در پی توقف روند دیپلماتیک و تشدید فشارهای دریایی، نظامی و اقتصادی ایالات متحده، رژیم جمهوری اسلامی در تنگنای فزایندهای قرار گرفته و میکوشد با افزایش تهدیدهای نظامی و بالا بردن هزینههای تقابل برای واشینگتن، زمینه بازگشت به میز مذاکره را فراهم کند؛ رویکردی پرریسک که همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی در ایران و افزایش آسیبپذیری تهران در برابر اقدامات نظامی آمریکا دنبال میشود.
منبع: تحلیل اختصاصی شبکه سیانان / بازتنظیم و تلخیص در کوردستان میدیا
شبکه خبری سیانان در تحلیلی از راهبرد فشار دولت دونالد ترامپ علیه رژیم ایران گزارش داد که واشینگتن پس از کنار گذاشتن مذاکرات، فشار بر تهران را از طریق تحریمهای گسترده، حملات نظامی و محاصره دریایی افزایش داده است. ترامپ توافق آتشبس ماه ژوئن را بیارزش خوانده و گفته است که آمریکا اکنون تقریباً کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد و اقتصاد رژیم ایران نیز در حال فروپاشی است.
همزمان با تشدید فشارها، مجتبی خامنهای در آستانه ششمین ماه غیبت خود قرار دارد؛ غیبتی که بنا بر گزارش CNN با تلاش او برای در امان ماندن از سرنوشت پدرش، علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، مرتبط است که در آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران کشته شد. در داخل رژیم نیز مقامهایی از جمله محسن رضایی و حسین طائب از تغییر تاکتیکها، مقابله با محاصره و احتمال گسترش اقدامات نظامی سخن گفتهاند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی رژیم، از ضرورت اتخاذ راهبردهای تازه در جنگ، مذاکرات و مقابله با محاصره سخن گفته و احتمال ایجاد یک «منطقه محدودیت تردد» در خلیج فارس و دریای عمان را مطرح کرده است. همزمان، ایران و عمان درباره نحوه مدیریت تردد در تنگه هرمز مذاکره میکنند و اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، از احتمال ثبت یک «مسیر امن موقت» برای عبور از این آبراه نزد سازمان بینالمللی دریانوردی خبر داده است.
به نوشته CNN، مقامهای تهران در شرایطی برای گشودن روزنهای به سوی دیپلماسی تلاش میکنند که از یک سو جامعهای خسته از جنگ و نیازمند گشایش اقتصادی تحت فشار قرار دارد و از سوی دیگر، جناحهای تندرو و ایدئولوژیک داخل رژیم هرگونه توافق با آمریکا را امتیازدهی و عقبنشینی تلقی میکنند. حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در گروه بحران بینالمللی، میگوید گزینه مطلوب تهران بازگشت به دیپلماسی است، اما به شکلی که در داخل کشور نشانه قدرت و نه عقبنشینی تلقی شود.
در مقابل، ترامپ اعلام کرده است که سیاست کنونی واشینگتن الزاماً با هدف بازگرداندن رژیم ایران به میز مذاکره دنبال نمیشود. نیروی دریایی آمریکا نیز اسکورت شناورهای حامل نفت خام را در مسیر خروج از تنگه هرمز آغاز کرده و کشورهای منطقه، از جمله امارات متحده عربی و عربستان سعودی، در حال توسعه ظرفیت بنادر و مسیرهای جایگزین برای صادرات انرژی و تجارت خود هستند.
در واکنش به فشارهای آمریکا، رژیم ایران اهدافی در کشورهای منطقه و کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را هدف قرار داده و حوثیهای مورد حمایت تهران نیز به تأسیسات نفتی عربستان حمله کردهاند. به گفته حمیدرضا عزیزی، تشدید احتمالی اقدامات ایران میتواند شامل افزایش فشار بر کشتیرانی، گسترش حملات به پایگاههای آمریکا، هدف قرار دادن شناورهای نظامی یا حمله به برخی زیرساختهای انرژی منطقه باشد؛ اقداماتی که میتواند با هدف افزایش هزینههای وضعیت کنونی برای واشینگتن و بازگرداندن دیپلماسی به گزینه مطلوبتر دنبال شود.
ناظران راهبردی هشدار میدهند که این رویکرد با خطر جدی خطای محاسباتی همراه است؛ زیرا هرچه تهران و واشینگتن بیشتر خطوط قرمز یکدیگر را آزمایش کنند، احتمال خروج درگیری از سطح تشدید کنترلشده و بازگشت آن به یک جنگ تمامعیار افزایش مییابد؛ بهویژه اگر اقدامی از سوی رژیم ایران به تلفات سنگین نیروهای آمریکایی منجر شود یا واکنش واشینگتن از خطوط قرمز تهران عبور کند.
