف قرار دادند.» سنتکام همچنین تأکید کرد که «اقدام غیرموجه نیروهای ایرانی علیه کشتیرانی تجاری، نقض آشکار آتشبس بود.»
این فرماندهی شامگاه جمعه ویدئویی از یکی از حملات منتشر کرد.
یک مقام آمریکایی به شبکه CNN گفت این حملات به معنای ازسرگیری عملیات گسترده نظامی علیه ایران نیست؛ دستکم در شرایط فعلی.
در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که در واکنش به حملات آمریکا، مواضع نظامی ایالات متحده در منطقه را هدف قرار داده است. این خبر را شبکه دولتی «پرس تیوی» منتشر کرد، اما ارتش آمریکا تاکنون چنین حملهای را تأیید نکرده است.
ونس: خشونت با خشونت پاسخ داده خواهد شد
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا که نقش محوری در مذاکرات منتهی به تفاهمنامه اخیر با ایران داشت، شامگاه جمعه در شبکه ایکس نوشت: «خشونت با خشونت پاسخ داده خواهد شد.»
او افزود: «ایران توافق آتشبس را امضا کرده و ما به آن پایبند بودهایم. اگر درباره نحوه اجرای تفاهمنامه اختلافنظر دارند، میتوانند تلفن را بردارند و تماس بگیرند.»
ترامپ: این حمله نقض احمقانه آتشبس بود
حملات آمریکا پس از آن انجام شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، حمله پهپادی ایران به یک کشتی تجاری را «نقض احمقانه» توافق پایان جنگ با ایران توصیف کرد، اما در آن زمان مشخص نکرد که آیا واشنگتن به این اقدام پاسخ نظامی خواهد داد یا خیر.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال واکنش آمریکا تنها گفت: «خواهید دید.»
او پیشتر در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشته بود: «جمهوری اسلامی ایران دستکم چهار پهپاد انتحاری به سوی کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکردند شلیک کرد. یکی از این پهپادها به عرشه فوقانی یک کشتی باری بزرگ و بسیار گرانقیمت اصابت کرد.»
ترامپ افزود: «کشتی آسیب دید، اما توانست به مسیر خود ادامه دهد. ما سه پهپاد دیگر را سرنگون کردیم. این اقدام آشکارا نقض احمقانه توافق آتشبس ما بود.»
او ساعاتی بعد در جمع گروهی از مسیحیان محافظهکار در واشنگتن گفت این حمله نشان داد که ایران، با وجود ماهها درگیری، همچنان بخشی از توان نظامی خود را حفظ کرده است.
ترامپ گفت: «آنها هنوز مقداری توانایی دارند؛ نه زیاد، اما هنوز میتوانند شلیک کنند.»
وی همچنین افزود: «هیچکس انتظار چنین حملهای را نداشت. آنها به یک کشتی حمله کردند و خسارتی وارد شد. نباید چنین کارهایی انجام دهند.»
ترامپ بعدتر در دفتر بیضی کاخ سفید نیز با اشاره به این حادثه گفت: «از اینکه دیروز شلیک کردند خوشم نیامد. کشتی متعلق به متحدان ما نبود، اما یک کشتی بسیار گرانقیمت بود که آسیب دید. نباید چنین اقدامی انجام دهند.»
او بار دیگر در پاسخ به این پرسش که آیا آمریکا واکنش نشان خواهد داد، تنها گفت: «خواهید دید» و سپس نشست خبری را ترک کرد.
تنش بر سر تنگه هرمز ادامه دارد
این نخستین حادثه از زمان امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات جامعتر درباره برنامه هستهای ایران به شمار میرود.
ترامپ در روزهای اخیر نشانهای از تمایل به ازسرگیری جنگ نشان نداده و حتی اذعان کرده بود که ادامه درگیری میتوانست به «فاجعه اقتصادی» منجر شود.
ایران کنترل تنگه هرمز را یکی از مهمترین اهرمهای فشار خود در مذاکرات میداند. سپاه پاسداران روز پنجشنبه هشدار داده بود که تنها شناورهایی که از مسیرهای مورد تأیید ایران عبور کنند، از عبور ایمن برخوردار خواهند بود.
تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن بازگشت تردد کشتیها به سطح پیش از آغاز جنگ را پیشبینی کرده، اما جزئیات اجرای آن را مشخص نکرده است.
در حالی که ترامپ تأکید کرده عبور از تنگه هرمز باید بدون دریافت هرگونه عوارض انجام شود، مقامهای ایرانی همچنان بر حق خود برای دریافت هزینه از کشتیهای عبوری تأکید دارند.
حمله روز پنجشنبه چند ساعت پس از هشدار سپاه درباره لزوم استفاده از مسیرهای مورد تأیید ایران در تنگه هرمز رخ داد؛ هشداری که ادعای دولت ترامپ مبنی بر باز بودن کامل این آبراه را به چالش کشید. آمریکا نیز پس از امضای تفاهمنامه، محاصره بنادر ایران را لغو کرده بود.
بر اساس اعلام سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، این کشتی باری از سمت راست (استاربورد) هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفت و پل فرماندهی آن آسیب دید. این حادثه هیچ تلفات جانی یا آلودگی زیستمحیطی در پی نداشت.
