شبهنظامیان حوثی مورد حمایت رژیم ایران در کمتر از ۳۶ ساعت، شهر بندری راهبردی موکا و جزیره پریم در ورودی دریای سرخ را به کنترل خود درآوردند؛ پیشروی سریع این گروه در حالی رخ داده است که نیروهای یمنی از نبود پشتیبانی هوایی عربستان شکایت دارند و منابع منطقهای، ضعف فرماندهی، اختلافات داخلی و تصمیمهای دیرهنگام ریاض و واشینگتن را عامل ناکامی در برابر حوثیها میدانند؛ تحولی که میتواند با افزایش نفوذ تهران بر مسیرهای کشتیرانی بابالمندب، جبههای تازه در جنگ ایران ایجاد کند.
منبع: سیانان / بازتنظیم و تلخیص در کوردستان میدیا
به گزارش سیانان، درخواستهای اضطراری فرماندهان یمنی برای دریافت پوشش هوایی از اواسط روز پنجشنبه آغاز شد؛ زمانی که پیشروی شبهنظامیان حوثی مورد حمایت رژیم ایران به سوی شهر بندری راهبردی موکا در ساحل دریای سرخ شدت گرفته بود، اما پشتیبانی هوایی عربستان که متحد اصلی نیروهای یمنی به شمار میرود، نرسید.
یک منبع ارشد یمنی مرتبط با نیروهای نظامی این کشور به سیانان گفت حوثیها تمام توان عملیاتی خود را وارد نبرد کرده بودند و موجهای پیدرپی نیروهایشان را همراه با موشکهای بالستیک و تسلیحات موجود به سمت مواضع نیروهای یمنی اعزام کردند. به گفته این منبع، او با ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، تماس گرفته و به او گفته شده بود که آمریکا اوضاع را از نزدیک زیر نظر دارد و پشتیبانی هوایی عربستان در راه است.
اما به گفته این منبع، «پشتیبانی هوایی هرگز نرسید و موکا سقوط کرد.»
چند ساعت بعد، حوثیها جزیره راهبردی پریم را نیز در دهانه دریای سرخ تصرف کردند. این جزیره در ورودی تنگه بابالمندب قرار دارد و کنترل آن به حوثیها امکان میدهد نفوذ بیشتری بر یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی منطقه اعمال کنند.
سیانان این پیشروی را تحولی استثنایی در مدت حدود ۳۶ ساعت توصیف کرده است؛ درگیریای که طی سالهای گذشته تا حد زیادی فروکش کرده بود، اما زمینه ازسرگیری آن در ماههای اخیر و همزمان با جنگ میان آمریکا و رژیم ایران فراهم شده بود.
با سقوط موکا و پریم، یمن و دریای سرخ اکنون این ظرفیت را پیدا کردهاند که به جبههای دوم و جدی در جنگ ایران تبدیل شوند. افزایش نفوذ حوثیها در بابالمندب، در کنار اختلال شدید رژیم ایران در تردد از تنگه هرمز، میتواند فشار بیشتری بر مسیرهای انتقال انرژی و تجارت جهانی وارد کند.
تنگه بابالمندب، دروازه مسیر کشتیرانی منتهی به کانال سوئز، اگرچه از نظر بازار جهانی انرژی به اندازه تنگه هرمز اهمیت ندارد، اما همچنان مسیر انتقال کالاهای حیاتی و میلیونها بشکه نفت در روز است. اهمیت این آبراه از زمان آغاز جنگ ایران افزایش یافته، زیرا عربستان بخشی از صادرات خود را برای دور زدن تنگه هرمز از مسیر دریای سرخ منتقل کرده است.
عمرو البیض، یکی از مقامهای ارشد شورای انتقالی جنوب یمن، به سیانان گفت حوثیها حتی برای بستن بابالمندب به تسلیحات پیشرفته نیاز ندارند و میتوانند با امکانات بسیار ساده نیز این مسیر را تهدید کنند. او گفت این توانایی، اهرم فشاری پایدار در اختیار حوثیها و حامیانشان در تهران قرار میدهد.
اختلاف بر سر مسئولیت شکست
پیشروی سریع حوثیها به سوی موکا و نبود مقاومت مؤثر، موجی از انتقاد و مقصرشناسی را میان متحدان آمریکا و عربستان به راه انداخته است.
یک منبع منطقهای به سیانان گفت: «این شکست، شکست یمنیها نیست» و آن را نتیجه ناکامی سیاسی و تصمیمگیریهای دیرهنگام در واشینگتن و ریاض دانست. این منبع همچنین گفت در طول روز هیچ حمله هوایی از سوی نیروهای پشتیبان عربستان انجام نشد، با وجود آنکه وضعیت نبرد لحظهبهلحظه به مقامهای مسئول گزارش میشد.
