مصطفی هجری، دبیرکل حزب دموکرات کوردستان ایران، در گفتوگویی با کانال تلویزیونی «زاگرس ۲۴»، سیاستها و دیدگاههای حزب دموکرات درباره مسائل سیاسی کوردستان و ایران را تشریح کرده و بهصراحت به بسیاری از پرسشهای مرتبط با وضعیت مبارزات احزاب سیاسی کوردستان، روابط میان آنها و فرصتها و تهدیدهای پیش روی جنبش کورد در ایران پاسخ داده است.
مصطفی هجری در پاسخ به این پرسش که چگونه به شهادت شماری از پیشمرگهها و گریلاها در رویدادهای ماه گذشته مینگرد و آیا این به معنای آغاز دوباره مبارزه مسلحانه علیه جمهوری اسلامی است، گفت: «توطئه ترور، کشتار و حمله به احزاب اپوزیسیون کورد ایرانی از سوی رژیم قابل پیشبینی است؛ زیرا جمهوری اسلامی ایران جز سرکوب و خشونت، راهکار دیگری در پیش نگرفته است. هدف از این اقدامات نیز تنها ایجاد ترس و ارعاب و عقبراندن جامعه و جنبش سیاسی کوردستان است؛ تلاشی که به گفته او، همواره با شکست روبهرو شده است.»
وی افزود: «حزب دموکرات، جدا از پیشینه تاریخی خود که به پیش از روی کار آمدن جمهوری اسلامی بازمیگردد، در طول ۴۷ سال حاکمیت این نظام نیز در مقاطع مختلف مبارزه مسلحانه علیه رژیم داشته و همچنین مبارزات مدنی گستردهای را سازمان داده است. اما اگر جمهوری اسلامی ایران به سیاست خود در قبال نیروهای اپوزیسیون کورد ایرانی ادامه دهد، ممکن است راه دیگری برای مقابله با این رژیم باقی نماند و در نهایت مردم کورد حق خواهند داشت از موجودیت و هستی خود دفاع کنند.»
دبیرکل حزب دموکرات در پاسخ به این پرسش که چرا برخلاف انتظارها، در جریان جنگ ۴۰ روزه نیروهای حزب به میدان بازنگشتند و جبهه دیگری علیه جمهوری اسلامی نگشودند، دلیل این تصمیم را نبود توازن قوا عنوان کرد و گفت: «درست است که جمهوری اسلامی در این جنگ ضربات سنگینی متحمل شد، اما دیدیم که با وجود آن حملات، سقوط نکرد. متأسفانه جمهوری اسلامی همچنان توانایی آن را دارد که همه توان خود را علیه نیروهای اپوزیسیون کورد ایرانی در کوردستان به کار گیرد. با توجه به خشم و کینهای که حکومت نسبت به مردم کورد دارد، اگر نیروهای پیشمرگه در آن مقطع وارد عمل میشدند، جمهوری اسلامی شکستها و خسارتهایی را که در حملات آمریکا و اسرائیل متحمل شده بود، از مردم کوردستان انتقام میگرفت. همانگونه که در جریان اعتراضات تهران و دیگر شهرهای بزرگ شمار زیادی از شهروندان کشته شدند، در صورت گشوده شدن جبههای در کوردستان، ابعاد کشتار در این منطقه بهمراتب گستردهتر میبود.»
هجری با درست دانستن این تصمیم از سوی احزاب کوردی گفت: «این احزاب اقدام درستی انجام دادند و دست به تحرکی نزدند که نشان دهد همزمان و هماهنگ با نیروهای آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی حمله کردهاند. حتی آمریکا و اسرائیل نیز هر یک سیاستها و اهداف مستقل و متفاوتی در قبال جمهوری اسلامی داشتند. از اینرو، بیتردید اگر نیروهای احزاب کوردی بازمیگشتند، پیامدهای آن برخلاف منافع مردم کوردستان میبود.»
وی افزود: «کوردستان بهتنهایی توان سرنگونی رژیم را ندارد؛ با وجود آنکه بیش از دیگر بخشهای ایران برای آزادی کوردستان و استقرار دموکراسی در ایران مبارزه کرده، قربانیان بسیاری داده و بهای سنگینی پرداخته است. از اینرو، شایسته است همانند دیگر مردم ایران در روند مبارزه مشارکت داشته باشد؛ به این معنا که نه از دیگران عقب بماند و نه آنقدر پیشتر حرکت کند که ناچار به پرداخت هزینهای بسیار سنگین شود.»
