وزیر خزانهداری آمریکا با معرفی «عملیات طرد اقتصادی» به کشورها و نهادهای طرف معامله با تهران هشدار داد در صورت ادامه همکاری با جمهوری اسلامی، با تحریمهای ثانویه و خطر قطع دسترسی به نظام مالی مبتنی بر دلار مواجه خواهند شد.
وزارت خزانهداری آمریکا روز دوشنبه از آغاز کارزار تازهای برای افزایش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی خبر داد؛ کارزاری که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، آن را «روز دی اقتصادی» و «عملیات طرد اقتصادی» نامید و گفت پنج شریان حیاتی مورد استفاده تهران شامل داراییهای دیجیتال، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی را هدف قرار میدهد.
بسنت در یک نشست خبری گفت جمهوری اسلامی از این حوزهها در کشورهای دیگر برای حفظ منابع مالی و پشتیبانی از اقتصاد خود استفاده میکند و اقدامات جدید واشنگتن با هدف مسدود کردن این مسیرها و افزایش فشار بر شبکههای مرتبط با تهران طراحی شدهاند.
او تصریح کرد: «این اقدامات، خطر تحریمهای ثانویه را برای هر کسی که به اندازه کافی نادان باشد و به تجارت با این رژیم ادامه دهد، افزایش میدهد.» بسنت همچنین این کارزار را «خفهسازی اقتصادی این رژیم» توصیف کرد.
هشدار واشنگتن به شرکای اقتصادی تهران
یکی از محورهای اصلی این کارزار، افزایش فشار بر کشورها و نهادهایی است که به ادامه فعالیتهای اقتصادی مرتبط با جمهوری اسلامی کمک میکنند. بسنت هشدار داد کشورهایی که تحریمهای آمریکا را نقض کنند، ممکن است با خطر قطع دسترسی به نظام مالی مبتنی بر دلار آمریکا مواجه شوند.
او گفت هدف واشنگتن ایجاد اختلال در اقتصاد جهانی نیست، بلکه انزوای اقتصادی جمهوری اسلامی است.
بسنت همچنین تأکید کرد که جمهوری اسلامی اکنون با دو مسیر مشخص روبهرو است: «انزوای کامل جهانی و یک اقتصاد برای بقا» یا بازگشت به وضعیت عادی و فراهم شدن امکان پیوستن دوباره به اقتصاد جهانی.
«عملیات طرد اقتصادی» علیه تهران
وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد واشنگتن با آغاز «عملیات طرد اقتصادی» تلاش خواهد کرد گزینههای باقیمانده برای جمهوری اسلامی را محدود کند.
به گفته بسنت، آمریکا دیگر فعالیت کشورهایی را که در «فضاهای خاکستری» به روابط اقتصادی خود با تهران ادامه میدهند تحمل نخواهد کرد؛ از جمله کشورهایی که پروازهای ایران را میپذیرند یا برای نهادهای جمهوری اسلامی حسابهای مالی نگهداری میکنند.
او همچنین هشدار داد کشورهایی که در کنار آمریکا قرار بگیرند از مزایای همکاری با واشنگتن برخوردار خواهند شد، در حالی که «شرکای ایران رو به افول خواهند رفت.»
هدفگیری مسیرهای مالی و درآمدی جمهوری اسلامی
این اقدامات در حالی اعلام شدهاند که دولت دونالد ترامپ تلاش میکند با افزایش فشار بر شبکههای مالی، تجاری و درآمدی جمهوری اسلامی، توان تهران برای دور زدن تحریمها و دسترسی به منابع مالی خارجی را محدود کند.
همزمان، دولت آمریکا به کشورهایی که با جمهوری اسلامی روابط اقتصادی دارند هشدار داده است که ادامه این همکاریها میتواند آنها را نیز در معرض تحریمهای ثانویه و محدودیتهای مالی آمریکا قرار دهد.
این کارزار در شرایطی آغاز شده است که اقتصاد ایران با بحران شدید ارزی، تورم بالا و فشارهای ناشی از تحریمها و سوءمدیریت ساختاری روبهرو است و ارزش ریال در بازار آزاد به پایینترین سطح تاریخی خود سقوط کرده است.
با این حال، میزان موفقیت فشارهای جدید واشنگتن در وادار کردن جمهوری اسلامی به تغییر رفتار یا پذیرش توافق، همچنان به نحوه اجرای تحریمهای ثانویه و واکنش شرکای اقتصادی تهران، بهویژه کشورهای خریدار نفت ایران بستگی خواهد داشت.
