رقابت بر سر کنترل تنگه هرمز، آبراه راهبردی در ورودی خلیج فارس، تهدیدی جدی برای مذاکرات ایران و آمریکا بر سر دستیابی به توافقی فراگیرتر به منظور پایان دادن به تنش‌ها و درگیری‌ها به شمار می‌رود.

در سه روز گذشته، نیروهای ایران و آمریکا حملاتی متقابل علیه یکدیگر انجام داده‌اند؛ رخدادهایی که پس از حمله ایران به دو کشتی در حال عبور از تنگه هرمز آغاز شد.

تهران تأکید دارد که کشتی‌ها برای عبور از مسیرهای تعیین‌شده در تنگه هرمز باید از ایران مجوز دریافت کنند. با این حال، شمار فزاینده‌ای از شناورها مسیر جنوبی نزدیک به سواحل عمان را برای عبور انتخاب کرده‌اند؛ مسیری که می‌تواند اهرم فشار ایران بر این آبراه راهبردی را تضعیف کند.

بر اساس داده‌های مؤسسه تحلیل دریایی «ویندوارد» (Windward)، روز پنج‌شنبه ۱۸ کشتی وارد و ۴۵ کشتی از تنگه هرمز خارج شدند. این مؤسسه اعلام کرد که بیش از نیمی از شناورهای خروجی از خلیج فارس، مسیر جنوبی نزدیک به عمان را برگزیده‌اند.

به گفته تحلیلگران حوزه کشتیرانی، چندین نفتکش بزرگ نیز در بنادر عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال بارگیری نفت هستند تا برای عبور از تنگه هرمز آماده شوند.

با این حال، پس از حمله روز پنج‌شنبه به یک کشتی باری در دریای عمان، سازمان بین‌المللی دریانوردی استفاده از این مسیر را به حالت تعلیق درآورد.

تحلیلگران گروه «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» (UANI) می‌گویند افزایش عبور شناورهای تجاری، از جمله کشتی‌های وابسته به کشورهای غربی، از مسیر جنوبی احتمالاً ناشی از گسترش تدریجی این کریدور در پی عملیات مین‌روبی و همچنین افزایش تمایل شرکت‌های کشتیرانی برای عبور از تنگه هرمز بوده است.

با این حال، این گروه افزود که پس از حمله به کشتی باری و همچنین گزارش‌هایی مبنی بر دستور سپاه پاسداران به چند نفتکش برای بازگشت از مسیر جنوبی در روز ۲۵ ژوئن، روند عبور شناورها بار دیگر کند شده است.

سپاه پاسداران نیز روز یکشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که «بر اساس تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، کنترل تردد و عبور از تنگه هرمز در اختیار جمهوری اسلامی ایران است.»

در ادامه این بیانیه آمده است: «از این پس، با شناورهایی که این مقررات را نقض کنند، با قاطعیت و شدت بیشتری نسبت به گذشته برخورد خواهد شد.»