جزیره «پریم» در تنگه بابالمندب، همزمان با مسدود شدن عملی تنگه هرمز در پی جنگ آمریکا و ایران و انتقال بخشی از صادرات نفت عربستان به دریای سرخ، به نقطهای راهبردی در درگیری منطقهای تبدیل شده است؛ جایی که پیشروی حوثیهای مورد حمایت رژیم ایران و تلاش آنها برای تصرف شهر بندری مخا، نگرانیها درباره احتمال تهدید دوباره یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی و انتقال انرژی جهان را افزایش داده است.
منبع: سیانان / بازتنظیم در کوردستان میدیا
به گزارش شبکه سیانان، جزیره پریم، واقع در تنگه بابالمندب، به یکی از نقاط راهبردی در جنگ میان آمریکا و رژیم ایران تبدیل شده است؛ بهویژه پس از آنکه جنگ و محاصره دریایی آمریکا عملاً تردد از تنگه هرمز را مختل کرده و عربستان سعودی برای تداوم صادرات نفت خود، بخشی از محمولهها را از مسیر تنگه بابالمندب و دریای سرخ منتقل کرده است.
پریم، جزیرهای عمدتاً متشکل از شن و صخره است که تنها چند بلوک مسکونی و یک پایگاه هوایی در آن وجود دارد، اما موقعیت جغرافیایی آن در باریکترین بخش بابالمندب، اهمیت راهبردی ویژهای به آن بخشیده است. این تنگه در باریکترین نقطه، شاخ آفریقا را در فاصله حدود ۱۲ مایلی از شبهجزیره عربستان قرار میدهد و از گذشته یکی از مسیرهای مهم دریایی میان مناطق مختلف جهان بوده است.
به گفته منابع منطقهای که با سیانان گفتوگو کردهاند، حوثیها در حال پیشروی برای تصرف شهر مخا، در حدود ۵۰ مایلی شمال پریم، هستند؛ شهری ساحلی که به گفته سیانان، سقوط آن میتواند موقعیت حوثیها را در این بخش از سواحل دریای سرخ تقویت کند. حوثیها هماکنون پایتخت یمن، بخشهای وسیعی از شمالغرب این کشور و قسمت عمده سواحل دریای سرخ در شمال جزیره پریم را در کنترل دارند.
طارق صالح، معاون رئیس دولت بهرسمیتشناختهشده یمن، در گفتوگویی اختصاصی با سیانان گفت: «ما به جهان گفتیم که این یک پروژه ایرانی است، اما آن زمان هیچکس به یمنیها گوش نداد... اکنون مسئله ژئوپلیتیکی شده است.»
صالح که از فرماندهان نظامی و سیاسی مخالف حوثیهاست، هشدار داد اگر این گروه جزیره پریم را تصرف و کنترل تنگه بابالمندب را در اختیار بگیرد، برای بیرون راندن آنها از منطقه به «یک نیروی بینالمللی گسترده و نیروی دریایی» نیاز خواهد بود.
سیانان گزارش داد که حتی دسترسی به پریم نیز نشاندهنده خطرات ناشی از جنگ در یمن است. در جریان سفر اخیر یک تیم این شبکه به جزیره، هشدار درباره احتمال حمله پهپادی حوثیها باعث شد قایق حامل خبرنگاران پیش از عبور از مسیر دو مایلی میان ساحل و جزیره بازگردد.
جنگ یمن در حال تبدیل شدن به بخشی از رویارویی تهران و واشینگتن
جنگ داخلی یمن از سال ۲۰۱۴، پس از تصرف صنعا توسط حوثیها و راندهشدن دولت بهرسمیتشناختهشده این کشور از صنعا، ادامه داشته است. عربستان سعودی در سال بعد عملیات نظامی خود را برای عقب راندن حوثیها آغاز کرد. ایران نیز طی این سالها تسلیحات و آموزش در اختیار حوثیها قرار داده و بر تصمیمهای این گروه نفوذ داشته است.
در نتیجه، یمن به کشوری چندپاره تبدیل شده است؛ حوثیها پایتخت و مناطق شمالغربی را در اختیار دارند و دولت و گروههای همپیمان آن بخشهای وسیعی از جنوب و شرق را کنترل میکنند. به گفته سیانان، حدود ۲۲ میلیون نفر، نزدیک به نیمی از جمعیت یمن، همچنان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
پس از حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائیل و آغاز جنگ در غزه، حوثیها نیز وارد درگیری شدند و در حمایت از فلسطینیان در غزه به سوی اسرائیل حمله کرده و کشتیهای تجاری در دریای سرخ را هدف قرار دادند. آمریکا و اسرائیل نیز حملات هوایی علیه مواضع این گروه انجام دادند و در سال ۲۰۲۵، دولت ترامپ حوثیها را در فهرست گروههای تروریستی قرار داد.
آخرین موج حملات حوثیها علیه دولت یمن از ماه ژوئیه آغاز شد و آتشبس غیررسمی چهار ساله میان این گروه و عربستان سعودی را از بین برد و جنگ داخلی یمن را بیش از گذشته با جنگ گستردهتر میان ایران و آمریکا پیوند داد.
