این مطلب ترجمه، بازنویسی و تلخیصی از گزارش خبرگزاری رویترز است و لزوماً بازتاب‌دهنده مواضع و دیدگاه‌های کوردستان میدیا نیست.

عراق می‌تواند نمونه‌ای از چگونگی اجرای تهدید آمریکا برای اعمال فشار بر کشورهایی باشد که به تجارت با ایران ادامه می‌دهند و نشان دهد واشنگتن چگونه می‌تواند آنها را از نظام مالی مبتنی بر دلار خارج کند.

آمریکا طی سال‌های اخیر شماری از بانک‌های عراقی را به اتهام انجام معاملات با تهران تحریم کرده، اما از اقداماتی که می‌تواند به اقتصاد عراق، به‌عنوان یکی از متحدان مهم واشنگتن، آسیب جدی وارد کند، پرهیز کرده است. دونالد ترامپ نیز هشدار داده است کشورهایی که برای ایران «راه تنفس اقتصادی» فراهم کنند، با پیامدهای شدیدی مواجه خواهند شد.

آمریکا از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳، نفوذ مؤثری بر درآمدهای نفتی دلاری این کشور داشته است. بخش عمده درآمدهای نفتی عراق از طریق بانک فدرال رزرو نیویورک مدیریت می‌شود؛ موضوعی که اهرم قابل‌توجهی در اختیار واشنگتن برای اعمال نفوذ بر بغداد قرار داده است.

عراق که هم‌زمان متحد آمریکا و شریک ایران است، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از ذخایر خود را در آمریکا نگهداری می‌کند و برای تداوم جریان درآمدهای نفتی و امور مالی خود به همکاری واشنگتن وابستگی زیادی دارد. رویترز همچنین پیش‌تر از وجود یک شبکه قاچاق نفت کوره در عراق خبر داده بود که سالانه دست‌کم یک میلیارد دلار برای ایران و نیروهای نیابتی این کشور درآمد ایجاد می‌کرد.

اقدامات آمریکا علیه عراق

آمریکا در ماه آوریل انتقال ۵۰۰ میلیون دلار پول نقد به عراق را متوقف و بخشی از همکاری‌های امنیتی با بغداد را برای اعمال فشار بر دولت عراق در ارتباط با گروه‌های مسلح مورد حمایت ایران به حالت تعلیق درآورد.

واشنگتن همچنین در سال‌های اخیر با اعمال تحریم علیه بانک‌های عراقی تلاش کرده است جریان دلار به عراق را محدود کند؛ هرچند برخی از بزرگ‌ترین بانک‌های عراق از این اقدامات در امان مانده‌اند.

این فشارها هزینه و ریسک مبادلات مالی با ایران را افزایش داده و نهادهای عراقی را به تقویت سازوکارهای رعایت مقررات مالی واداشته است، اما نتوانسته روابط اقتصادی عراق و ایران را قطع کند.

روابط تجاری عراق و ایران

ارزش تجارت عراق و ایران در سال ۲۰۲۵، بر اساس آمار رسمی، از ۱۰ میلیارد دلار فراتر رفت که بخش عمده آن ناشی از صادرات مواد غذایی و کالاهای مصرفی ایران به بازار عراق بود.

این تجارت در سال ۲۰۲۶ و پس از آغاز جنگ ایران و آمریکا کاهش یافته و افزایش خطرات امنیتی، اختلال در گذرگاه‌های مرزی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل از عوامل این کاهش بوده است.

انرژی نیز بخش مهمی از روابط دو کشور است. عراق سالانه حدود ۴ تا ۵ میلیارد دلار برای گاز طبیعی وارداتی از ایران، که برای تولید برق استفاده می‌شود، پرداخت می‌کند. مقام‌های عراقی هشدار داده‌اند که اقدامات جدید آمریکا می‌تواند پرداخت این مبالغ را با مشکل مواجه کند.

در همین حال، کارشناسان معتقدند عراق به دلیل وابستگی بیشتر به نظام مالی تحت رهبری آمریکا، نسبت به شرکای بزرگ‌تر تجاری ایران مانند چین و ترکیه، گزینه‌های محدودتر و توان مالی کمتری برای تحمل فشارهای واشنگتن دارد.

با این حال، برخی کارشناسان معتقدند رویکرد مبتنی بر مشوق‌ها، به جای اقدامات تنبیهی، می‌تواند مؤثرتر باشد؛ از جمله ارائه کمک‌های فنی به بانک مرکزی و دولت عراق.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز در پاسخ به پرسشی درباره چرایی خودداری واشنگتن از اعمال مجازات مستقیم علیه ایران یا نام بردن از کشورهای هدف گفت: «چرا باید بخواهم نظام مالی جهانی را منفجر کنم؟»