شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در جریان سفر رسمی به مصر اعلام کرد که پکن آماده است برای حفاظت از مسیرهای کشتیرانی با کشورهای منطقه همکاری کند؛ رویکردی که پس از ماهها اختلال در آبراههای بینالمللی در پی جنگ ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی، تلاشی برای پیشبرد نظمی جدید در خاورمیانه ارزیابی میشود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، نخستین سفر شی جینپینگ به خاورمیانه طی چهار سال گذشته در شرایطی انجام میگیرد که ماهها جنگ میان ایالات متحده و رژیم جمهوری اسلامی، مبادلات بازرگانی را مختل کرده، اقتصاد منطقه را بیثبات ساخته و متحدان واشینگتن را نسبت به تعهدات درازمدت آمریکا به بازنگری واداشته است. رئیسجمهور چین در دیدار با عبدالفتاح السیسی، همتای مصری خود، تأکید کرد که پکن آماده است با همکاری کشورهای منطقه از «شریانهای دریانوردی و خطوط کشتیرانی» حفاظت کند.
شی جینپینگ با اشاره به اختلالات به وجود آمده در تنگه هرمز و بابالمندب تصریح کرد که کشورهای منطقه باید «سرنوشت خود را به دست گیرند» و با ایستادگی در برابر «مداخلات خارجی»، به سمت ایجاد یک «معماری امنیتی منطقهای جدید» حرکت کنند. بر اساس بیانیه مشترک دو کشور، قاهره و پکن همچنین بر سر تعمیق همکاریهای امنیتی و هماهنگی در حوزه مبارزه با تروریسم به توافق رسیدند.
بر اساس این گزارش، مصر با وجود دریافت سالانه حدود ۱.۳ میلیارد دلار کمک دفاعی از آمریکا، سیاست «توازن استراتژیک» را در پیش گرفته و همکاریهای اقتصادی و نظامی خود با چین را افزایش داده است. عبدالفتاح السیسی در یادداشتی پیش از این سفر اعلام کرد که قاهره در دوران تشدید رقابتهای بینالمللی، حفظ این توازن را پیگیری میکند. ایمن زینالدین، دیپلمات پیشین مصر، نیز در این رابطه تأکید کرد که قاهره در پی گسترش مناسبات با قدرتهای بزرگ از جمله چین است و منافع دو طرف در این چارچوب همپوشانی یافته است.
در حوزه فناوری و اقتصاد، دو کشور توافق کردند همکاریهای خود را در بخشهای کلیدی شامل مراکز داده، نیمهرساناها، زنجیره تأمین فلزات حیاتی و استفاده از ارزهای ملی در مبادلات تجاری و سرمایهگذاری توسعه دهند. مناسبات نظامی طرفین نیز در ماههای اخیر تقویت شده است؛ چنانکه ماه گذشته در مانور هوایی مشترک «عقابهای تمدن»، جنگندههای چینی J-16 و جنگندههای فرانسوی رافائل در آسمان مصر تمرینات رزمی مشترکی به اجرا گذاشتند.
تحلیلگران امور استراتژیک بر این باورند که چین موقعیت جغرافیایی مصر، بازار ۱۱۰ میلیونی آن و بهویژه دسترسی به آبراه استراتژیک کانال سوئز را بستری مناسب برای گسترش نقش اقتصادی و کاستن از دامنه نفوذ آمریکا در منطقه میداند. اچ.ای هلییر، کارشناس اندیشکده بریتانیایی «روسی» (RUSI)، یادآور شد که مصر علاوه بر ظرفیتهای گسترده سرمایهگذاری، به دلیل نفوذ دیپلماتیک منطقهای و جایگاه ارتباطی با قاره آفریقا، از اهمیت استراتژیک چشمگیری برای پکن برخوردار است.
در بعد تجاری، مصر تنها در ششماهه نخست سال جاری میلادی حدود ۱۰ میلیارد دلار کالا از چین وارد کرده و منطقه اقتصادی کانال سوئز تاکنون ۴ میلیارد دلار سرمایهگذاری چینی در حوزه بنادر کانتینری و صنایع مختلف جذب کرده است. همزمان با سفر شی جینپینگ، قاهره از برنامههایی برای توسعه شهرک صنعتی چین در این منطقه و امضای پیشنویس توافق احداث یک مجتمع ۵۰۰ میلیون دلاری تولید تایر خودرو خبر داد.