پس از آنکه عربستان سعودی در پی نگرانی از انتقال نیرو و تجهیزات نظامی ایران، اجازه فرود یک هواپیمای ایرانی در صنعا را لغو کرد و هواپیما را به فرودگاه حدیده هدایت کرد، حوثیها در واکنش محاصره دریایی عربستان را اعلام کردند و کشتیهای حامل صادرات این کشور در مسیر بابالمندب را تهدید کردند. آنها همچنین حملاتی موشکی و پهپادی علیه زیرساختهای نفتی، فرودگاهها و مراکز غیرنظامی عربستان انجام دادهاند.
محمد الباشا، تحلیلگر ریسک مستقر در واشینگتن و از مقامهای پیشین دولت یمن، رابطه تهران و حوثیها را «رابطهای نه تابعانه، اما درهمتنیده» توصیف کرد.
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند نباید تحرکات اخیر حوثیها را صرفاً اجرای دستورکار منطقهای ایران دانست. فریا المسلمی، پژوهشگر مؤسسه چتمهاوس، گفت حوثیها برای منحرف کردن توجهها از مشکلات داخلی خود به جنگ نیاز داشتند و میخواستند نشان دهند که میتوانند عربستان را به مذاکره دوباره با آنها وادار کنند.
کاهش نفت عبوری از بابالمندب
سیانان گزارش داد که جریان نفت از مسیر بابالمندب نیز در نتیجه ناامنیهای دریایی بهشدت کاهش یافته است. بر اساس دادههای کپلر، سه سال پیش حدود ۱۰ درصد از تجارت دریایی نفت جهان از این تنگه عبور میکرد، اما این میزان از آن زمان تقریباً نصف شده است و ادامه حملات حوثیها میتواند این مسیر را بیش از پیش مختل کند.
ماهیگیران یمنی نیز از پیامدهای حملات حوثیها آسیب دیدهاند. به گفته مقامهای دولت یمن، دهها ماهیگیر پس از حمله پهپادی حوثیها که چندین کشته و زخمی بر جای گذاشت، از جزیرهای در شمال پریم تخلیه شدند.
در همین حال، بندر مخا، مهمترین شهر تحت کنترل دولت یمن در بخش شمالی ساحل دریای سرخ، نیز در هفتههای اخیر هدف حملات سنگین قرار گرفته است. عبدالملک الشرعابی، مدیر بندر مخا، به سیانان گفت چند هفته پیش بیش از ۲۵ راکت حوثی در حالی به بندر اصابت کرد که کشتیهای تجاری در حال تخلیه بار بودند.
به گفته او، در این حمله ۱۶ نفر کشته و ۲۲ نفر زخمی شدند، شش کشتی تجاری غرق شد و حدود ۱۴ هزار موتورسیکلت از بین رفت. الشرعابی گفت حوثیها قصد دارند اقتصاد منطقه را نابود کنند.
نگرانی از تبدیل پریم به پایگاهی برای تهدید کشتیرانی
در جبهههای جنگ یمن، درگیری میان نیروهای دولت و حوثیها نیز تشدید شده است. نیروهای دولت از پهپادهای کوچک چهارپره موسوم به FPV برای حمله به سنگرهای حوثیها استفاده میکنند و مقامهای یمنی میگویند تجهیزات و آموزش جدید توان نظامی آنها را افزایش داده است.
همزمان، مقامهای دولت یمن میگویند ایران همچنان به پشتیبانی تسلیحاتی از حوثیها ادامه میدهد. یک تیم سیانان در انباری بهشدت محافظتشده و در مکانی محرمانه، محمولهای را مشاهده کرد که به گفته مقامهای یمنی، شامل سلاحهای ساخت ایران بود و پیش از رسیدن به حوثیها کشف و توقیف شده بود.
این محموله شامل موشکهایی به طول حدود ۱۸ فوت، سامانههای پیچیده راداری دوربرد، موتورهای پهپاد و تجهیزات اپتیکی بود. به گفته مقامهای یمنی، بخشی از این تجهیزات برای جلوگیری از شناسایی، در قالب کالاهای تجاری مخفی شده بود.
عبدالناصر المملوح، مدیر رسانه نظامی نیروهای طارق صالح، گفت قاچاقچیان بازداشتشده در ارتباط با این محموله، از ۱۱ محموله مشابه دیگر خبر دادهاند که مجموع وزن آنها به حدود ۷۵۰ تن میرسد.
مملوح هشدار داد که در صورت تصرف پریم و ایجاد جای پا در بابالمندب، حوثیها برای تهدید کشتیها دیگر نیازی به موشکهای دوربرد نخواهند داشت. او گفت: «آنها میتوانند تنگه را مینگذاری کنند، همانطور که ایران در هرمز انجام داد.»
در بخشهایی از ساحل دریای سرخ که تحت کنترل دولت یمن قرار دارد، مقامها اکنون جنگ داخلی این کشور را بخشی از یک رویارویی گستردهتر میدانند.
مملوح گفت: «ما این جنگ را از طرف جهان عرب و جامعه بینالمللی پیش میبریم.»
طارق صالح نیز در پاسخ به این پرسش که اگر حمایت آمریکا هرگز نرسد چه اتفاقی خواهد افتاد، هشدار داد که در چنین شرایطی «در آینده بهای بیشتری» برای بیرون راندن حوثیها پرداخت خواهد شد؛ بهایی که به گفته او، ارتش آمریکا، جامعه بینالمللی و تجارت جهانی نیز متحمل خواهند شد.
