مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی، کاهش درآمدهای نفتی، افزایش هزینه واردات و آسیبدیدن کارخانهها در جریان جنگ را از عوامل افزایش قیمتها در ایران دانست و گفت در شرایط کنونی، «گرانی طبیعی است».
به گزارش ایرانوایر، پزشکیان این اظهارات را در نشست با دبیران کل احزاب و فعالان سیاسی مطرح کرد. او گفت کالاهایی که پیشتر از مسیرهای مستقیم وارد ایران میشدند، اکنون ناچارند مسیرهای طولانیتری را طی کنند و این مسئله، هزینه واردات و قیمت تمامشده کالاها را افزایش داده است.
او همچنین کاهش درآمدهای دولت را به افت فروش نفت نسبت داد و گفت ایران دیگر نمیتواند مانند گذشته نفت صادر کند. پزشکیان افزود شماری از کارخانهها در جریان حملات آسیب دیدهاند و دولت نهتنها امکان دریافت مالیات از آنها را ندارد، بلکه برای ادامه فعالیت این واحدها باید منابع مالی نیز اختصاص دهد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که بر اساس گزارشهای منتشرشده، ارزش تجارت غیرنفتی ایران در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵، در پی جنگ و اختلال در مسیرهای حملونقل دریایی، حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است.
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، پیشتر هشدار داده بود که انتقال زمینی کالاهای وارداتی از چین میتواند سالانه حدود ۱۸ میلیارد دلار هزینه اضافی به اقتصاد ایران تحمیل کند. به گفته او، هزینه انتقال یک کانتینر از چین به ایران از مسیر دریایی حدود سه هزار دلار است، در حالی که این هزینه در مسیر زمینی به حدود ۱۲ هزار دلار میرسد.
همزمان، گزارش فایننشال تایمز بر اساس دادههای کشتیرانی و تصاویر ماهوارهای نشان داده بود که بارگیری نفت در جزیره خارک، پایانه اصلی صادرات نفت ایران، دستکم برای یک هفته متوقف شده است. حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران از این جزیره بارگیری میشود.
افزایش هزینه واردات و کاهش درآمدهای نفتی در شرایطی ادامه دارد که نرخ تورم نقطهبهنقطه ایران در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه به ۶۶ درصد رسیده است.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت حفظ وحدت داخلی تأکید کرد و گفت: «با موشک نمیشود این مملکت را از بین برد، اما با اختلاف میشود.» او همچنین مدعی شد که «برنامه اصلی دشمن، فروپاشی ایران از داخل است».
رئیس دولت جمهوری اسلامی همچنین گفت تفاهمنامه مربوط به پایان درگیریها با موافقت نیروهای مسلح امضا شده است، اما جزئیات بیشتری درباره مفاد این تفاهمنامه یا روند تصمیمگیری درباره آن ارائه نکرد.
اظهارات پزشکیان درباره «طبیعی» بودن گرانی در حالی مطرح میشود که تورم فزاینده، کاهش درآمدهای نفتی، اختلال در واردات و آسیب به زیرساختهای تولید، فشار اقتصادی بر مردم ایران را عمیقتر کرده است. در چنین شرایطی، توصیف گرانی بهعنوان امری «طبیعی» بهجای ارائه راهکاری برای مهار بحران معیشتی، تصویری از عمق مشکلات اقتصادی و ناتوانی ساختار جمهوری اسلامی در تأمین ثبات اقتصادی در شرایط جنگی ارائه میدهد.
