✍️حمید محسنی
اخیراً رسانههای رسمی جمهوری اسلامی وارد فاز جدیدی از «مهندسی ترس» شدهاند. این دیگر صرفاً یک اطلاعرسانی نیست؛ بلکه نوعی «تولید استراتژیک وحشت» است تا پیش از آنکه صدای مطالبات مدنی به گوش برسد، با دیوار ضخیم ادعاهای امنیتی سد شود. وقتی خبرگزاری فارس از «برنامهریزی ترامپ برای آشوب» سخن میگوید و همزمان آقامحمدی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با لحنی هشداردهنده از «ورود افراد مسلح» دم میزند، ما با یک همافزایی رسانهای برای بازسازی فضای مسموم پیش از دیماه روبهرو هستیم. اینها تنها خبر نیستند؛ اینها «هذیانهای امنیتی» هستند که برای سرکوب واقعیت اجتماعی ساخته شدهاند.
۱. استراتژی «آشوب ساختگی»؛ فرار از پاسخگویی
نظام همیشه در مواجهه با بحران، از مواجهه با «ریشه» میگریزد و به سمت «نشانه» هجوم میبرد. آنها نمیخواهند درباره تورم، بیکاری یا فقدان آزادی بپرسند؛ بلکه میخواهند درباره «آشوب» بحث کنند. با تکیه بر روایتهای ترامپ و طرح مکرر «نقشه خارجی»، رسانه رسمی میکوشد تا هرگونه نارضایتی را از حوزه «حقوق انسانی» خارج کرده و به حوزه «جنگ با وطن» منتقل کند. این یک «سیاست فرار» است؛ فرار از پاسخگویی در برابر مردم و پناه بردن به سایه ترسناک دشمن بیگانه.
۲. آقامحمدی و مهندسی پارانویا
اظهارات آقامحمدی درباره ورود افراد مسلح، قلب این معماری ترس است. با این جملات، او در حال تبدیل کردن فضای عمومی به یک «میدان مین» است. هدف این است که شهروند، نه با نگاهی به حق خود، بلکه با نگاهی به «احتمال خشونت» به خیابان یا فضای مجازی بنگرد. این نوع «ادبیات تهدیدآمیز»، دقیقاً همان تلاشی است برای فلج کردن اراده جمعی. وقتی رسانه القا میکند که «مسلحین در راهند»، در واقع میگوید: «سکوت کنید، تا خونریزی نشود.» این یک نوع «تروریسم روانی دولتی» است که هدفش از بین بردن جسارت مدنی است.
۳. بازگشت به دیماه؛ تکرار چرخه پنهانکاری
جو رسانهای کنونی، شباهت عجیبی به روزهای پیش از اعتراضات دیماه دارد؛ همان ساختار همزمان «ترس از آشوب» و «اتهام به عامل خارجی». اما تفاوت اینجاست که این بار، نظام با آگاهی بیشتری از «خستگی جامعه» و «تراژدیهای گذشته»، سعی دارد با استفاده از واژگانی چون «آشوب» و «مأموریت خارجی»، یک «سد روانی» ایجاد کند. این تکرار چرخه، نشاندهنده آن است که نظام نه تنها درسهای تاریخ را نگرفته، بلکه در حال بازتولید همان اشتباهات مرگبار برای بقای خود است.
۴. کوردستان؛ در تیررس روایتهای امنیتی
این بازی کلمات، در مناطق حساس مانند کوردستان، معنایی بسیار تاریکتر پیدا میکند. وقتی مقامات مجمع درباره ورود مسلحین صحبت میکنند، این پیام را به مناطق مرزی و جوامع اتنیکی میفرستند که: «هرگونه مطالبه حقوقی، میتواند به بهانه امنیت، به یک درگیری نظامی تبدیل شود.» این نوع «فشار روانی منطقهای»، تلاشی است برای خفه کردن صداهای مطالبهگر در گهواره ترس.
فرجام: حقیقت در برابر هذیان
در نهایت، باید دانست که «آشوب» نه در نقشههای ترامپ، بلکه در «بیعدالتیهای ساختاری» نهفته است. نظام با تلاش برای «ساختن آشوب در ذهن مردم»، میکوشد تا از «آشوب واقعی ناشی از ناامیدی» جلوگیری کند. اما تاریخ ثابت کرده است که نمیتوان با کاشتن ترس، محصول آرامش برداشت. حقیقت، مانند آب، راه خود را از میان سنگهای «روایتهای امنیتی» پیدا خواهد کرد. شهروند آگاه، باید یاد بگیرد که میان «خبرهای امنیتی» و «واقعیتهای زندگی»، مرزی از شک و تحلیل بکشد.