این مطلب ترجمه، بازنویسی و تلخیصی از تحلیل آرون بلیک، تحلیلگر سیانان، است. دیدگاهها و ارزیابیهای مطرحشده در این مطلب، بازتابدهنده دیدگاهها و مواضع کوردستان میدیا نیست و صرفاً در چارچوب طرح و بازنشر دیدگاهها و آراء مختلف منتشر میشود.
یکی از بزرگترین مشکلات دولت دونالد ترامپ برای خروج از جنگ با ایران، فهرست اهداف بسیار حداکثری و قاطعی است که رئیسجمهوری آمریکا و اعضای دولتش در آغاز جنگ تعیین کرده بودند.
این اهداف شامل تسلیم کامل ایران، تغییر رژیم، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و پایان حمایت تهران از گروههای نیابتی خود در خاورمیانه، از جمله حزبالله، بود.
اما با طولانی شدن جنگ که اکنون وارد ششمین ماه خود شده است، این فهرست اهداف بهطور محسوسی تغییر کرده و محدودتر شده است. جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، نیز اخیراً اهداف را به شکلی قابل توجه محدود کرده و نشانه دیگری از این احتمال ارائه داده است که دولت ترامپ ممکن است برای پایان جنگ به دستاوردی کمتر، و شاید بسیار کمتر، از اهداف اولیه خود رضایت دهد.
ونس روز پنجشنبه در گفتوگو با فاکسنیوز، در پاسخ به این پرسش که جنگ چگونه ممکن است پایان یابد، دو هدف را مطرح کرد.
او گفت هدف نخست، اطمینان از ادامه ارسال نفت و گاز کشورهای خلیج فارس به اقتصاد جهانی برای حفظ ثبات قیمت انرژی است و افزود: «هدف شماره یک: پایین نگه داشتن قیمت نفت و گاز برای آمریکاییها در سراسر کشور.»
سپس هدف دوم را اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند عنوان کرد.
این فهرست با اهداف قبلی دولت ترامپ تفاوت دارد و ترتیبی که ونس برای این دو هدف تعیین کرد نیز قابل توجه است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز جمعه در واکنش به اظهارات ونس گفت که هر دو هدف از نظر ترامپ «به یک اندازه مهم» هستند.
با این حال، دولت آمریکا تقریباً همیشه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را مهمترین نگرانی خود معرفی کرده بود. حتی اگر این دو هدف واقعاً از نظر دولت ترامپ برابر باشند، قرار گرفتن قیمت نفت و گاز در فهرست اهداف جنگ، آن هم در حالی که برخی اهداف قبلی دیگر در این فهرست دیده نمیشوند، خود یک تغییر قابل توجه است.
ترامپ نیز در ماه مه، در پاسخ به این پرسش که آیا وضعیت مالی آمریکاییها در تلاش برای پایان دادن به جنگ برای او اهمیت دارد، گفته بود: «حتی ذرهای هم نه.» او نشان داده بود که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای آنقدر اهمیت دارد که مسائل دیگر را در تصمیمگیری خود لحاظ نمیکند.
ترامپ روز جمعه نیز همین موضع را تکرار کرد و گفت بابت اینکه آمریکاییها به دلیل اهمیت موضوع ایران کمی بیشتر برای بنزین بپردازند، «هرگز عذرخواهی نخواهد کرد.»
آرون بلیک در ادامه یادآوری میکند که دولت ترامپ از آغاز جنگ نیز فهرست ثابتی از اهداف نداشته است. برخی فهرستها شامل پایان حمایت مالی از گروههای نیابتی ایران بود و برخی دیگر نه. برخی نابودی زیرساختهای موشکی ایران را مطرح میکردند و برخی دیگر آن را کنار میگذاشتند. همچنین گاهی از نابودی نیروی هوایی و دریایی ایران سخن گفته میشد و گاهی فقط نیروی دریایی در فهرست قرار داشت.
گویی دولت ترامپ در جریان جنگ، فهرست اهداف خود را بهصورت لحظهای آزمایش و بازتعریف میکرد.
اما نکته اصلی این است که هیچیک از آن فهرستها شامل پایین نگه داشتن قیمت نفت و گاز در آمریکا نبود.
از آنجا که تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ باز بود، این هدف جدید را میتوان تلاش برای بازگرداندن وضعیت پیش از جنگ دانست؛ در این صورت، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تنها هدفی خواهد بود که میتواند بهعنوان یک دستاورد جدید مطرح شود.
تأکید جدید برخی اعضای دولت ترامپ بر پایین نگه داشتن قیمت بنزین و انرژی، از این منظر تازهترین نشانه از کاهش و تعدیل اهداف جنگ است؛ روندی که میتواند نشان دهد دولت خود را برای پایانی آماده میکند که فاصله قابل توجهی با اهداف اولیه ترامپ دارد.
تا ماه مه مشخص شده بود که دولت ترامپ دیگر بر برخی اهداف قبلی تأکید نمیکند. در ماه ژوئن نیز دولت ترامپ با ایران وارد تفاهمنامهای شد که تقریباً اشارهای به برخی اهدافی که پیشتر در مرکز مواضع آمریکا قرار داشتند، نداشت.
در دو ماه و اندی گذشته نیز ترامپ اظهاراتی داشته که نشان میدهد ممکن است از برخی خواستههای هستهای خود عقبنشینی کند.
در حالی که دولت آمریکا پیشتر بر تحویل اورانیوم غنیشده ایران تأکید داشت، ترامپ گفته است شاید آسیب واردشده به برنامه هستهای ایران کافی بوده باشد و مواد هستهای این کشور نیز آنقدر در اعماق زمین دفن شده باشند که دسترسی به آنها امکانپذیر نباشد. او همچنین گفته است دولت آمریکا میتواند از فضا نظارت کند تا مطمئن شود ایران برای بازیابی این مواد تلاش نمیکند.
ترامپ حتی در ماه ژوئیه مدعی شد که ایران «همین حالا» خلع سلاح هستهای شده است.
به بیان دیگر، ترامپ در اظهارات خود شبیه کسی به نظر میرسد که میداند شاید نتواند ایران را به پذیرش یک توافق هستهای واقعاً محدودکننده وادار کند.
از این منظر، صحبت برخی اعضای دولت او درباره قیمت انرژی بهعنوان «هدف شماره یک» ــ حتی اگر خود ترامپ چنین اولویتی را مطرح نکرده باشد ــ با روندی که طی ماههای گذشته در جهت کاهش و تعدیل اهداف جنگ شکل گرفته، همخوانی دارد.
اگر بازگشت به وضعیت پیش از جنگ واقعاً اکنون «هدف شماره یک» باشد، این مسئله میتواند چیزهای زیادی درباره میزان دستاوردهای جنگ و فاصله آن با اهداف اولیه دولت ترامپ نشان دهد.
