نتایج انتخابات اسرائیل ممکن است به بنیامین نتانیاهو فرصت بیشتری برای حمله دوباره به ایران بدهد؛ زیرا مذاکرات دشوار برای تشکیل دولت جدید احتمالاً پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به نتیجه نمی‌رسد. با این حال، تصمیم دونالد ترامپ و ارزیابی ارتش اسرائیل از تهدید ایران همچنان عوامل تعیین‌کننده خواهند بود.
به گزارش روزنامه جروزالم پست، نتایج انتخابات پارلمانی اسرائیل عملکرد بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور، را بهتر از حد انتظار نشان می‌دهد؛ اما بلوک او همچنان در اقلیت است و برای جلوگیری از برگزاری انتخابات مجدد، باید با گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، به توافق برسد.
این نتایج می‌تواند بر زمان‌بندی احتمال ازسرگیری درگیری با ایران اثر بگذارد. به نوشته یونا جرمی باب، نویسنده این تحلیل، نتانیاهو در هفته‌های اخیر به‌طور جدی احتمال ازسرگیری جنگ با ایران را بررسی کرده بود. ظاهراً مخالفت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، مانع اقدام پیش از انتخابات شد؛ هرچند این احتمال نیز وجود دارد که نتانیاهو صرفاً می‌خواسته با ایجاد تصور احتمال حمله، تهران را از اقدامات تحریک‌آمیز بازدارد.
به نوشته نویسنده، مخالفت زامیر به حمله پیش از برگزاری انتخابات اسرائیل مربوط می‌شد، در حالی که مخالفت ترامپ به حمله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر محدود بود. ترامپ بارها از احتمال ازسرگیری حملات به ایران اندکی پس از انتخابات آمریکا سخن گفته و در حمایت خود از نتانیاهو نیز به مشارکت دوباره اسرائیل اشاره کرده است.
بن‌بست تشکیل دولت و آزادی عمل نتانیاهو
اگر آیزنکوت، مطابق پیش‌بینی نظرسنجی‌ها، در رقابت میان دو بلوک پیروز شده بود، ممکن بود پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا روند تشکیل دولت را آغاز کند. در چنین شرایطی، به ارزیابی نویسنده، احتمال اینکه نتانیاهو بتواند دستور حمله‌ای تازه به ایران صادر کند، کمتر بود.
اما اکنون آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما و یکی از متحدان آیزنکوت، اعلام کرده است که تا اعلام نتایج نهایی شمارش آرا در روز جمعه، مذاکرات جدی برای تشکیل دولت را آغاز نخواهد کرد.
پس از آن، لیبرمن باید درباره سه گزینه تصمیم بگیرد: توافق با احزاب عرب، توافق با نتانیاهو یا حرکت به‌سوی انتخابات مجدد. حتی در صورت آغاز مذاکرات برای تشکیل دولت جدید، طرف‌ها باید ابتدا درباره شرایط همکاری و سپس درباره تقسیم وزارتخانه‌ها و دیگر مناصب به توافق برسند. به نوشته جروزالم پست، این فرایند احتمالاً بیش از چهار روز باقی‌مانده تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا طول خواهد کشید؛ چرا که چنین مذاکراتی معمولاً هفته‌ها یا ماه‌ها زمان می‌برد.
نویسنده نتیجه می‌گیرد که در این فاصله، نتانیاهو احتمالاً برای حمله به ایران آزادی عمل خواهد داشت؛ مشروط به اینکه ترامپ خواهان حمله باشد یا مانع آن نشود.
موضع رئیس ارتش اسرائیل درباره حمله به ایران
با این حال، موضع ایال زامیر به معنای حمایت بی‌قیدوشرط از حمله نیست. بر اساس این تحلیل، او در دو وضعیت از اقدام نظامی حمایت می‌کند: نخست، اگر ایران واقعاً در آستانه حمله به اسرائیل باشد؛ دوم، اگر آمریکا جنگ را از سر بگیرد و اسرائیل برای عملیات تهاجمی و دفاعی از حمایت کامل آمریکا برخوردار باشد.
به نوشته نویسنده، زامیر همچنین آمادگی دارد در صورتی که ایران با سرعتی بیش از حد انتظار توانمندی‌های تهدیدآمیز خود را احیا کند، یا حمله بخشی از راهبردی سنجیده برای واداشتن تهران به دادن امتیازهای اساسی هسته‌ای به آمریکا باشد، از اقدام نظامی حمایت کند.
زامیر پیش از انتخابات با حمله مخالفت کرده بود تا از مختل شدن رأی‌گیری بر اثر حمله موشکی احتمالی ایران جلوگیری شود و این تصور شکل نگیرد که عملیات نظامی با هدف تقویت موقعیت انتخاباتی نتانیاهو انجام شده است.
به نوشته جروزالم پست، پس از انتخابات دیگر مانع انتخاباتی مشابهی وجود ندارد؛ با این حال، زامیر برای حمله عجله ندارد، زیرا به ارزیابی او، ایران هنوز به‌طور محسوسی به سطح بالاتری از تهدید هسته‌ای یا موشکی نرسیده است. حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ و اوایل سال ۲۰۲۶، بنا بر این تحلیل، این تهدیدها را برای مدتی به تعویق انداخته‌اند، هرچند آنها همچنان پابرجا هستند.
