سه مقام آمریکایی به رویترز گفتند موجهای اخیر حملات ایالات متحده به ایران که با هدف باز نگه داشتن تنگه هرمز انجام میشود، همزمان تواناییهای نظامی ایران را نیز هدف قرار داده است؛ تواناییهایی که آمریکا در صورت اجرای عملیات پیچیدهتر علیه ایران، مایل به نابودی آنها خواهد بود.
این مقامها که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، گفتند این حملات عملاً گزینههای نظامی بیشتری را در اختیار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، قرار میدهد؛ رئیسجمهوری که پس از اطلاعرسانی به کنگره درباره ازسرگیری رسمی درگیریها با ایران، همچنان جهان را درباره گام بعدی خود در انتظار گذاشته است.
جنگ در ایران که اکنون وارد پنجمین ماه خود شده است، پس از فروپاشی تفاهمنامهای که قرار بود به درگیریها پایان دهد و راه را برای توافق صلح هموار کند، همچنان ادامه دارد.
با وجود ضربات سنگین واردشده به توان نظامی ایران از آغاز کارزار آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، تهران همچنان توان قابل توجهی در زمینه موشکها و پهپادها در اختیار دارد و به نفتکشهای عبوری و همچنین کشورهای همسایه خود در خلیج فارس حمله کرده است.
ارتش آمریکا اعلام کرده است حملات اخیر، سامانههای پدافند هوایی ایران، رادارهای ساحلی، مواضع موشکی و پهپادی، قایقهای کوچک و دیگر تجهیزات دریایی این کشور را هدف قرار داده است.
یکی از مقامهای آمریکایی این حملات را «عملیات شکلدهنده» توصیف کرد که با هدف تضعیف توان دفاعی ایران در صورت تصمیم ارتش آمریکا برای اجرای عملیات گستردهتر در آینده انجام میشود.
این مقام گفت: «این اقدامات، در صورت نیاز، زمینه را فراهم میکند.»
پنتاگون بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخ نداد.
گزینههای نظامی
رویترز در ماه مارس گزارش داده بود ارتش آمریکا در حال برنامهریزی برای ایجاد گزینههایی جهت استقرار نیروهای آمریکایی در سواحل ایران بهمنظور تأمین امنیت بیشتر تنگه هرمز بوده است. در آن زمان، مقامها گفتند دولت ترامپ همچنین اعزام نیروهای زمینی به جزیره خارک، مرکز صادرات حدود ۹۰ درصد نفت ایران، را بررسی کرده بود.
چنین عملیاتی پرخطر خواهد بود، زیرا ایران میتواند این جزیره را با موشکها و پهپادها از سرزمین اصلی هدف قرار دهد.
ترامپ روز سهشنبه گفت در حملات پیشین به جزیره خارک، به ارتش آمریکا دستور داده بود تأسیسات نفتی ایران را هدف قرار ندهد، اما همچنان گزینه تصرف این جزیره را باز گذاشته است.
او به فاکس نیوز گفت: «اگر آنها را به اندازه کافی و عمیق تضعیف کنیم، این کار را انجام خواهم داد.»
ترامپ همچنین تهدید کرده است سایتی مرتبط با برنامه هستهای ایران موسوم به «کوه پیکاکس» را که یک تأسیسات مستحکم در عمق زمین در نزدیکی یکی از مراکز اصلی هستهای ایران است، هدف قرار دهد.
مارک کنسیان، افسر بازنشسته نیروی دریایی آمریکا در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، گفت تمایل ترامپ برای صحبت علنی درباره گزینههای نظامی مانند تصرف جزیره خارک، اقدامی دو لبه است.
او گفت این موضوع میتواند با قرار دادن ایران تحت فشار، به دیپلماسی کمک کند، اما «برای ارتش بد است، زیرا ما اعلام میکنیم ممکن است به کجا برویم.»
پیروزیهای تاکتیکی، بنبست راهبردی
منتقدان جنگ ترامپ با ایران، از جمله در کنگره آمریکا، میگویند اگرچه این عملیات دستاوردهای میدانی داشته و خسارتهای گستردهای به بخشهایی از توان متعارف نظامی و پایگاه صنعتی دفاعی ایران وارد کرده است، اما از نظر راهبردی نتوانسته تهران را به دادن امتیاز وادار کند.
آنها همچنین میگویند این عملیات موجب شده ایران اهرم فشاری بیسابقه بر تنگه هرمز اعمال کند؛ گذرگاهی حیاتی که یکپنجم نفت خام جهان از آن عبور میکند. حتی اگر نیروی دریایی متعارف ایران تا حد زیادی نابود شده باشد، تهران همچنان میتواند با استفاده از تواناییهایی مانند پهپادها و راکتها به کشتیهای تجاری حمله کند.
مقامهای آمریکایی گفتند این وضعیت به بحثی در داخل دولت ترامپ درباره بهترین مسیر آینده منجر شده است. یک مقام چهارم گفت پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از حامیان تشدید عملیات نظامی علیه ایران است.
عمران بیومی، مقام پیشین پنتاگون و عضو کنونی شورای آتلانتیک، گفت اظهارات گسترده ترامپ در روزهای اخیر درباره ایران ظاهراً با هدف اعمال فشار بر تهران در مذاکرات و نامطمئن نگه داشتن ایران درباره اقدامات بعدی ارتش آمریکا مطرح شده است.
او گفت: «من سر و صدا را از اقدامات جدا میکنم. انتظار دارم گفتوگوهای او با تیم امنیت ملیاش کمی متفاوت از چیزهایی باشد که او در فضای مجازی منتشر میکند.»
