توضیح تحریریه:
این مطلب ترجمه، بازنویسی و تلخیصی از گزارش شبکه سیانان است که در کوردستان میدیا بازنشر میشود.
به نظر میرسد اختلافنظرها در میان رهبران جمهوری اسلامی درباره نحوه مواجهه با جنگ و فشارهای فزاینده آمریکا در حال افزایش است. برخی مقامها تلویحاً بر این باورند که تهران باید پیش از وخیمتر شدن بحران اقتصادی، از موضعی قدرتمند وارد مذاکره شود؛ در مقابل، جریانهای تندرو در ساختار امنیتی همچنان هرگونه گفتوگو را رد میکنند.
در روزهای اخیر، مقامهای جمهوری اسلامی مواضع متفاوتی درباره جنگ، مذاکره با آمریکا و پیامدهای اقتصادی آن مطرح کردهاند.
مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی
مسعود پزشکیان روز یکشنبه گفت جمهوری اسلامی «نمیتواند برای همیشه به جنگ ادامه دهد.» او همچنین از تفاهمنامهای که ایران در ماه ژوئن با آمریکا به آن دست یافته بود، دفاع کرد؛ هرچند گفته شده است که رهبر جمهوری اسلامی، مجتبی خامنهای، درباره این توافق ملاحظاتی داشته است.
پزشکیان گفت: «روزی باید تصمیمی گرفته شود تا کشور از وضعیت نه جنگ و نه صلح نجات پیدا کند.»
رئیس دولت جمهوری اسلامی همچنین بارها درباره پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ هشدار داده است.
او گفت دولت با تمام توان تلاش میکند تورم، مشکلات عمومی، معیشت مردم، اشتغال، آینده و زندگی مردم را به سمت عزت و سربلندی هدایت کند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی
محسن رضایی در مقابل، بر «خنثی کردن جنگ اقتصادی» تأکید کرده است.
او همچنین تهدید کرد اگر هر یک از کشورهای همسایه ایران به جنگ اقتصادی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بپیوندند، جمهوری اسلامی تمامی ترددهای کشتیرانی را متوقف خواهد کرد.
رضایی شامگاه شنبه در یک سخنرانی تلویزیونی گفت: «اگر چنین اقدامی را آغاز کنند، اجازه نخواهیم داد حتی یک قطره نفت از خلیج فارس عبور کند.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه
اسماعیل بقائی هفته گذشته در واکنش به تهدید ترامپ درباره آغاز یک «روز دی اقتصادی»، این اظهارات را رد کرد و آن را «دستورالعملی برای بازگشت فاجعهبار به استعمار کلاسیک تمامعیار» خواند.
بقائی روز جمعه گفت اعلام تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا علیه ایران، «ادعای حاکمیت فرامرزی بر هر کشور مستقل عضو سازمان ملل متحد» است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین هشدار داده است افرادی که دستور اعمال این تحریمها را صادر یا آنها را اجرا کنند، «در معرض پیگرد و مجازات» قرار خواهند گرفت.
حسین طائب، متحد نزدیک رهبر جمهوری اسلامی
حسین طائب، از چهرههای نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی و رئیس سازمان بسیج، روز شنبه گفت لحن کنونی ترامپ ناشی از «استیصال» است و تأکید کرد تهران «تسلیم آمریکا نخواهد شد.»
خبرگزاری فارس به نقل از این چهره تندرو نوشت: «دشمن ابتکار عمل خود را از دست داده و تلاش میکند با روشهای دیگری وضعیت را تغییر دهد.»
طائب همچنین گفت جمهوری اسلامی تنگه هرمز را بازگشایی نخواهد کرد، مگر آنکه «شرایط ما برآورده شود.»
مجموع این اظهارات نشان میدهد در حالی که مقامهای سیاسی جمهوری اسلامی درباره هزینههای ادامه جنگ و ضرورت جلوگیری از تشدید بحران اقتصادی هشدار میدهند، چهرههای امنیتی و تندرو همچنان بر تقابل، تهدید و استفاده از اهرمهایی مانند تنگه هرمز تأکید دارند.
این تفاوت مواضع میتواند نشانهای از افزایش شکاف درون ساختار قدرت جمهوری اسلامی بر سر هزینههای ادامه رویارویی با آمریکا و چگونگی خروج از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» باشد.