دبیرکل حزب دموکرات کوردستان ایران، در پاسخ به این پرسش که آیا مطرح نشدن مسئله کورد در معادلات بینالمللی علیه جمهوری اسلامی ناشی از ضعف جنبش کورد است، از سیاستهای آمریکا و اروپا در قبال جمهوری اسلامی انتقاد کرد و گفت: «دستکم از نخستین روز روی کار آمدن جمهوری اسلامی تا حدود ۴۰ سال پس از آن، سیاست آمریکا، اروپا و بهطور کلی سیاست جهانی، حمایت از رژیم جمهوری اسلامی ایران بود.»
وی ادامه داد: «دلیل این رویکرد آن بود که کشورهای غربی بر این باور بودند که جمهوری اسلامی بهتدریج سیاستهای ایدئولوژیک خود را تغییر خواهد داد، دچار تحول خواهد شد و به حکومتی متعادل تبدیل خواهد شد. سیاست آمریکا همواره بر تغییر رفتار جمهوری اسلامی متمرکز بوده، نه تغییر خود این رژیم. ایران کشوری ثروتمند است و قدرتهای بزرگ جهان همواره به آن چشم داشتهاند و تلاش کردهاند از طریق روابط سیاسی و تجاری، منافع و سود خود را در این کشور تأمین کنند. حتی در دورهای که جمهوری اسلامی در کشورهای اروپایی دست به اقدامات تروریستی علیه مبارزان کورد و دیگر نیروهای اپوزیسیون میزد، کشورهای غربی همچنان به همان سیاست خود ادامه میدادند؛ زیرا امیدوار بودند روزی این رژیم رفتار و سیاستهای خود را تغییر دهد و بتوانند روابط و همکاریهای سیاسی و اقتصادی خود را با آن ادامه دهند.»
هجری افزود: «اکنون به نظر میرسد آن کشورها نیز به این نتیجه رسیدهاند که جمهوری اسلامی، با وجود همه فرصتهایی که در اختیارش قرار گرفته، تغییرپذیر نیست. از همین رو، رفتار آنان در قبال این رژیم تغییر کرده است. بعید نمیدانم از این پس مسئله کورد و بهطور کلی اپوزیسیون فعال و میدانی ایران، بیش از گذشته در معادلات و گفتوگوهای بینالمللی مورد توجه قرار گیرد.»
در بخش دیگری از این گفتوگو، مصطفی هجری در پاسخ به این پرسش که اگر اپوزیسیون ایران در قبال مسئله کورد رویکردی بازتر در پیش بگیرد، اما همچنان فدرالیسم و خودمختاری را نپذیرد، آیا حزب دموکرات از مطالبات و راهبردهای خود عقبنشینی خواهد کرد، گفت: «ما در هیچ شرایطی از خواستههای خود عقبنشینی نمیکنیم؛ زیرا معتقدیم مطالبات ما خواستههایی بر حق، متناسب با شرایط امروز و بخشی اساسی از همان دموکراسی است که همه ما برای تحقق آن تلاش میکنیم. البته ممکن است در برخی شرایط، انعطافهایی در شیوه عمل به وجود آید و ما نباید در سیاست با منطق صفر و صد برخورد کنیم؛ یعنی یا همهچیز یا هیچچیز، بلکه آنچه را که بتوانیم به دست آوریم و در توانمان باشد، میپذیریم و آن را به سکویی برای پیگیری و تحقق دیگر مطالبات خود تبدیل میکنیم؛ زیرا خواست دموکراسی و تأمین حقوق، تا زمانی که زندگی و مطالبه برای پیشرفت وجود دارد، هرگز پایان نخواهد یافت.»
هجری با اشاره به ابتکارهای حزب در تأسیس مرکز همکاری، مرکز گفتوگو و ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران در سالهای گذشته، بار دیگر بر ضرورت اتحاد و هماهنگی بیشتر میان احزاب سیاسی کوردستان ایران تأکید کرد و وحدت مردم و احزاب را عامل و ضرورتی برای پیشبرد مبارزه و پیروزی بر جمهوری اسلامی دانست.
