سازمان عفو بینالملل در چهارمین سالگرد جانباختن ژینا امینی، با انتشار گزارشی جامع و مستند اعلام کرد که مقامات جمهوری اسلامی ایران از طریق سازماندهی و هدایت یک حمله گسترده و نظاممند علیه غیرنظامیان، مرتکب «جنایت علیه بشریت» شدهاند.
این گزارش ۱۱۴۹ صفحهای تحت عنوان «طراحان جنایت» که طی یک کنفرانس مطبوعاتی در لندن رونمایی شد، بر پایه بررسی هزاران سند و ثبت اظهارات ۲۷۰ شاهد عینی تدوین شده است. یافتههای این گزارش مستند میسازد که نیروهای نظامی و امنیتی رژیم با انگیزههای سیاسی، جنسیتی، اتنیکی و مذهبی، اقدام به کشتار، شکنجه، تجاوز جنسی و ناپدیدسازی قهری شهروندان کردهاند.
اگنس کالامار، دبیرکل سازمان عفو بینالملل، با تأکید بر اینکه شواهد موجود هیچ جای تردیدی باقی نمیگذارند، تصریح کرد مقامات تهران برای سرکوب مطالبات آزادیخواهانه مردم به استفاده برنامهریزیشده از نیروی مرگبار متوسل شدهاند.
در بخش دیگری از این گزارش با تأکید بر بعد تبعیضآمیز سرکوبها آمده است که جمهوری اسلامی سرکوب بهمراتب خونینتری را علیه مردمان کورد و بلوچ اعمال کرده است؛ بهگونهای که انتقال و استقرار سلاحهای سنگین جنگی و تکتیراندازها در استانهای سنندج، کرماشان و ارومیە نمونههای بارز این جنایات به شمار میروند.
عفو بینالملل همچنین اسامی ۸۷ تن از مقامات ارشد رژیم—از جمله فرماندهان سپاه پاسداران، فراجا و مسئولان ارشد وزارت کشور—را فاش کرده که باید به دلیل نقش مستقیم در این جنایات تحت پیگرد کیفری بینالمللی قرار گیرند. دبیرکل عفو بینالملل تداوم نقض حقوق بشر در ایران را حاصل «مصونیت سیستماتیک از مجازات» دانست و از مجمع عمومی سازمان ملل و نظامهای قضایی جهان خواست تا با تأسیس دادگاه ویژه بینالمللی، حکم بازداشت عاملان اصلی این کشتار را صادر کنند.