با این حال، محمد الباشا، مشاور پیشین دولت آمریکا و بخش خصوصی در زمینه تهدیدهای امنیتی مرتبط با شبهجزیره عربستان، معتقد است مسئولیت شکست تنها متوجه عربستان و آمریکا نیست و اختلافات داخلی رهبران یمن نیز توان دفاعی این کشور را تضعیف کرده است.
او گفت مشکل به بحران عمیقتر در ائتلاف ضدحوثی بازمیگردد و در یمن انسجام سیاسی و فرماندهی واحدی وجود ندارد.
یک منبع غربی آگاه از عملیات نیز به سیانان گفت نیروهای حوثی پس از ورود به موکا با گردانهایی روبهرو شدند که بهشدت تضعیف شده بودند و فهرست نیروهایشان مملو از «اسامی خیالی» بود؛ به این معنا که افرادی در فهرست حقوق دریافت میکردند، در حالی که شمار واقعی نیروهای ارتش تنها حدود ۲۰ درصد تعداد ثبتشده روی کاغذ بود.
خلأ ناشی از خروج نیروهای امارات
این وضعیت با خروج نیروهای باقیمانده امارات متحده عربی از یمن در ژانویه تشدید شد. امارات که پیشتر یکی از اعضای ائتلاف به رهبری عربستان علیه حوثیها بود، در پی اختلافات با ریاض از یمن خارج شد و عربستان نیز نیروهای جایگزین لازم را برای پر کردن این خلأ مستقر نکرد.
البیض گفت این تصمیم از نظر راهبردی قابل درک نیست، زیرا نیرویی که سالها مسئولیت بخش عمده عملیات میدانی را بر عهده داشته، ناگهان خارج شده و خلأ ایجادشده نیز پر نشده است. او این وضعیت را نشانهای از فقدان راهبرد و مدیریت ضعیف دانست.
یک مقام ارشد یمنی نیز گفت طی روزهای گذشته و از جمله روز پنجشنبه، بارها به سنتکام هشدار داده بود که وضعیت در حال بحرانی شدن است. سیانان برای دریافت واکنش سنتکام با این فرماندهی تماس گرفته است.
همزمان، دو منبع آگاه گفتند دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز پنجشنبه برای برگزاری نشستهای هماهنگی در عربستان حضور داشته است؛ با این حال، سنتکام به دلیل ملاحظات امنیتی عملیاتی از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرده است.
منابع همچنین گفتند ارتش عربستان سه هفته پیش در حالت آمادهباش بالا قرار گرفته بود، اما نیروهای کلیدی فرماندهی هوایی را در موقعیت لازم مستقر نکرد. به گفته یک منبع غربی، عربستان نیروهای تخصصی مورد نیاز برای هدایت و کنترل هواپیماهای جنگی در صورت وقوع یک حمله گسترده را نیز مستقر نکرده بود.
با وجود حضور مستشاران آمریکایی، حوثیها پیشروی کردند
اهمیت شکست در دفاع از موکا و پریم زمانی بیشتر میشود که سیانان پیشتر گزارش داده بود بیش از ۱۰۰ مشاور نظامی آمریکا برای ارائه اطلاعات و پشتیبانی هدفگیری به عربستان اعزام شدهاند.
بر اساس گزارش سیانان، این نیروها در چارچوب یک فرماندهی مشترک تازهتأسیس فعالیت میکنند که طی هفتههای اخیر و همزمان با افزایش تلاشهای رژیم ایران برای حمایت از حملات حوثیها تشکیل شده است. یک مقام آمریکایی شمار کلی نیروهای آمریکایی حاضر در عربستان را حدود ۲۰۰ نفر برآورد کرده است.
تصرف موکا و پریم، موقعیت عملیاتی حوثیها را تقویت کرده و امکان بیشتری برای استقرار نیرو، استفاده از مناطق ساحلی و انجام حملات دریایی در اختیار این گروه قرار میدهد.
محمد الباشا در پاسخ به این پرسش که گام بعدی حوثیها چه خواهد بود، گفت نشانههایی از تحرک نیروهای حوثی به سمت شرق مشاهده شده است.
همزمان، یکی از مشاوران رهبر جمهوری اسلامی در واکنش به پیشروی حوثیها در ساحل غربی یمن، این تحول را «پیروزی آشکار» توصیف کرد و در شبکه اجتماعی اکس نوشت که مردم آمریکا و متحدان واشینگتن در حال پرداخت هزینه بحران اقتصادی و جاهطلبیهای ترامپ هستند.
پیشروی سریع حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ و کنترل آنها بر موکا و جزیره پریم، در کنار اختلال شدید رژیم ایران در تردد از تنگه هرمز، تهدیدی فزاینده برای مسیرهای راهبردی کشتیرانی و انتقال انرژی ایجاد کرده است؛ تحولی که میتواند دریای سرخ و یمن را به جبههای تازه و پرخطر در رویارویی منطقهای تبدیل کند.
