توضیح: این مطلب، ترجمه و بازنویسی گزارش رویترز است و با حفظ ارقام، دادهها، نسبتها و نکات اصلی گزارش، برای بازنشر تنظیم شده است.
با ادامه جنگ آمریکا و ایران و نبود چشماندازی روشن برای پایان آن، معاملهگران نفت و سیاستگذاران با یک پرسش مهم روبهرو هستند: آیا ذخایر جهانی نفت برای جبران اختلالی که میتواند به یکی از بزرگترین اختلالهای عرضه در تاریخ تبدیل شود، کافی است؟
به گزارش رویترز، پاسخ این پرسش هنوز روشن نیست و تنها به میزان نفت موجود در ذخایر بستگی ندارد، بلکه به این موضوع نیز وابسته است که چه میزان از این ذخایر عملاً قابلیت عرضه به بازار را دارد.
اختلال عرضه همچنان ادامه دارد
رئیس شرکت آرامکو برآورد کرده است که از زمان آغاز جنگ، جهان ۲.۶ میلیارد بشکه نفت از دست داده است. بر اساس محاسبات رویترز، این میزان از نظر مجموع کاهش عرضه، پس از انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹، بزرگترین اختلال عرضه نفت به شمار میرود.
این میزان معادل حدود ۲۵ روز مصرف جهانی نفت بر اساس تقاضای پیش از جنگ، یعنی ۱۰۳ میلیون بشکه در روز، است.
با این حال، کاهش تقاضای نفت در چین طی ماههای اخیر باعث شده مصرف جهانی کاهش یابد. بیشتر تحلیلگران برآورد میکنند شکاف روزانه عرضه و تقاضا حدود ۵ میلیون بشکه در روز باشد، هرچند آرامکو میگوید روزانه ۱۱ میلیون بشکه از عرضه نفت خلیج فارس از دست رفته است.
این شکاف ممکن است در ماه ژوئیه، پس از آنکه حملات پهپادی اوکراین خط لوله CPC قزاقستان با ظرفیت انتقال ۱.۸ میلیون بشکه در روز را از کار انداخت، افزایش یافته باشد.
ذخایر دولتی برای حدود ۱۸۰ روز کافی است
آژانس بینالمللی انرژی در ماه مارس اعلام کرد ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری آزاد خواهد کرد و گفته است اقتصاد جهانی همچنان ذخایر قابلتوجهی در اختیار دارد.
مجموع ذخایر دولتی و تجاری کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی حدود ۱.۵ میلیارد بشکه است. با فرض کسری عرضه روزانه ۵ میلیون بشکه، این میزان میتواند برای حدود ۳۰۰ روز کافی باشد.
با این حال، آژانس بینالمللی انرژی نمیتواند دستور آزادسازی ذخایر تجاری، از جمله ذخایری را که پالایشگاهها برای نیازهای عملیاتی نگهداری میکنند، صادر کند.
در نتیجه، حدود ۹۰۰ میلیون بشکه از این ذخایر در اختیار دولتهاست که با فرض کسری فعلی عرضه، برای حدود ۱۸۰ روز کفایت میکند. آژانس بینالمللی انرژی گفته است در صورت وخیمتر شدن بحران، آماده آزادسازی ذخایر بیشتری خواهد بود.
ذخایر آمریکا به پایینترین سطح از سال ۱۹۸۳ رسیده است
ذخایر نفت خام آمریکا در ذخیره راهبردی نفت (SPR) به پایینترین سطح از ژانویه ۱۹۸۳، دوران ریاستجمهوری رونالد ریگان، رسیده است.
دفتر پاسخگویی دولت آمریکا (GAO) در ماه مه هشدار داد زیرساختهای ذخیره راهبردی نفت با سرعت در حال فرسوده شدن است و یکچهارم ذخایر دیگر قابل دسترسی نیست.
به گفته تحلیلگران مؤسسه راپیدان انرژی، این وضعیت به معنای آن است که بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه دیگر امکان آزادسازی ندارد.
اگر تنها ۲۰۰ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی آمریکا قابل دسترسی باشد، این میزان با فرض کسری روزانه ۵ میلیون بشکه، تنها برای حدود ۴۰ روز کافی خواهد بود.
نگرانی اصلی؛ گازوئیل و سوخت جت
کاهش ذخایر نفتی، حاشیه امن بازار در برابر شوکهای عرضه را کاهش داده و بازار نفت را در برابر افزایش شدید قیمتها آسیبپذیر کرده است.
کریستیان ایگلند از مؤسسه Energy Aspects گفت آزادسازی جدید ذخایر نفتی آژانس بینالمللی انرژی بعید است، زیرا بسیاری از کشورها ذخایر محدودی در اختیار دارند.
بر اساس برآورد مورگان استنلی، ذخایر جهانی گازوئیل و سوخت جت اکنون در پایینترین سطح دامنه پنجساله قرار دارد. جنگ به پالایشگاههای خاورمیانه و روسیه آسیب زده و گازوئیل و سوخت جت بهویژه تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
چین ممکن است مدت بیشتری در برابر بحران دوام بیاورد
برآورد آژانس بینالمللی انرژی از مجموع ذخایر جهانی نفت، شامل ذخایر تجاری، ذخیره راهبردی نفت آمریکا، ذخایر چین و نفت موجود در نفتکشها، نشان میدهد که مجموع ذخایر جهانی همچنان نسبتاً مناسب است.
ذخایر جهانی نفت در ماه ژوئیه به کمتر از ۷.۹ میلیارد بشکه کاهش یافت، در حالی که این رقم در فوریه به حدود ۸.۳ میلیارد بشکه رسیده بود.
با این حال، بخش قابلتوجهی از این ذخایر لزوماً یک پشتوانه واقعی برای عرضه نیست؛ برای مثال، نفت موجود در نفتکشها ممکن است پیشتر فروخته شده و تنها در مسیر انتقال باشد.
چین میزان ذخایر خود را اعلام نمیکند. مؤسسه Energy Aspects برآورد میکند چین در ماه ژوئیه نزدیک به ۱.۷ میلیارد بشکه نفت خام در اختیار داشته است، هرچند برآورد مؤسسات مشاورهای مختلف بین ۱ تا ۱.۷ میلیارد بشکه متفاوت است.
علاوه بر نفت خام، مقادیر نامشخصی از سوخت و محصولات پتروشیمی نیز در ذخایر چین وجود دارد.
بر اساس برآورد ۱.۷ میلیارد بشکهای، چین میتواند واردات نفت پیش از جنگ خود از مسیر تنگه هرمز، یعنی حدود ۵.۵ میلیون بشکه در روز، را برای نزدیک به یک سال از محل ذخایر خود پوشش دهد؛ سطحی که در میان اقتصادهای بزرگ، در کنار ژاپن، از جمله بالاترین میزان ذخیره به شمار میرود.
