گزارش مراکز حقوق بشری نشاندهنده گسترش کمسابقه تحمیل و اجرای مجازات اعدام از سوی جمهوری اسلامی ایران است. اعدام بیش از ۸۵۰ زندانی از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون، از جمله افزایش قابلتوجه اعدام فعالان سیاسی و زنان، نشاندهنده تسریع روند خطرناکی است که میتواند موج دیگری از کشتار حکومتی بیسابقهای در تاریخ ایران را به دنبال داشته باشد. همزمان با افزایش درگیریها و تنشهای ناشی از عملکرد رژیم در منطقه، اسناد موجود نشان میدهند که مجازات اعدام بیش از پیش همچون ماشین کشتار برای ایجاد ارعاب در جامعه و وادار ساختن مردم به عقبنشینی و همچنین برای ممانعت از بروز مجدد اعتراضات مورد استفاده قرار میگیرد.
در این راستا، سرکوب و بیعدالتی نهادهای امنیتی و قضایی حکومت ایران علیه تظاهرکنندگان و فعالان سیاسی و مدنی، گستردهتر شده است. پس از خیزشهای دیماه، حکم اعدام دهها تن از تظاهرکنندگان بهصورت غیرقانونی و در پی نقض اصول دادرسی عادلانه و با توسل به اعترافات اجباری و عدم دسترسی به وکیل مدافع، اجرا شده است. در این میان، کوردستان از جمله اصلیترین مراکز سرکوب سیستماتیک در ایران است و فعالان کُرد با اتهاماتی از قبیل بغی و عضویت در احزاب، اعدام میشوند و با مجازات مرگ روبهرو میشوند.
همزمان، تعداد چشمگیری از بازداشتشدگان اعتراضات و زندانیان سیاسی، بهویژه زندانیان سیاسی زن که به اعدام محکوم شدهاند، با خطرات جدی روبهرو شدهاند. به همین دلیل لازم است سازمانهای حقوق بشری و نهادهای بینالمللی برای حفاظت از حق حیات بازداشتشدگان، تمامی ظرفیتهای قانونی و دیپلماتیک خود را برای ممانعت از اجرای آن احکام، بهکار گیرند. بیشک نادیدهگرفتن و یا به حاشیه راندن موضوع حقوق بشر در ایران، زمینه را برای گسترش روند کشتارها فراهم خواهد ساخت.
همچنین بایستی سازوکارهای قانونی از قبیل گردآوری سیستماتیک اسناد و پیگیری آن در ارتباط با نقض آشکار حقوق بشر در نهادهای بینالمللی و فشار بر نهادهای ذیربط سازمان ملل از سوی سازمانهای حقوق بشری سریعاً مورد پیگیری قرار گیرند.
در مواجهه با استراتژی ترس و ارعاب رژیم، نقش خانوادههای زندانیان، جامعه مدنی، رسانهها و افکار عمومی بیش از پیش حائز اهمیت است. انتشار اطلاعات و حمایت اجتماعی میتواند از به حاشیه راندن پروندهها و اجرای این جنایات جلوگیری کند. بایستی با افزایش هزینه سیاسی و بینالمللی برای رژیم، از تشدید روند سرکوب و اجرای احکام اعدام جلوگیری بهعمل آید و به آن پایان داده شود.
اعدام، صرفنظر از هر توجیهی، نقض آشکار حق حیات است و نباید مسئولیت جوامع بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری و افکار عمومی صرفاً محدود به ابراز نگرانی شود؛ لذا اقدامات فوری، هماهنگ و مؤثر برای متوقف ساختن سریع اجرای احکام اعدام و همچنین حسابرسی از عاملان آن جنایات ضدبشری ضروری است.
ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران
۰۴-۰۸-۲۰۲۶