ترامپ؛ عامل اصلی در تصمیم احتمالی برای جنگ
نویسنده جروزالم پست، ترامپ را مهم‌ترین مانع احتمالی در برابر حمله دوباره نتانیاهو می‌داند.
ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای تمایلی به ازسرگیری جنگ نداشت، زیرا جنگ ایران به کاهش محبوبیت او و حزب جمهوری‌خواه در نظرسنجی‌ها آسیب زده است. اما پس از انتخابات، با کاهش فشارهای انتخاباتی و با توجه به اینکه او نمی‌تواند برای سومین دوره ریاست‌جمهوری نامزد شود، ممکن است آزادی عمل بیشتری برای تصمیم‌گیری درباره حمله داشته باشد.
با این حال، مشاوران ارشد ترامپ عمدتاً با بازگشت به جنگ مخالف‌اند. به نوشته نویسنده، برخی معتقدند چند روز حمله شدیدتر ممکن است ایران را به انعطاف وادارد؛ اما برخی دیگر بر این باورند که مقاومت تهران از ماه فوریه تاکنون نشان داده است که چند روز عملیات بیشتر لزوماً موضع ایران را تغییر نخواهد داد.
همچنین، برخی مشاوران ترامپ هشدار داده‌اند که ایران پس از برقراری آتش‌بس با آمریکا نیز به شلیک حملات ادامه داده است. بنابراین، حتی اگر ترامپ خواهان جنگی کوتاه باشد، ممکن است درگیری بیش از انتظار او ادامه یابد.
این وضعیت می‌تواند ترامپ را به این نتیجه برساند که هزینه دور تازه جنگ بیش از منافع آن است و به‌جای حمله، سیاست فرسایش تدریجی اقتصاد ایران را ادامه دهد.
احتمال توافق هسته‌ای و تعویق حمله
نویسنده به تغییر مکرر رویکرد ترامپ میان فشار اقتصادی، تهدید نظامی و بازگشت به فشار اقتصادی اشاره می‌کند؛ الگویی که به نوشته او، در ماه اوت، اوایل اکتبر و مقاطع دیگر تکرار شده است. این نوسان‌ها ممکن است اعتبار تهدیدهای ترامپ را از نگاه مقام‌های ایرانی تضعیف کرده باشد.
در مقابل، این احتمال نیز وجود دارد که تهدیدهای تازه آمریکا تهران را به پذیرش یک توافق واقعی درباره پرونده هسته‌ای ترغیب کند. در چنین صورتی، حمله احتمالی به ایران به تعویق خواهد افتاد.
آیا ازسرگیری جنگ به سود نتانیاهو خواهد بود؟
به ارزیابی نویسنده، اگر ترامپ در نهایت تصمیم به حمله بگیرد، زمان‌بندی آن می‌تواند از نظر سیاسی به سود نتانیاهو تمام شود. در حالی که آیزنکوت و متحدانش برای تشکیل ائتلاف تلاش می‌کنند، بازگشت تمرکز عمومی به جنگ با ایران می‌تواند موضوعات دیگری را که در سیاست داخلی اسرائیل مطرح‌اند، به حاشیه براند.
از جمله این موضوعات، حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و مسئله خدمت یهودیان حریدی، یا فوق‌ارتدوکس، در ارتش اسرائیل است. نویسنده این پرسش را مطرح می‌کند که آیا حملات موشکی ایران می‌تواند دستیابی آیزنکوت و متحدانش به توافق با احزاب عرب را دشوارتر کند یا آنها را به توافق با نتانیاهو متمایل سازد.
این تحلیل، به‌خودی‌خود، حمله به ایران را فاقد توجیه امنیتی نمی‌داند. نویسنده می‌گوید تا زمانی که تهران امتیازهای هسته‌ای تازه‌ای نداده است، می‌توان از نظر نظری، حمله را ابزاری برای واداشتن ایران به دادن چنین امتیازهایی دانست. همچنین، برخی اسرائیلی‌ها ممکن است مشارکت در عملیات آمریکا را فرصتی برای مقابله با ایران بدانند، به‌جای آنکه اسرائیل در آینده ناچار شود به‌تنهایی با این کشور بجنگد.
با این حال، تا زمانی که زامیر برای حمله شتابی ندارد، نتانیاهو باید برای توجیه عملیات احتمالی دلایلی فراتر از اظهارات کلی درباره پیشرفت تهدیدآمیز ایران ارائه کند. به نوشته نویسنده، دشوار است که نتانیاهو از یک سو مدعی شود تهدید هسته‌ای و موشکی ایران را برطرف کرده و از سوی دیگر، ضرورت حمله‌ای تازه را با استناد به همان تهدیدها توضیح دهد.
نویسنده در پایان تأکید می‌کند که اگر دور سوم درگیری با ایران در جریان مذاکرات تشکیل ائتلاف در اسرائیل آغاز شود، نحوه توجیه آن از سوی نتانیاهو برای موفقیت عملیات و پذیرش آن در افکار عمومی اسرائیل اهمیت اساسی خواهد داشت.
منبع: جروزالم پست؛ تحلیل یونا جرمی باب، ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶
