واشنگتن با حذف سوریه از فهرست دولتهای حامی تروریسم و خروج هیئت تحریر الشام از فهرستهای تروریستی و تحریمی، گام مهمی در مسیر لغو تدریجی تحریمها و بازگشت دمشق به اقتصاد جهانی برداشت.
به گزارش فرانس ۲۴، ایالات متحده روز دوشنبه ۲۴ اوت ۲۰۲۶ اعلام کرد که سوریه را پس از ۴۷ سال از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کرده است؛ اقدامی که مرحلهای تازه در روند لغو تدریجی تحریمهای آمریکا علیه سوریه و بازگشت این کشور به اقتصاد جهانی محسوب میشود.
دولت دونالد ترامپ پیشتر در اوایل ژوئیه تصمیم خود برای حذف سوریه از این فهرست را اعلام کرده بود؛ فهرستی که از جمله سرمایهگذاری در سوریه را محدود میکرد. این تحول کمتر از دو سال پس از سقوط بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ رخ داده است.
همزمان، آمریکا «هیئت تحریر الشام» (HTC)، جبهه النصره سابق و گروهی که احمد الشرع، رئیسجمهور کنونی سوریه، پیشتر رهبری آن را بر عهده داشت، از فهرست گروهها و افراد «تروریست جهانی با طبقهبندی ویژه» (SDGT) و همچنین فهرست تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا (SDN) خارج کرد. این گروه که زمانی شاخه سوری القاعده بود، در سال ۲۰۱۶ از قطع روابط خود با القاعده خبر داده و نام خود را به هیئت تحریر الشام تغییر داده بود. احمد الشرع نیز پس از بهدست گرفتن قدرت در دسامبر ۲۰۲۴، انحلال تمامی گروههای مسلح، از جمله هیئت تحریر الشام، را رسماً اعلام کرده بود.
مقامهای آمریکایی این تصمیم را گامی در جهت گشایش مسیر سرمایهگذاری بخش خصوصی، احیای اقتصاد سوریه و ادغام مجدد این کشور در اقتصاد جهانی دانستند و تأکید کردند که این اقدام میتواند به تقویت ثبات سیاسی و اقتصادی سوریه کمک کند. آنان همچنین این تحول را نشانه گذار سوریه از انزوا به تعامل و شراکت توصیف کردند.
در دمشق نیز مقامهای سوری این تصمیم را «گامی تاریخی» و موفقیتی مهم برای دیپلماسی کشور دانستند و تأکید کردند که لغو این محدودیتها میتواند زمینه ادغام بیشتر سوریه در نظام اقتصادی و مالی جهان، جذب سرمایهگذاری و فناوری و توسعه اقتصادی را فراهم کند.
فرانس ۲۴ همچنین گزارش میدهد که این تحول در ادامه روند لغو تدریجی تحریمهای سوریه از سوی کشورهای غربی از سال ۲۰۲۵ صورت گرفته است؛ کانادا و بریتانیا بخشی از تحریمها را لغو کردهاند و اتحادیه اروپا نیز در مه ۲۰۲۵ تحریمهای خود را برداشت. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز در سفر اواخر ژوئیه به دمشق خواستار لغو فوری تحریمهای باقیمانده علیه سوریه برای حمایت از بازسازی و احیای اقتصاد این کشور شده بود.
نگاه تحلیلی
این تحول را میتوان نشانهای از چرخش سیاست واشنگتن از انزوای سوریه به سمت تعامل، ادغام اقتصادی و بهرهگیری از فرصتهای ژئوپلیتیک و اقتصادی این کشور دانست. خروج هیئت تحریر الشام و رهبران مرتبط با آن از فهرستهای تروریستی نیز نشان میدهد که دولت ترامپ در مواجهه با ساختار جدید قدرت در دمشق، ملاحظات سیاسی و راهبردی را بر تداوم سیاست پیشین در قبال این گروه و ملاحظات حقوقبشری ترجیح داده است.
در عین حال، تأکید مقامهای آمریکایی بر رفع موانع سرمایهگذاری و ورود بخش خصوصی به سوریه نشان میدهد که بازسازی این کشور و فرصتهای اقتصادی ناشی از آن، بخشی از منطق این چرخش سیاستی را تشکیل میدهد؛ تحولی که همزمان پرسشهایی درباره نحوه برخورد واشنگتن با پیشینه افراطگرایی هیئت تحریر الشام و احمد الشرع مطرح میکند.
