به گزارش روزنامه جروزالم پست، تصمیم روز دوشنبه واشنگتن برای حذف سوریه از فهرست دولتهای حامی تروریسم، از سوی قربانیان آمریکایی اقدامات تروریستی پیشین سوریه بهعنوان «ضربهای سنگین» توصیف شده است. این اقدام پس از پایان مهلت بررسی ۴۵ روزه کنگره و به دنبال ابلاغ رسمی دونالد ترامپ در ۸ ژوئیه اجرایی شد؛ اقدامی که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، آن را پاسخی به اقدامات مثبت و تعهدات دولت جدید سوریه به ریاست احمد الشرع برای فاصلهگیری کامل از اقدامات تروریستی بینالمللی خوانده است.
با این حال، آریه پورتنوی، وکیل مدافع قربانیان آمریکایی از مؤسسه «کراول اند مورینگ»، تأکید کرده است که اعلام آمادگی سوریه برای جذب سرمایهگذاری «بدون پاسخگویی در قبال آمریکاییهایی که زندگیشان به دست تروریسم دولتی سوریه نابود شده است»، اقدامی ویرانگر برای قربانیان به شمار میرود. هماکنون پروندههای قضایی متعددی در دادگاههای آمریکا علیه دمشق مطرح است؛ از جمله شکایت «اتحادیه ضد افترا» به نمایندگی از ۱۳۰ شهروند آمریکایی قربانی حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که در ژوئیه ۲۰۲۴ علیه سوریه، ایران و کره شمالی به اتهام حمایت مادی از حماس ثبت شد، و همچنین حکم ۳۰۲.۵ میلیون دلاری غرامت برای خانواده ماری کالوین، خبرنگار جنگی آمریکایی کشتهشده در حملهای هدفمند در حمص در سال ۲۰۱۲، که وضعیت وصول آنها در هالهای از ابهام قرار دارد.
پورتنوی یادآوری میکند که کشورهای دیگر در گذشته برای خروج از فهرست تروریسم ناچار به پرداخت میلیونها دلار غرامت شدند؛ همانند توافق ۱.۸ میلیارد دلاری لیبی در سال ۲۰۰۸ برای پرداخت غرامت حملات تروریستی، از جمله بمبگذاری پرواز ۱۰۳ پانآم (لاکربی)، در حالی که سوریه بدون حلوفصل مالی دعاوی از این فهرست خارج شده و مشخص نیست سوریه و شرکای تجاری جدید آن چگونه در برابر مطالبات صدها، و شاید هزاران، طلبکار دارای حکم قضایی قرار خواهند گرفت؛ طلبکارانی که در صورت بیپاسخ ماندن مطالباتشان، ناچار به یافتن راههای دیگری برای اجرای احکام خود خواهند بود.
در همین حال، پیامدهای این تصمیم بر تحولات داخلی سوریه با ارزیابیهای متفاوتی روبهرو شده است. دکتر تمیم خروماشو، رئیس سوری-علوی «شورای شام در ایالات متحده» و بنیاد «آمریکاییها برای شام»، هشدار داده است که لغو این عنوان به مسئله خشونتهای فرقهای نمیپردازد و ممکن است ناخواسته عناصری را که در سالهای اخیر مرتکب نقض حقوق بشر شدهاند تقویت کند، مگر آنکه با تضمینها و سازوکارهای شفاف برای حفاظت از همه شهروندان، بدون توجه به مذهب و هویت همراه شود. در مقابل، الی کارمون، پژوهشگر ارشد «مؤسسه بینالمللی مبارزه با تروریسم» در دانشگاه رایشمن اسرائیل، معتقد است که گروههای تندرو اسلامگرا هنوز کاملاً با الشرع همراه نشدهاند و ارتش نیز کنترل کامل را در دست ندارد؛ بنابراین رفع تحریمهای آمریکا فضای تنفس مالی لازم را در اختیار دمشق قرار میدهد تا با ایجاد ثبات، با عوامل حملات و درگیریهای فرقهای مقابله کند.