وی درباره وظایف ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران گفت: «هدف از این ائتلاف تقویت جایگاه کوردهاست و این امر از طریق سازماندهی بهتر و گسترش بیشتر ائتلاف تحقق خواهد یافت. همچنین این ائتلاف باید همکاری و مبارزه مشترک خود را با احزاب و جریانهای سیاسی اپوزیسیون ایرانی که دستکم از نظر فکری درباره اداره ایران آینده به یکدیگر نزدیک هستند، گسترش دهد و زمینه شکلگیری یک همپیمانی گستردهتر علیه جمهوری اسلامی را فراهم کند.»
وی افزود: «ما نهتنها در دوران مبارزه علیه جمهوری اسلامی، بلکه پس از فروپاشی این رژیم نیز برای اداره کوردستان و تقویت جایگاه کورد در حکومت آینده در تهران، به اتحاد و همبستگی درون جامعه کوردی نیاز داریم.»
هجری درباره احتمال فروپاشی این ائتلاف گفت: «باید پذیرفت که هیچ ائتلافی ابدی نیست. ائتلافها بر اساس توازن نیروها، منافع و مصالح شکل میگیرند و ممکن است روزی به دلیل تغییر در توازن قوا یا منافع، دچار تغییر شوند؛ اما این به معنای ناتوانی در ایجاد ائتلافهای دیگر نیست. تا زمانی که منافع و مصالح کوردها در همکاری مشترک و حضور در این ائتلاف تأمین میشود، باید برای حفظ و تقویت آن تلاش کرد.»
دبیرکل حزب دموکرات درباره پروژه «راسان» نیز گفت: «پروژه «راسان» با وجود هزینههای جانی که برای حزب داشت، دستاوردهای زیادی نیز به همراه داشت؛ زیرا در شرایطی که ناامیدی در میان مردم گسترش یافته بود، بار دیگر امید را در جامعه زنده کرد و نشان داد که حزب دموکرات همچنان توان و ظرفیت مبارزه و مقاومت خود را حفظ کرده و نیروی پیشمرگه نیز همچنان قادر است ضربات سنگینی به رژیم وارد کند.»
وی افزود: «اما به دلیل فشارهای خارجی از سوی بغداد و اقلیم کوردستان، که خود تحت فشار جمهوری اسلامی قرار داشتند، این تحرکات بهتدریج کاهش یافت. از ابتدا نیز برنامه حزب دموکرات این نبود که این روند را برای همیشه ادامه دهد.»
هجری درباره تأثیر توافق امنیتی میان تهران، بغداد و اربیل بر فعالیت احزاب کوردی مخالف جمهوری اسلامی نیز توضیح داد: «بر اساس این توافق، مقرر شده بود نیروهای پیشمرگه از اقلیم کوردستان به داخل کوردستان ایران اعزام نشوند و در شرایطی که ما در خاک خودمان حضور نداریم و بخش آشکار احزاب ما در کشور دیگری مستقر است، طبیعی است که فشارهای خارجی بر ما تأثیرگذار باشد.»
وی در پایان، درباره شعار راهبردی حزب مبنی بر تأمین حقوق ملی کوردها در یک ایران دموکراتیک و فدرال و نوع فدرالیسم مورد نظر حزب گفت: «ما معتقدیم بهترین نوع فدرالیسم، فدرالیسم جغرافیایی و ملی است.» وی چنین توضیح داد: «ساختار اداری و جغرافیایی کنونی ایران و همچنین سیاستهای امنیتی، باعث درهمآمیختگی مناطق و واحدهای ملی شده است. ما میخواهیم همه ملتها با هویت خود در حکومت و قدرت سیاسی مشارکت داشته باشند و همه مردم سهمی از قدرت، مدیریت و اداره کشور داشته باشند. درباره مناطق مورد مناقشه نیز، با توجه به اینکه باور ما به دموکراسی است، طبیعی است که رأی اکثریت مردم آن منطقه تعیینکننده خواهد بود. در شهرهایی که دو ملت کورد و ترک حضور دارند، شورای شهر یا شورای روستا آن مناطق را اداره خواهد کرد و اختیارات نیز از طریق رأی آزاد مردم تعیین و تقسیم خواهد شد.»
