محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، اعلام کرد اجرای توافق میان تهران و واشنگتن منوط به اجرای پنج بند کلیدی مندرج در توافق است.
قالیباف در گفتوگو با رسانه دولتی ایران، مواد ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ توافق را پیششرط اجرای آن دانست.
بر اساس گزارش CNN، این بندها و آخرین وضعیت اجرای آنها به شرح زیر است:
ماده ۱: ایران و آمریکا بر توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، توافق میکنند.
اگرچه درگیریهای گسترده میان آمریکا، اسرائیل و ایران متوقف شده است، اما درگیریها در لبنان همچنان ادامه دارد. ایران بارها تأکید کرده است که خروج کامل نیروهای اسرائیلی از لبنان شرط دستیابی به توافق نهایی با آمریکا است. در مقابل، اسرائیل اعلام کرده تا زمان خلع سلاح حزبالله از جنوب لبنان خارج نخواهد شد.
ماده ۴: آمریکا متعهد میشود محاصره دریایی ایران را لغو کند و ایران نیز تردد کشتیها در تنگه هرمز را به سطح پیش از جنگ بازگرداند.
آمریکا اعلام کرده است که محاصره دریایی ایران را لغو کرده، اما ناوهای خود را همچنان در منطقه حفظ کرده است. از سوی دیگر، ایران همچنان عبور کشتیها از تنگه هرمز را منوط به دریافت مجوز میداند و با شناورهایی که از مسیر تعیینشده استفاده نکنند برخورد میکند؛ موضوعی که روند بازگشت تردد دریایی به سطح پیش از جنگ را کند کرده است.
ماده ۵: ایران متعهد میشود به مدت ۶۰ روز عبور کشتیها از تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض تضمین کند.
به گزارش CNN، ایران تاکنون هیچ سازوکار رسمی برای دریافت عوارض ایجاد نکرده است، هرچند گفتوگوها درباره دریافت احتمالی «هزینههای داوطلبانه خدمات» همچنان ادامه دارد. تفاهمنامه نیز دریافت هرگونه هزینه را در دوره ۶۰ روزه ممنوع کرده است.
ماده ۱۰: آمریکا متعهد میشود معافیتهایی برای صادرات نفت ایران صادر کند.
وزارت خزانهداری آمریکا یک معافیت ۶۰ روزه صادر کرده است که به ایران اجازه میدهد نفت خام، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی خود را با استفاده از دلار آمریکا تولید و صادر کند.
ماده ۱۱: آمریکا متعهد میشود داراییهای مسدودشده ایران را در دسترس تهران قرار دهد.
به گفته قالیباف، قرار است ۱۲ میلیارد دلار از مجموع ۲۴ میلیارد دلار داراییهای مسدودشده ایران آزاد شود. با این حال، مقامهای آمریکایی پیشتر به CNN گفته بودند تا زمانی که ایران به تعهدات خود عمل نکند، هیچ بخشی از این داراییها آزاد نخواهد شد. وزارت امور خارجه قطر نیز روز سهشنبه اعلام کرد آزادسازی این منابع مالی منوط به دستیابی ایران و آمریکا به توافق نهایی است.
